Udar – fizjoterapia i ćwiczenia

Pacjenci po udarze mózgu wymagają szczególnej opieki. Po udarze konieczna jest rehabilitacja, nauka chodu, odpowiednie ćwiczenia. Pacjenci po udarze wymagają odpowiedniego przygotowania mieszkania do swoich potrzeb. Rehabilitację i fizjoterapię należy rozpocząć niezwłocznie po udarze. Rehabilitacja poudarowa jest procesem długotrwałym i wymaga cierpliwości od [pacjenta i jego opiekuna.

Udar mózgu – przyczyny

Udar mózgu (dawniej nazywany apopleksją) jest trzecią co do częstości przyczyną śmierci i niestety główną przyczyną niepełnosprawności w dzisiejszych czasach. Udarem nazywamy nagłe zaburzenie czynności mózgu na skutek zaburzenia krążenia mózgowego; może mieć ono postać wylewu krwi do mózgu (udar krwotoczny) lub zatrzymania się jej dopływu do niego (udar niedokrwienny).

Czynników ryzyka udaru jest wiele, zaliczamy do nich m.in.:

  • wiek powyżej 50 roku życia,
  • predyspozycje genetyczne,
  • choroby serca,
  • nadciśnienie,
  • cukrzyca,
  • otyłość,
  • palenie tytoniu,
  • nadużywanie alkoholu.

Udar mózgu pojawia się nagle, najczęściej po wysiłku fizycznym, stresie lub nad ranem po przebudzeniu i towarzyszy mu utrata przytomności. Mogą go poprzedzać nudności, ból głowy lub wymioty. Udar mózgu stanowi zagrożenie życia chorego, więc konieczna jest niezwłoczna hospitalizacja, najlepiej na wyspecjalizowanym oddziale neurologicznym. W przypadku szybkiej interwencji lekarskiej, opieki medycznej, a następnie intensywnej rehabilitacji ruchowej pacjent ma szansę odzyskania sprawności oraz powrotu do normalnego życia.

Udar mózgu – objawy

Jakie są objawy udaru? Objawy udaru pojawiają się po stronie przeciwnej do uszkodzonej półkuli mózgowej i zależą głównie od lokalizacji oraz rozległości uszkodzenia mózgu. Obejmują m.in.:

  • niedowład bądź paraliż połowy ciała (twarz, kończyny górna i dolna),
  • osłabienie lub zniesienie czucia po jednej stronie ciała,
  • trudności wykonywania precyzyjnych ruchów,
  • problemy z mówieniem lub rozumieniem mowy, pisaniem, czytaniem, liczeniem, zapamiętywaniem nowych informacji, rozpoznawaniem i identyfikowaniem obiektów,
  • problemy z połykaniem,
  • niedowidzenie,
  • zaburzenia świadomości,
  • zawroty lub silny ból głowy.

Udar mózgu – leczenie i rehabilitacja

Udar mózgu jest stanem zagrożenia życia, dlatego osobę, u której podejrzewa się wystąpienie udaru należy jak najszybciej przetransportować do szpitala. Na miejscu należy wykonać badania, najlepiej tomografię komputerową głowy, aby zróżnicować rodzaj udaru i podjąć odpowiednie leczenie. Na oddziale monitoruje się czynności życiowe pacjenta, uzupełnia niedobory wodno-elektrolitowe oraz kontroluje ciśnienie tętnicze.

Zazwyczaj konieczne są również działania przeciwodleżynowe, polegające na codziennej pielęgnacji skóry pacjenta, natłuszczaniu jej, stosowaniu bogatej w białko diety oraz jak najczęstszych zmianach pozycji ciała chorego w łóżku, najlepiej co 1-2 godziny. Niezbędnym elementem leczenia jest rehabilitacja po udarze.

Rehabilitację po udarze należy podjąć najszybciej jak to jest możliwe, najlepiej po ustabilizowaniu się stanu ogólnego. Rehabilitacja poudarowa jest procesem długotrwałym i wymaga od chorego cierpliwości oraz zaangażowania. Powinna się odbywać w szpitalu z oddziałem rehabilitacyjnym lub w specjalistycznych ośrodkach, jednak czas oczekiwania na przyjęcie do takiego miejsca trwa czasem kilka tygodni, więc rehabilitacja kontynuowana jest najczęściej po wypisie ze szpitalu w warunkach domowych lub zakładach opiekuńczo-leczniczych.

Rehabilitacja po udarze dąży do przywrócenia sprawności fizycznej, zmniejszenia stopnia niepełnosprawności chorego poprzez zapobieganie przykurczom mięśniowym, zesztywnieniom stawów, odleżynom oraz innym powikłaniom wynikających z długiego unieruchomienia oraz maksymalnego usamodzielnienia pacjenta.

Życie po udarze

Terapia pacjenta po udarze powinna obejmować:

  • przygotowanie pokoju dla chorego, w którym będzie przebywał – z ergonomicznym, ułatwiającym pielęgnację i rehabilitację umeblowaniem; obok łóżka wskazana jest mała szafka, na której chory będzie mógł trzymać najbardziej niezbędne przybory - należy ją postawić ją po stronie porażonej, aby chory mógł ją jak najczęściej pobudzać i aktywizować, powinna być ona dostępna dla opiekuna i terapeuty przy wszystkich czynnościach,
  • postępowanie przeciwodleżynowe u osób leżących – należy zapewnić choremu poduszkę rehabilitacyjną, materac przeciwodleżynowy zmiennociśnieniowy oraz zmieniać choremu pozycję ułożeniową co 1-2 godziny,
  • zapewnienie sprzętów zaopatrzenia ortopedycznego w zależności od stopnia inwalidztwa chorego – kule, balkonik lub wózek inwalidzki będą konieczne najpierw do nauki chodu, a następnie do przemieszczania się po mieszkaniu oraz wychodzenia na spacery. Sprzęty można kupić (są refundowane przez NFZ po złożeniu odpowiedniego wniosku) lub wypożyczyć,
  • naukę samoobsługi – należy nauczyć chorego jak i w jakiej kolejności sprawnie się ubierać aby się nie urazić; rozbierając pacjenta zawsze zaczynamy od rękawa ręki zdrowej, by mieć większe możliwości manewru, a potem zdejmujemy rękaw ręki chorej, ubieranie natomiast odwrotnie: najpierw ręka chora, potem zdrowa. Ta sama kolejność dotyczy spodni,
  • naukę komunikacji, jeśli występują problemy z mową lub jej rozumieniem – można przygotować tablicę z literkami, które chory może wskazywać, a my będziemy odczytywać lub wypowiadać te, które mu wskażemy, pomocny może być logopeda, który nauczy chorego wypowiadać głoski, sylaby i słowa. Jeśli jest problem z pisaniem trzeba namówić chorego do uczenia się używania zdrowej ręki, ponieważ powrót dawnych funkcji jest powolny i nie zawsze pełny,
  • stymulację umysłową – należy zachęcać chorego do wysiłku i rozwiązywać z nim krzyżówki, zagadki lub rebusy, bawić się w uzupełnianie brakujących w zdaniach słów,
  • stymulację chorej połowy ciała, aby zapobiec zaniedbaniu połowiczemu, który polega na braku akceptacji i ignorowaniu chorej połowy ciała - chorzy strony porażonej nie zauważają, nie używają i nie odczuwają bodźców. Dlatego warto stolik i przedmioty na nim stawiać po chorej stronie pacjenta, rzeczy wręczać mu w rękę chorą, witać się przez podanie tej samej swojej ręki co ręka chora, siadać po stronie porażonej chorego itd.

Ćwiczenia po udarze – co i jak ćwiczyć?

 

Ćwiczenia po udarze są niezbędnym i absolutnie najważniejszym elementem rehabilitacji.

W początkowej fazie choroby, tuż po udarze najlepiej wykonywać z terapeutą delikatne ćwiczenia bierne wszystkich stawów porażonej kończyny górnej i dolnej w celu aktywizacji mięśni i przywrócenia ruchomości stawów, ćwiczenia pobudzające stymulację nerwowo-mięśniową, by kształtować powoli pamięć ruchową oraz ćwiczenia w odciążeniu na podwieszkach. Stopniowo wprowadza się ćwiczenia czynne i wspomagane wykonywane samodzielnie przez pacjenta, ćw. oporowe wzmacniające siłą mięśniową, poprawiające stabilizację, elastyczność tkanek miękkich oraz propriocepcję, czyli czucie stawu w przestrzeni. Na końcu stosujemy ćwiczenia całej kończyny górnej i dolnej, zwiększające siłę, poprawiające precyzję, kontrolujące ruch i pracę kończyn na nierównym podłożu.

Ważne miejsce u chorych po udarze zajmują ćwiczenia oddechowe – są ważnym elementem każdej kinezyterapii, najprostsze polegają na wykonaniu głębokiego wdechu, zatrzymaniu powietrza przez 2-3 sekundy i wydechu lub oporowaniu przez terapeutę wdechu pacjenta poprzez przyłożenie obu dłoni na odpowiednie części ciała; dzięki nim poprawiamy samopoczucie pacjenta, zapewniamy mu regenerację po ćwiczeniach oraz zapobiegamy schorzeniom układu oddechowego.

Wielu chorych wymaga nauki chodu. Celem jest uzyskanie przez chorego efektywnego, bezpiecznego oraz dostosowanego do jego potrzeb chodu, można zastosować w początkowym etapie balkonik, kule, laski oraz poręcze, ale należy dążyć, aby chory z biegiem czasu uniezależnił się od nich.

Fizjoterapia po udarze

Oprócz tych ćwiczeń u chorych, którzy przeszli udar, wykorzystywana jest

  • terapia metodą PNF – nowoczesna metoda terapii, której istotą jest pobudzanie sprawności układu nerwowo-mięśniowego poprzez stymulowanie receptorów ciała pacjenta za pomocą dotyku, głosu oraz kontaktu wzrokowego z chorym, terapia obejmuje stosowanie odpowiednich technik, które stymulują i pobudzają mięśnie do skurczu, aktywizują słabsze grupy mięśniowe oraz poprawiają stabilizację oraz koordynację ruchową,
  • terapia metodą NDT-BOBATH – metoda neurorozwojowa, której celem jest wstrzymywanie patologicznych odruchów, które pojawiły się w wyniku uszkodzenia mózgu, regulowanie napięcia mięśniowego oraz ułatwianie przyjmowania prawidłowej reakcji postawy poprzez zmianę ułożenia segmentów ciała, takich jak: głowa, obręcz barkowa i biodrowa oraz zastosowanie odpowiednich technik stymulujących,
  • pionizacja pacjenta – jej celem jest aktywizowanie chorego do uzyskiwania coraz wyższych pozycji ciała, powinna przebiegać w kolejności: nauka obracania na boki, przyjmowanie siadu płaskiego, siadanie ze spuszczonymi nogami, wstawanie oraz stanie z dodatkową pomocą terapeuty lub sprzętu rehabilitacyjnego oraz finalnie samodzielne.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.8


Może cię

Dlaczego dochodzi do udaru?

Udar mózgu nazywa się także wylewem lub zawałem mózgu (w przypadku udaru niedokrwiennego). Około 80% ...

Afazja – co to jest, jakie są rodzaje, objawy i leczenie?

Afazja (zaburzenie afatyczne) stanowi nabyte zaburzenie mowy, polegające na całkowitej utracie tworzenia i/lub rozumienia języka ...

Udar mózgu – skutki, powikłania, rokowanie, konsekwencje

Udar niedokrwienny stanowi aż 80 % przypadków wszystkich udarów. Udar niedokrwienny niesie ze sobą w ...

Co to jest mikroudar i jakie daje objawy mały (mini) udar? Co robić, jakie są konsekwencje?

Mikroudar w piśmiennictwie nazywany przemijającym napadem niedokrwiennym (skrót TIA – ang. transient ischemic attack) definiowany ...

Udar niedokrwienny a miażdżyca

Udar mózgu jest chorobą ogólnoustrojową, a proces chorobowy dotyczy całego organizmu, a nie jak na ...

Udar niedokrwienny mózgu – przyczyny i objawy

Przyczyną udaru niedokrwiennego jest zatkanie naczynia zaopatrującego w krew tkanki mózgu, na skutek czego dochodzi ...

Wideo – Badanie EEG

Badanie EEG wykonuje się celem oceny czynności bioelektrycznej mózgu, która ulega zaburzeniu w różnych chorobach. ...

Udar niedokrwienny a komórki macierzyste

Najnowsze osiągnięcia w badaniach nad komórkami macierzystymi potwierdzają ich ogromny potencjał w różnych dziedzinach nauki. ...

Jakie są objawy udaru mózgu?

Udar mózgu to nagłe wystąpienie ogniskowych lub uogólnionych zaburzeń czynności mózgu, które trwają dłużej niż ...

Udar niedokrwienny mózgu – diagnostyka i leczenie

Udar mózgu stanowi trzecią pod względem częstości przyczynę zgonów krajów rozwiniętych. U każdego chorego udar ...

Ostry udar mózgu

Udar mózgu w ostrym okresie (fazie) stanowi bardzo duże zagrożenie dla życia pacjenta. Najważniejszym elementem ...

Wylew krwi do mózgu

Udar krwotoczny mózgu (tzw. krwotok domózgowy) powstaje w wyniku rozerwania naczynia mózgowego, powodującego wynaczynienie krwi ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon