Ostry udar mózgu

Udar mózgu w ostrym okresie (fazie) stanowi bardzo duże zagrożenie dla życia pacjenta. Najważniejszym elementem postępowania jest czas. Szybkie i skuteczne działania (wezwanie pomocy medycznej, transport pacjenta do szpitala) a następnie właściwe działanie wykwalifikowanego personelu medycznego mogą zmniejszyć liczbę powikłań, które są główną przyczyną śmiertelności w ostrej fazie udaru.

Co to jest ostra faza udaru?

Wiadomo, że udar mózgu w ostrym okresie (ostrej fazie) jest stanem bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. W tej sytuacji najważniejszą rolę odgrywa czas (liczy się każda minuta). Jest to stan wymagający natychmiastowej reakcji, w której musimy wezwać wykwalifikowaną pomoc medyczną bądź postarać się by pacjenta przewieźć jak najszybciej na oddział udarowy w szpitalu i wykonać niezbędne badania diagnostyczne. Należy postarać się by zabezpieczyć miejsca zdarzenia oraz udzielić podstawowej pomocy choremu.

Jakie są objawy udaru?

Udar mózgu jest stanem zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej interwencji ze strony służb medycznych. Do objawów, które powinny nas zaniepokoić należą:

  • nagle pojawiające się zaburzenia mowy, która staje się niezrozumiała, bełkotliwa,
  • zaburzenia widzenia,
  • problemy z utrzymaniem równowagi,
  • brak lub problemy z koordynacja ruchów,
  • wykrzywienie twarzy,
  • osłabienie jednej części ciała,
  • silny ból głowy i zawroty głowy, mogą im towarzyszyć mdłości,
  • zaburzenia świadomości.

W takiej sytuacji należy bezpośrednio zadzwonić do pogotowia ratunkowego bez konsultacji z lekarzem rodzinnym (prowadzącym).

Jak pomóc przy udarze?

Ogólne zasady postępowania medycznego w odniesieniu do chorych w tym okresie udaru, muszą więc być takie, jak we wszystkich stanach nagłych. Każdy powinien:

  • wezwać pogotowie ratunkowe,
  • zabezpieczyć miejsce zdarzenia, zadbać o własne bezpieczeństwo,
  • jeśli stan chorego tego wymaga udzielić mu pomocy,
  • kontrolować podstawowe funkcje życiowe (oddech, tętno),
  • nie podawać choremu nic do picia ani jakichkolwiek leków (zwłaszcza uspokajających),
  • nie pozostawić chorego bez opieki do czasu przybycia kwalifikowanej pomocy medycznej,
  • obserwować wszelkie zmiany w zachowaniu chorego, które mogą wskazywać na pogorszenie się jego stanu (coraz większe problemy z mową, ból głowy, wymioty, nudności, utrata świadomość i inne),
  • strać się rozmawiać z poszkodowanym jeśli jest to możliwe.

Należy pamiętać, iż największą rolę odgrywa tutaj czas, liczy się każda minuta. Jak najszybsze przewiezienie chorego do szpitala, wykonanie badań diagnostycznych, trafna i szybka diagnoza daje możliwość podjęcia właściwych form terapii. Pozwala to na skuteczne zapobieganie powikłaniom.

Przyjmuje się, że około 20% chorych w ostrej fazie udaru wymaga intensywnego nadzoru w warunkach wydzielonego do realizacji tych celów oddziału.

Diagnozowanie udaru

Badanie lekarskie przy podejrzeniu udaru powinno być przeprowadzone zaraz po przywiezieniu chorego do szpitala. Badanie ogólne oraz neurologiczne powinno być wykonane w pierwszych godzinach (jak najszybciej).

Do podstawowych zasad postępowania w ostrej fazie udaru niedokrwiennego na terenie szpitala należy:

  • monitorowanie i podtrzymywanie podstawowych funkcji życiowych (oddech, tętno, ciśnienie tętnicze, temperatura ciała),
  • kontrolowanie gospodarki wodno-elektrolitowej oraz metabolizmu glukozy,
  • ocena neurologiczna: stan świadomości, nasilenie objawów ogniskowych, obecność zaburzeń połykania i zwieraczy,
  • wykonanie badań diagnostycznych (tomografia komputerowa, badanie dopplerowskie tętnic zewnątrz- i wewnątrzczaszkowych, badania biochemiczne),
  • leczenie przywracające krążenie mózgowe,
  • odpowiednie (w pozycji ustalonej) ułożenie chorego nieprzytomnego oraz pacjenta z wiotkim porażeniem kończyn, a także regularna zmiana ułożenia
  • sprawne i efektywne zwalczanie obrzęku mózgu,
  • zwalczanie wzrostu temperatury i stanów hiperglikemicznych,
  • profilaktyka zakrzepic żył głębokich i zatorowość- zastosowanie pończoch elastycznych, przerywanego ucisku pneumatycznego kończyny, wczesnego wdrożenia rehabilitacji,
  • zwalczanie zaburzeń oddechowych,
  • mocz: badanie ogóle,
  • badanie EKG Holter trwające 24 godziny.

