Otępienie

Otępienie wiąże się z istnieniem zaburzeniem procesów poznawczych i pojawieniem się takich objawów jak: zaburzenia pamięci, zaburzenia mowy, aktywności ruchowej, zdolności rozpoznawania. Nie wszystkie objawy występują jednocześnie. Otępienie stwierdza się wtedy, gdy zachodzące zmiany zaburzają aktywność zawodową, funkcjonowanie w rodzinie i w społeczeństwie.

Co to jest otępienie?

Otępienie to (według Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego) zespół objawów i zaburzeń procesów poznawczych, obejmujących – oprócz zaburzeń pamięci – deficyty co najmniej dwóch z następujących funkcji poznawczych:

  • mowy (afazja),
  • celowej złożonej aktywności ruchowej (apraksja),
  • zdolności rozpoznawania i identyfikowania przedmiotów (agnozja)
  • zaburzeń planowania, inicjowania, kontroli i korygowania przebiegu złożonych zachowań (zaburzenia funkcji wykonawczych).

By mówić o otępieniu, deficyty poznawcze powinny być na tyle głębokie, by zaburzały aktywność zawodową, funkcjonowanie społeczne oraz wykonywanie codziennych czynności.

Częstość występowania otępienia zwiększa się z wiekiem. Wśród 85 latków na otępienie cierpi około 10–35%. Pokutuje opinia, że otępienie wpisane jest w proces starzenia się. Wówczas używa się pojęcia otępienie starcze. Jednak w Polsce chorych z otępieniem jest ponad pół miliona, z czego większość to chorzy na chorobę Alzheimera.

Podziału otępień dokonuje się w oparciu o jego współistnienie z innymi schorzeniami:

  • choroba Alzheimera (45–50%),
  • otępienie z ciałami Lewy’ego (10–20%),
  • otępienie naczyniopochodne (10–20%),
  • otępienie czołowo-skroniowe (8–10%),
  • otępienie mieszane (25–40%) – współwystępowanie zmian o charakterze naczyniopochodnym i alzheimerowskim.

Rozpoznanie otępienia

Rozpoznanie otępienia można ustalić na podstawie wyników badania przesiewowego, które obejmuje testy:

  • krótką skalę oceny stanu umysłowego (Mini MentalState Egzamination), w której wynik poniżej 24 pkt sugeruje proces otępienny;
  • test rysowania zegara – pacjent proszony jest o rozrysowanie tarczy zegara; ocenia się rozkład cyfr, pośrednio ocenia wyobraźnię przestrzenną i planowanie.

Testy te wykonuje lekarz, zwykle neurolog. Często czas od początku objawów do wizyty w przychodni jest dość długi; przyczynia się do tego społeczne przekonanie, że otępienie jest czymś naturalnym. Dodatkowo, objawy są zwykle bagatelizowane przez pacjenta i jego rodzinę, zapominanie, problemy z pamięcią krótkotrwałą czy zaburzenia procesów poznawczych zasłaniane są przepracowaniem, przemęczeniem, problemami ze snem i brakiem odpoczynku. Rodzina spełnia zasadniczą rolę w rozpoznaniu choroby, szczególnie w pierwszych etapach. Dlatego należy zastanowić się, czy nasz bliski, np. rodzic, małżonek:

  • ma kłopoty z zapamiętywaniem ostatnich wydarzeń,
  • trzeba mu przypominać o zakupach, zażyciu leków,
  • zapomina o ważnych świętach, umówionych wizytach np. u lekarza, rodziny,
  • nie zadaje kilka razy tych samych pytań,
  • częściej jest przygnębiony, nie czerpie radości z rzeczy, które dawniej go cieszyły,
  • ma kłopoty z finansami, bo zapomina np. o regulowaniu na czas rachunków,
  • coraz rzadziej wychodzi z domu, nie spotyka się ze znajomymi, rodziną,
  • ma trudności z zachowaniem higieny, jedzeniem- wymaga pomocy,
  • jest labilny emocjonalnie, łatwo wybucha,
  • ma problemy z nazywaniem znanych przedmiotów, zapomina imiona, nazwiska,

Gdy odpowiedź na większość z powyższej listy objawów jest twierdząca, koniecznie trzeba wybrać się z bliskim do lekarza.

