Uzależnienie od alkoholu

Uzależnienie od alkoholu dotyczy całego życia uzależnionego człowieka. Można powiedzieć, że picie alkoholu dominuje nad wszystkimi innymi sprawami, dotyczy codziennego funkcjonowania, w którym różne, dotychczas ważne sprawy życiowe, są coraz bardziej zaniedbywane.

Objawy uzależnienia od alkoholu

Podstawowym objawem uzależnienia od alkoholu jest bardzo silne pragnienie, fizyczny i psychiczny przymus picia alkoholu. Przymus ten nie podlega woli alkoholika (chociaż możliwe jest utrzymanie abstynencji) – dobrze ujmuje to pierwszy z dwunastu kroków programu Anonimowych Alkoholików: „Przyznaliśmy, że jesteśmy bezsilni wobec alkoholu, że przestaliśmy kierować własnym życiem”. Związki alkoholików z innymi ludźmi stają się coraz słabsze a uczucia człowieka uzależnionego od alkoholu stopniowo ograniczają się do „sterowania” swoim samopoczuciem za pomocą picia.

Kolejne objawy uzależnienia od alkoholu to:

1) Utrata kontroli nad piciem – człowiek uzależniony od alkoholu wielokrotnie obiecuje swoim bliskim albo postanawia sobie, że nie będzie więcej pił albo będzie pił mniej. I chociaż w jakimś momencie postanowienie to wydaje się szczere (na przykład kiedy pojawia się kolejny poważny problem zdrowotny, rodzinny czy zawodowy spowodowany piciem), wkrótce okazuje się, że była to obietnica bez pokrycia.

2) Zmiana tolerancji – ludzie piją alkohol dla szeroko rozumianej przyjemności. Po „pierwszych razach” zaczyna pojawiać się ochota na powtórzenie tego doświadczenia, uzyskania podobnego jak poprzednio stanu. Jednak u osób uzależnionych zwykła przyjemność zamienia się w przymus picia, a dla osiągnięcia pożądanego efektu potrzebna jest coraz większa ilość alkoholu. To właśnie nazywane jest wzrostem tolerancji. U osób uzależnionych od alkoholu po dłuższym czasie tolerancja alkoholu ulega zmniejszeniu. Nie jest to związane z mniejszym zapotrzebowaniem na alkohol, lecz z postępującym uszkodzeniem układu nerwowego i wyniszczeniem całego organizmu.

3) W związku z piciem dochodzi do coraz poważniejszego zaniedbywania innych obszarów życia. Czas jest poświęcany na szukanie okazji do picia, picie i dochodzenie do siebie po piciu alkoholu.

4) Człowiek uzależniony od alkoholu pije nadal pomimo jednoznacznych dowodów szkodliwości picia – utraty pracy, zaniedbywania rodziny, konfliktów z prawem czy problemów ze zdrowiem.

5) Palimpsesty – są to pokryte niepamięcią wydarzenia, odcinki czasu, w których człowiek uzależniony coś robił, rozmawiał, podejmował decyzje, obiecywał, jednak następnego dnia niczego nie pamięta. Palimpsesty występują również u osób jeszcze nie uzależnionych i są bardzo poważnym sygnałem ostrzegawczym rozwijającego się uzależnienia.

6) Picie ciągami – jest charakterystyczne dla osób uzależnionych od alkoholu. Ciąg alkoholowy może trwać kilka dni, tygodni albo miesięcy i może po nim nastąpić dłuższa albo krótsza przerwa w piciu. Jednak prędzej czy później wystąpi kolejny ciąg. Innymi wzorcami picia u osób uzależnionych jest picie codzienne – na przykład po pracy albo picie weekendowe.

7) Przemoc – agresja i przemoc bardzo często dotyczą osób uzależnionych od alkoholu.

Objawy odstawienia alkoholu

Objawy odstawienia alkoholu – nazywane również objawami abstynencyjnymi, pojawiają się w momencie zaprzestania albo istotnego zmniejszenia ilości wypijanego alkoholu. Do objawów z odstawienia należą:

  • pogorszenie nastroju – rozdrażnienie albo obniżenie – przygnębienie,
  • lęk,
  • bezsenność,
  • drżenia mięśniowe,
  • podwyższone ciśnienie krwi i przyspieszona akcja serca,
  • nudności i wymioty,
  • biegunki,
  • wysuszenie śluzówek,
  • pocenie
  • po ciągu picia, u osób uzależnionych i pijących od długiego czasu może wystąpić stan zagrażający życiu – majaczenie drżenne, nazywane potocznie „delirium” (od łacińskiego terminu majaczenia – delirium tremens); w majaczeniu alkoholowym dochodzi do zaburzeń świadomości z występowaniem wielu żywych wzrokowych i słuchowych halucynacji, a towarzyszące zaburzenia elektrolitowe (ilości sodu i potasu we krwi) i krążeniowe mogą być przyczyną śmierci,
  • odstawienie alkoholu po ciągu picia może być powikłane również napadem padaczkowym – jest to kolejny niebezpieczny stan zagrażający życiu osoby uzależnionej od alkoholu.

Następstwa zdrowotne uzależnienia od alkoholu

Alkohol nie jest obojętny dla organizmu człowieka. To co na początku jest odbierane jako przyjemne, jest później przyczyną wielu niebezpiecznych konsekwencji fizycznych i psychicznych. Najczęstsze następstwa uzależnienia od alkoholu dla zdrowia fizycznego:

  • marskość wątroby,
  • zapalenie trzustki,
  • padaczka,
  • polineuropatia (zmiany zwyrodnieniowe i zapalne nerwów obwodowych prowadzące do zaburzeń czucia i ruchu),
  • choroby układu krążenia.

Następstwa uzależnienia od alkoholu dla zdrowia psychicznego:

  • zaburzenia funkcji poznawczych – pamięci, koncentracji, zdolności do utrzymania uwagi na wykonywanym zadaniu, zdolności do rozumienia i myślenia / rozwiązywania problemów,
  • pogorszenie umiejętności społecznych – funkcjonowania wśród innych ludzi, w obszarach takich jak praca czy kontakty towarzyskie,
  • depresja,
  • lęk, często lęk napadowy,
  • psychozy.

Leczenie osób uzależnionych od alkoholu

Podstawą leczenia osób uzależnionych jest psychoterapia. W leczeniu wykorzystuje się programy terapeutyczne prowadzone w ramach psychoterapii indywidualnej i grupowej. Pomoc psychoterapeutyczna jest proponowana również osobom z rodzin alkoholików - osobom współuzależnionym, które uwikłały się w typowe dla alkoholików mechanizmy psychologiczne takie jak używanie iluzji i zaprzeczeń (na przykład że „nie jest tak źle” albo że lepiej nic nikomu nie mówić i sprawę picia jednego z domowników trzymać w tajemnicy).

Bardzo skuteczne są programy terapeutyczne związane z grupami samopomocowymi – przede wszystkim ze wspólnotą Anonimowych Alkoholików. Powstały pod koniec lat trzydziestych dwudziestego wieku program dwunastu kroków AA stanowi podstawę wielu programów terapeutycznych dla osób uzależnionych.

Leczenie farmakologiczne raczej nie jest skuteczne. Preparaty disulfiramu, leku wchodzącego w „nieprzyjemną” interakcję z produktami przemiany alkoholu są stosowane coraz rzadziej – trudno mówić o ich skuteczności, są raczej czymś w rodzaju „straszaka”, a dla osób, które pomimo zastosowania u nich tego leku napiją się alkoholu skutki mogą być śmiertelne.

Dostępne są również trzy substancje, których stosowanie może u niektórych osób uzależnionych zmniejszyć pragnienie / przymus picia. Są to akamprozat, naltrekson i nalmefen. Ich używanie może zmniejszyć ilość wypijanego alkoholu i dzięki temu możliwe staje się przynajmniej częściowe zredukowanie szkód powodowanych przez jego picie, jednak nie rozwiązują one istoty problemu uzależnienia od alkoholu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Badanie GGTP – normy i wyniki gammaglutamylotransferazy

Badanie GGTP (gammaglutamylotransferaza) wykonuje się w celu kontroli abstynencji alkoholowej oraz w diagnostyce chorób wątroby ...

Nerwica neurasteniczna – objawy i leczenie nerwicy neurastenicznej

Nerwica neurasteniczna to określenie stosowane w odniesieniu to jednego z rodzajów nerwicy – rozwijającej się ...

Uzależnienie od alkoholu

Najczęstszym uzależnieniem jest uzależnienie od alkoholu. Jest to substancja łatwo i powszechnie dostępna. Znaczenie mają ...

Jakie są objawy depresji?

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Choroba ...

Zespół Lamberta-Eatona – jakie są przyczyny, objawy, leczenie?

Zespół Lamberta-Eatona zaliczany jest do zespołów paraneoplastycznych, które towarzyszą chorobom nowotworowym. Prowadzi on do stopniowego ...

Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc?

Objadanie się to częsta reakcja na stres czy smutek. Jednorazowy występek nie stanowi problemu, jednak ...

Alkohol we krwi – badanie stężenia etanolu

Badanie alkoholu we krwi mierzone jest w celu ustalenia czy osoba poddana testowi na zawartość ...

Leczenie alkoholizmu

Problem nadmiernego spożywania alkoholu jest powszechny wśród społeczeństwa. Dane statystyczne mówią o ponad 800 tysiącach ...

Dziecko a alkohol i narkotyki

Duża część młodych ludzi w okresie dorastania eksperymentuje z substancjami psychoaktywnymi. Narkotyki i dopalacze, a ...

Bezsenność

Wiele osób poszukuje pomocy u lekarza z powodu: problemów ze snem, trudności z zasypianiem albo ...

Choroba alkoholowa

Choroba alkoholowa (czyli alkoholizm, uzależnienie od alkoholu, zespół zależności alkoholowej) to niezwykle istotny problem społeczny ...

Stres – czy może być przyczyną zawału serca i nasilenia chorób serca?

Stres może działać mobilizująco, jednakże zbyt silny, a także długotrwały stres wpływa destrukcyjnie na funkcjonowanie ...

Komentarze (0)