Najważniejszym badaniem diagnostycznym po udarze jest TK (tomografia komputerowa) i powinno być ono wykonane jak najszybciej. Badanie MRI jest droższe i czasochłonne ale nie jest lepsze od TK w ostrej fazie udaru.

Wskazani do intensywnej opieki nad chorym

Jeśli u chorych w ostrej fazie udaru niedokrwiennego pojawią się poważne problemy z oddychaniem bądź krążeniem powinni być oni przetransportowani na oddział intensywnej terapii. Innymi wskazaniami są z cała pewnością bardzo ciężki stan ogólny, zaburzenia świadomości, rozległy zawał mózgu, znaczne porażenie oraz niedowład.

W ostrej fazie udaru niedokrwiennego stosowane są następujące terapie: bardzo intensywna opieka neurologiczna, szybka decyzja o podjęciu właściwego leczenia farmakologicznego, wczesna rehabilitacja oraz leczenie i zapobieganie powikłaniom.

Leczenie udaru

Głównymi nurtami terapii wczesnego okresu udaru niedokrwiennego mózgu są:

  • leczenie antyagregacyjne,
  • leczenie trombolityczne,
  • leczenie przeciwzakrzepowe.

leczenie antyagregacyjne (przeciwpłytkowe) w udarze

Leki te hamują narastanie zakrzepu w naczyniach. Zastosowanie kwasu acetylosalicylowego (aspiryna), w kresie 48 godzin od wystąpienia objawów, wywiera umiarkowany wpływ na przebieg udaru i rokowanie, zmniejsza wczesną śmiertelność z powodu udaru, redukuje prawdopodobieństwo śmierci. Leczenie to powinno być kontynuowane w czasie pobytu w szpitalu i w okresie następnym.

Leczenie trombolityczne (tromboliza)

Jest to postępowanie mające na celu udrożnienie zamkniętego lub znacznie zwężonego naczynia dla przywrócenia prawidłowej perfuzji. Lekiem, który zdobył akceptację w terapii w ostrym okresie udaru niedokrwiennego jest rtPA (rekombinowany tkankowy aktywator plazminogen). Zauważalna jest poprawa stanu neurologicznego po 3 miesiącach od zastosowania leczenia (chorzy pozostają w dobrym lub bardzo dobrym stanie neurologicznym).

Leczenie przeciwzakrzepowe (heparyna)

W terapii ostrego niedokrwienia mózgu zastosowanie znalazły heparyna i jej drobnocząsteczkowe pochodne- fraksiparyna i kalciparyna. Leczenie heparyną w ostrym okresie udaru niedokrwiennego wykazało zaznaczony wpływ na przebieg kliniczny udaru, przede wszystkim na zmniejszenie jego nawrotowości. Leczenie to nie prowadzi jednak do zmniejszenia wczesnej śmiertelności.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.02.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Udar niedokrwienny a komórki macierzyste

Najnowsze osiągnięcia w badaniach nad komórkami macierzystymi potwierdzają ich ogromny potencjał w różnych dziedzinach nauki. ...

Badanie EEG

Badanie EEG wykonuje się celem oceny czynności bioelektrycznej mózgu, która ulega zaburzeniu w różnych chorobach. ...

Udar – fizjoterapia i ćwiczenia

Pacjenci po udarze mózgu wymagają szczególnej opieki. Po udarze konieczna jest rehabilitacja, nauka chodu, odpowiednie ...

Pierwsza pomoc przy udarze mózgu

Pierwsza pomoc przy udarze powinna w pierwszej kolejności obejmować wezwanie pogotowia ratunkowego. Czas w którym ...

Wylew krwi do mózgu

Udar krwotoczny mózgu (tzw. krwotok domózgowy) powstaje w wyniku rozerwania naczynia mózgowego, powodującego wynaczynienie krwi ...

Udar mózgu – skutki, powikłania, rokowanie, konsekwencje

Udar niedokrwienny stanowi aż 80 % przypadków wszystkich udarów. Udar niedokrwienny niesie ze sobą w ...

Udar niedokrwienny a miażdżyca

Udar mózgu jest chorobą ogólnoustrojową, a proces chorobowy dotyczy całego organizmu, a nie jak na ...

Co to jest mikroudar i jakie daje objawy mały (mini) udar? Co robić, jakie są konsekwencje?

Mikroudar w piśmiennictwie nazywany przemijającym napadem niedokrwiennym (skrót TIA – ang. transient ischemic attack) definiowany ...

Udar niedokrwienny mózgu – przyczyny i objawy

Przyczyną udaru niedokrwiennego jest zatkanie naczynia zaopatrującego w krew tkanki mózgu, na skutek czego dochodzi ...

Udar niedokrwienny mózgu – diagnostyka i leczenie

Udar mózgu stanowi trzecią pod względem częstości przyczynę zgonów krajów rozwiniętych. U każdego chorego udar ...

Dlaczego dochodzi do udaru?

Udar mózgu nazywa się także wylewem lub zawałem mózgu (w przypadku udaru niedokrwiennego). Około 80% ...

Jakie są objawy udaru mózgu?

Udar mózgu to nagłe wystąpienie ogniskowych lub uogólnionych zaburzeń czynności mózgu, które trwają dłużej niż ...

Komentarze (0)