Leczenie otępienia

Nie istnieje niestety leczenie przyczynowe, takie, które zatrzymałoby lub cofnęło zmiany. Jest jednak szansa na spowolnienie procesów degeneracyjnych, szczególnie w przypadku otępienia naczyniopochodnego. Profilaktyka obejmuje przede wszystkim skuteczne leczenie chorób towarzyszących – miażdżycy, nadciśnienia tętniczego oraz zapobieganie hiperlipidemii poprzez właściwą dietę. Zaleca się dietę śródziemnomorską.

Wskazany jest też oczywiście umiarkowany wysiłek fizyczny, dostosowany do wieku, możliwości i preferencji pacjenta. W przypadku otępienia związanego z chorobą Alzheimera, postępowanie niefarmakologiczne polega na treningu pamięci, szczególnie w początkowym okresie choroby, stałej stymulacji intelektualnej oraz aktywności społecznej i fizycznej. Zostało udowodnione naukowo, że różnorodność bodźców umysłowych i emocjonalnych znacząco zapobiega otępieniom lub przesuwa czas ich wystąpienia.

Łagodne zaburzenia poznawcze

Mówiąc o otępieniach, nie sposób nie wspomnieć o objawach je poprzedzających. Łagodne zaburzenia poznawcze to pogorszenie czynności poznawczych, ale takie, które nie powoduje niesamodzielności chorego, jest ono jednak niewystarczające do rozpoznania otępienia. Występują u ok. 15–30% osób po 60 roku życia. Zwykle prowadzą one jednak do rozwoju otępienia właściwego, najczęściej typu alzheimerowskiego.

Podstawowym objawem jest pogorszenie pamięci, zgłaszane przez bliskich chorego, rzadziej zaburzenia dotyczą procesów językowych, wykonawczych, funkcji wzrokowo-przestrzennych. Mogą towarzyszyć im zaburzenia zachowania, nastroju, ale nie stwierdza się pogorszenia funkcjonowania w zakresie codziennych czynności, wielu chorych kontynuuje pracę zawodową. Najważniejszą rolę na tym etapie odgrywa profilaktyka- aktywność fizyczna, społeczna i zawodowa oraz zdrowy tryb życia. Są teorie o dobroczynnym wpływie środków takich jak wyciągi z ginkgobiloba, piracetam.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.02.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują?

Zaburzenia pamięci pojawiają się głównie wraz z wiekiem. Przyczyną problemów z pamięcią mogą być choroby ...

Objawy choroby Alzheimera

Choroba Alzheimera jest związanym z wiekiem schorzeniem neurozwyrodnieniowym (inaczej neurodegeneracyjnym), odpowiedzialnym za większość rozpoznawanych przypadków ...

Choroba Alzheimera a depresja

W przebiegu choroby Alzheimera często diagnozuje się depresję. Objawy depresji w chorobie Alzheimera mogą być ...

Niedobór witaminy B12

Witamina B12, inaczej zwana cyjanokobalaminą, należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Charakterystyczne dla tej ...

Opieka nad osobą chorą na Alzheimera

Opieka nad osoba z chorobą Alzheimera stanowi ogromne wyzwanie dla rodziny, bliskich czy opiekunów. Bardzo ...

Choroba Alzheimera

Choroba Alzheimera jest przewlekłym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym, w którego przebiegu dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia komórek ...

Wideo – Choroba Alzheimera a otępienie

Ostatnio sporo mówi się i pisze o chorobie Alzheimera. Jest to choroba, którą psychiatrzy określają ...

Depresja a choroby neurologiczne

Depresja bardzo często towarzyszy chorobom neurologicznym. Objawy depresji mogą pojawić się u chorych na stwardnienie ...

Wideo – Choroba Alzheimera

Choroba Alzheimera jest postępującym, rozlanym zwyrodnieniem kory mózgu, przejawiającym się otępieniem i ogniskowymi objawami psychicznymi ...

Wideo – Co to jest otępienie?

Otępieniem nazywamy nabytą utratę funkcji poznawczych, powstałą w wyniku zmian organicznych w ośrodkowym układzie nerwowym. ...

Otępienie starcze (demencja starcza)

Otępienie starcze towarzyszy wielu chorobom neurologicznym, takim jak choroba Alzheimera czy choroba Parkinsona. Chorzy z ...

Otępienie czołowo-skroniowe – FTLD (zwyrodnienie czołowo-skroniowe)

Zwyrodnienie czołowo-skroniowe (FTLD), choć często nie brane pod uwagę, jest najprawdopodobniej trzecią po chorobie Alzheimera ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon