Urojenia ksobne (odnoszące) – przyczyny, objawy, leczenie myśli ksobnych

Brak zdjęcia

31 lipca 2018

Urojenia to zaburzenia psychiczne polegające na obecności fałszywych przekonań. Jednym z rodzajów są urojenia ksobne (urojenia odnoszące). Urojenia ksobne mogą wystąpić w schizofrenii, zespole paranoicznym czy depresji. Nastawienie ksobne często występuje łącznie z innym rodzajem urojeń, np. prześladowczymi. Leczenie myśli ksobnych oparte jest o farmakoterapię, psychoedukację oraz psychoterapię. W leczeniu niezbędna jest ścisła współpraca lekarza i chorego.

Co to są urojenia?

Urojenia to zaburzenia myślenia charakteryzujące się powstaniem nieprawdziwych sądów i przekonań, które nie znajdują uzasadnienia w rzeczywistości. Ich cechą charakterystyczną jest bardzo silne przekonanie, danej osoby o tym, że są one prawdziwe. Wynika z tego brak możliwości przekonania chorego, że to, co myśli jest nieprawdziwe, nawet, gdy inni dostarczają na to logicznych dowodów. Często takie próby kończą się tym, że osoba chora myśli, że inni po prostu nie dostrzegają tego, co ona; są przeciwko niej lub w zmowie z innymi.

Urojenia mogą być względnie usystematyzowane, układające się w pozornie logiczną całość (np.,,szef mnie prześladuje”) lub zupełnie nierealne (,,inni słyszą moje myśli”). Niektóre zaburzenia urojeniowe są wynikiem spożywania substancji psychoaktywnych, alkoholu, narkotyków, inne mogą występować w pewnych chorobach psychicznych np. urojenia w schizofrenii, depresji.

Przyczyna urojeń w większości przypadków nie jest jednak znana.

Urojenia ksobne – objawy – na czym polegają urojenia odnoszące?

Jednym z rodzajów urojeń są urojenia ksobne, inaczej urojenia odnoszące. To rodzaj objawów psychotycznych występujących w chorobach psychicznych. Są to nieprawidłowe przekonania danej osoby, o tym, że niektóre wydarzenia, zachowania osób z otoczenia odnoszą się do niej np. osoba ta uważa, że inni ją obserwują, rozmawiają o niej, wypowiedzi osób z telewizji radia, artykuły z gazet odnoszą się bezpośrednio do siebie. W rzeczywistości sytuacja taka nie ma miejsca, tzn. nawet, jeśli zachodzą pewne wydarzenia to nie są one w żaden sposób powiązane z chorym (nie odnoszą się do niego).

Podobnie jak iw innych rodzajach urojeń, myśli ksobne mogą być spójne (nie wiadomo, czy koleżanki z pracy, które patrzą na chorego mówią o nim) lub zupełnie oderwane od rzeczywistości. O ile ten drugi rodzaj urojeń stosunkowo prosto rozpoznać, to pierwszy może stanowić dość duży problem dla otoczenia chorego, gdyż nie zawsze łatwo jest wykluczyć czy to, co chory mówi, to prawda. Nastawienie ksobne występuje wtedy, gdy dana osoba, czuje szczególny związek pewnych wydarzeń ze sobą, ale nie jest do końca przekonana o tym, że jej osąd jest prawdziwy i, że rzeczywiście dane wydarzenia mają z nią szczególny związek.

Urojenia ksobne w depresji, nerwicy, schizofrenii

Przyczyną urojeń ksobnych może być wiele chorób. Spośród jednostek chorobowych, w których mogą pojawić się tego rodzaju zaburzenia psychiczne, wyróżnić można schizofrenię, zaburzenia schizoafektywne, ostre i przemijające zaburzenia psychotyczne, zaburzenia urojeniowe (dawniej zespół paranoiczny), czy depresja. Może się zdarzyć również, że wystąpią urojenia ksobne w nerwicy.

W każdej z tych schorzeń postawa ksobna może mieć one nieco inny charakter. Urojenia ksobne w schizofrenii, w najczęstszym typie paranoidalnym, nie tworzą zwartego, logicznie powiązanego z innymi mogącymi wystąpić urojeniami, systemu; są raczej nielogiczne czy nawet oderwane od rzeczywistości (urojenia paranoidalne). Z kolei w zespole paranoicznym występującym w zaburzeniach urojeniowych, tworzą one pozornie zwarty, logiczny układ. Urojenia ksobne w depresji mogą być zgodne z obniżonym nastrojem chorego.

Leczenie urojeń ksobnych – leki, psychoterapia, psychoedukacja

Leczenie urojeń ksobnych, podobnie jak innego rodzaju urojeń, jest bardzo trudne, ponieważ zazwyczaj osoba chora nie zauważa, że potrzebna jest jej pomoc lekarska, a wszelkie próby namowy udania się do lekarza odbierane są jako skierowane przeciwko niej działania. W zależności od tego, w jakiej chorobie występują zaburzenia ksobne, mogą być stosowane nieco inne schematy postępowania.

Podstawowe metody leczenia obejmują leczenie farmakologiczne, psychoedukację oraz psychoterapię. W leczeniu urojeń ksobnych stosuje się leki łagodzące objawy psychotyczne, czyli leki przeciwpsychotyczne. Z uwagi na to, że zwykle są to schorzenia długotrwałe, konieczna jest dobra współpraca pacjenta i lekarza. W przypadku przyjmowania leków przeciwpsychotycznych pacjent nie powinien spożywać alkoholu ani żadnych substancji psychoaktywnych. Ważną rolę pełni również psychoedukacja pozwalająca choremu zrozumieć istotę swojej choroby oraz psychoterapia.

Inne rodzaje urojeń

Oprócz urojeń ksobnych istnieją jeszcze inne rodzaje urojeń. Zdarza się, ze mogą one współwystępować np. często występują łącznie urojenia ksobne i prześladowcze. Inne rodzaje urojeń to m.in.:

  • urojenia prześladowcze (chory jest przekonany, że inni prześladują go, spiskują przeciwko niemu),
  • urojenia zazdrości ( np. chory uważa, ze partner go zdradza, mimo że to nieprawda),
  • urojenia hipochondryczne (pacjent twierdzi, że jest chory, dolega mu coś poważnego, mimo że nic na to nie wskazuje),
  • urojenia wielkościowe (chory twierdzi, że ma niezwykłe możliwości),
  • urojenia erotyczne (pacjent uważa np., że inna osoba jest w nim zakochana),
  • urojenia okradania (chory uważa, że ktoś go okrada).

Bibliografia:

  1. Jarema M., Psychiatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL: Warszawa 2011
  2. Borowiecka-Kluza J., Zaburzenia urojeniowe, „Medycyna Praktyczna”, 2012, https://psychiatria.mp.pl/choroby/73534,zaburzenia-urojeniowe [dostęp:23.06.2018r.]
Opublikowano: ; aktualizacja: 31.07.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Zespół Arnolda-Chiariego

Zespół Arnolda-Chiariego to malformacja tyłomózgowia i czaszki. Malformacja wynika z pierwotnego zaburzenia w okresie rozwojowym ...

Schizofrenia paranoidalna – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Schizofrenia paranoidalna stanowi najczęściej występującą postać schizofrenii – choroby psychicznej zaliczanej do zaburzeń psychotycznych. Schorzenie ...

Wideo – Choroba Parkinsona

Choroba Parkinsona jest pierwotnym schorzeniem zwyrodnieniowym układu pozapiramidowego spowodowanym przez zwyrodnienie neuronów istoty czarnej śródmózgowia ...

Drętwienie nóg

Potoczny termin drętwienie nóg może oznaczać uczucie mrowienia, pieczenia czasem ból nóg czyli tak zwane ...

Czym jest zmęczenie?

Zmęczenie jest przemijającym stanem obniżonej zdolności do pracy i towarzyszy każdej aktywności życiowej człowieka, zarówno ...

Osobowość paranoiczna – przyczyny, rodzaje, cechy, test, kryteria, leczenie

Trudno odpowiedzieć na pytanie, jakie są przyczyny ujawnienia się osobowości paranoidalnej u danej osoby. Podejrzewa ...

Choroba Kuru

Choroba Kuru (choroba kanibali) należy do encefalopatii gąbczastych, tj. chorób ośrodkowego układu nerwowego, w których ...

Klaustrofobia – przyczyny, objawy, leczenie

Klaustrofobia to jedna z najbardziej znanych fobii. Jest to lęk przed przebywaniem w ciasnych, ciemnych ...

Wideo – Krwawienia dokomorowe u noworodków

Krwawienia dokomorowe u noworodków występują dość często, a szczególnie często u wcześniaków. Dotyczą one 35-45% ...

Wideo – Polineuropatia alkoholowa

Objawy polineuropatii alkoholowej to: parestezje, czyli mrowienia, drętwienia i pieczenia dłoni i stóp, tzw. parestezje ...

Choroba Alzheimera – opieka w mieszkaniu chorego

Opieka nad chorym na chorobę Alzheimera jest dużym wyzwaniem. Choroba Alzheimera jest nieuleczalna, objawy stają ...

Omdlenie – przyczyny i pierwsza pomoc

Omdlenie to stan przemijającej utraty przytomności. Omdlenie zazwyczaj trwa krótko, nie powoduje groźnych powikłań, równie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon