Niedoczulica

Niedoczulica (hipestezja) należy do szerokiej grupy objawów zwanych zaburzeniami czucia. Definiuje się ją jako upośledzenie czucia powierzchownego człowieka. Osoba dotknięta niedoczulicą ma osłabioną zdolność odczuwania takich bodźców jak dotyk, ucisk, temperatura oraz ból. Zazwyczaj delikatne doznania zmysłowe są przez pacjentów zupełnie niezauważalne, a silniej wyrażone bodźce wywołują nieadekwatnie niską reakcje chorego

Zaburzenia czucia a niedoczulica

Zaburzenia czucia i niedoczulica są częstymi obawami neurologicznymi. Towarzyszą wielu chorobom ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Mogą także występować w przebiegu innych chorób, które nie są związane z dysfunkcjami w obrębie układu nerwowego, np. w zaburzeniach elektrolitowych (np. hipokalcemia), niedoborach witamin, jako następstwo choroby alkoholowej.

Czucie stanowi zdolność zdrowego organizmu do odbierania, odczuwania i rozpoznawania bodźców, które docierają ze świata zewnętrznego jak i z wnętrza ciała. W konsekwencji zapewnia to prawidłową reakcję na dany bodziec. Jest to jedna z najważniejszych podstawowych funkcji układu nerwowego. Czucie odbywa się dzięki odbieraniu wrażeń zmysłowych przez receptory zlokalizowanie w różnych częściach ciała ludzkiego raz przewodzeniu nich do czuciowych ośrodków nerwowych w mózgu.

Przyczyny niedoczulicy

Istnieje wiele przyczyn, mogących powodować objawy w postaci niedoczulicy, natomiast istota hipestezji niezależenie od czynnika sprawczego jest taka sama i stanowi wynik uszkodzenia nerwów obwodowych (ich włókien czuciowych) bądź osłabienia pobudliwości zakończeń czuciowych tych nerwów. Najczęstszymi przyczynami zaburzeń czucia są schorzenia bezpośrednio dotyczące układu nerwowego. Do chorób, które mogą przebiegać z niedoczulicą należą m.in.:

  • urazy mechaniczne okolic ciała – jedną z konsekwencji doznania urazu przez pacjenta są zaburzenia czucia, nierzadko w formie niedoczulicy. Dochodzi do nich wówczas, gdy dojdzie do uszkodzenia włókien czuciowych nerwów. Pacjent zgłasza upośledzenie odczuwania wrażeń zmysłowych okolicy ciała, która została dotknięta urazem. Niedoczulica danego rejonu ciała powstałe w wyniku urazów może utrzymywać się przez wiele lat, nawet do końca życia,
  • oparzenia (termiczne, chemiczne i elektryczne) skóry przebiegające z uszkodzeniem nerwów czuciowych,
  • niedoczulica miejsca operowanego – dochodzi do niej w wyniku działania znieczulenia podanego w trakcie zabiegu (trwa ona wówczas maksymalnie do kilku – kilkunastu godzin w zależności od rodzaju zastosowanego anestetyku) bądź na skutek uszkodzenia jatrogennego (czyli niecelowego uszkodzenia spowodowanego działaniem medycznym, np. przecięcie nerwów odpowiedzialnych za czucie przez chirurga podczas operacji),
  • czynniki toksyczne oraz zatrucia (np. zatrucia ołowiem, alkoholizm),
  • działania uboczne stosowanych leków (np. sertralina, sildalafil tzw. viagra, niektóre leki przeciwnowotworowe, leki przeciwgruźlicze),
  • niedobór witaminy B6 i B12,
  • neuropatie zapalne (np. o podłożu autoimmunologicznym – zespół Guillaina-Barre),
  • neuropatie będące następstwem zaburzeń metabolicznych np. uszkodzenie nerwów w przebiegu wieloletniej, niekontrolowanej bądź źle leczonej cukrzycy,
  • inne choroby przewlekłe : amyloidoza, niedoczynność tarczycy,
  • choroby układowe (np. toczeń układowy, twardzina, reumatoidalne zapalenie stawów),
  • miażdżyca naczyń krwionośnych,
  • choroby zakaźne (np. AIDS, błonica, półpasiec),
  • nowotwory (np. szpiczak mnogi),
  • stwardnienie rozsiane,
  • schorzenia uszkadzające ośrodkowy układ nerwowy (zwłaszcza zmiany zlokalizowane w płatach ciemieniowych – tzw. zespół płata ciemieniowego, przebiegający z połowiczą niedoczulicą strony ciała przeciwnej do miejsca uszkodzenia) np. udar niedokrwienny mózgu, udar krwotoczny mózgu.

Diagnostyka i leczenie niedoczulicy

Niedoczulica może stanowić zwiastun poważnych zaburzeń, mających wpływ na zdrowie oraz życie osoby chorej, dlatego też nie należy lekceważyć tego objawów. Nagle pojawiające się, utrzymujące się bądź nawracające tego typu dolegliwości wymagają konsultacji lekarskiej, początkowo z lekarzem rodzinnym, który zaproponuje adekwatne do przypadku pacjenta dalsze postępowanie. Najczęściej chorzy trafiają w konsekwencji do poradni neurologicznej.

Najważniejsze znaczenie w diagnostyce przyczyn zaburzeń czucia ma rzetelnie zebrany wywiad oraz wnikliwe badanie neurologiczne i ogólnolekarskie chorego. Na tej podstawie lekarz podejmuje dalsze kroki diagnostyczne i zleca odpowiednie badania, mające potwierdzić najbardziej prawdopodobną przyczynę niedoczulicy. Jeżeli podejrzewa się u chorego przyczynę pochodzenia ośrodkowego pomocne może być wykonanie badań neuroobrazowych tj. tomografii komputerowej głowy lub rezonansu magnetycznego.

Ze względu na to, że hipestezja może być spowodowana przez wiele schorzeń, zasadniczym postępowaniem terapeutycznym jest leczenie choroby podstawowej. Jeżeli niedoczulica stanowi wynik interakcji polekowych, konieczne może być odstawienie leku i zamiana na inny preparat lub zmniejszenie jego dawki. W przypadkach, gdy zaburzenia czucia wywołane są niedoborami witamin stosuje się odpowiednią ich suplementację. Natomiast, głównym leczeniem w niedoczulicy występującej w przebiegu alkoholizmu jest bezwzględne zaprzestanie picia. Z kolei, terapia neuropatii cukrzycowych polega głównie na prawidłowej kontroli stężenia glukozy we krwi za pomocą doustnych leków przeciwcukrzycowych lub insuliny i leczeniu chorób współistniejących, zwiększających ryzyko neuropatii (zwalczanie otyłości, farmakoterapia nadciśnienia tętniczego). Również inne zaburzenia endokrynologiczne wymagają odpowiedniego postępowania farmakologicznego np. w niedoczynności tarczycy stosuje się suplementację L-tyroksyną.

Leczenie zaburzeń czucia będących skutkiem urazów mechanicznych czy powikłań pooperacyjnych opiera się przede wszystkim na specjalnie dobranej do potrzeb pacjenta rehabilitacji.

Opublikowano: ; aktualizacja: 18.02.2016

Oceń:
4.6


Może cię

Neuroblastoma (nerwiak zarodkowy, zwojak) – objawy, leczenie i rokowanie

Neuroblastoma, inaczej zwojak zarodkowy współczulny to nowotwór, który występuje u dzieci częściej u chłopców niż ...

Mrowienie w palcach – przyczyny mrowienia palców

Mrowienie w palcach (parestezja lub czucie opaczne) jest nieprzyjemną i uciążliwą dolegliwością. Mrowienie palców powoduje ...

Leczenie bezsenności

Na problemy ze snem cierpi połowa populacji. Kłopoty oznaczać mogą problemy z zaśnięciem, utrzymaniem snu ...

Czaszkogardlak – przyczyny, objawy, leczenie guza okolicy siodła tureckiego

Czaszkogardlak to łagodny nowotwór mózgu zlokalizowany w okolicy siodła tureckiego. W populacji ogólnej występuje dość ...

Uszkodzenie rdzenia kręgowego

Uszkodzenia rdzenia kręgowego prowadzić mogą do trwałego kalectwa. Będąc najczęściej następstwem urazów powodują: niedowłady, brak ...

Wideo – Zaburzenia czucia

Wyróżnia się kilka rodzajów czucia: powierzchniowe – czucie dotyku, głębokie – czucie położenia kończyny i ...

Jamistość rdzenia kręgowego (syringomielia) – przyczyny, objawy, badania, leczenie

Syringomielia to inaczej jamistość rdzenia kręgowego. W wyniku choroby w rdzeniu kręgowym powstają jamy, które ...

Bóle nóg w nocy

Ból nóg w nocy to dokuczliwa przypadłość, znacznie utrudniająca odpoczynek nocny. Jego przyczyn może być ...

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne nazywane również nerwicą natręctw to grupa schorzeń, których cechą charakterystyczną jest występowanie nawracających, ...

Wideo – Rodzaje psychoterapii

Leczenie psychoterapeutyczne – psychoterapia – to bardzo szerokie pojęcie. Zarówno będzie ono dotyczyć praktyk pracy ...

Zaburzenia czucia – jakie są rodzaje i przyczyny zaburzeń czucia głębokiego i powierzchownego?

Zaburzenia czucia są jednymi z najczęstszych objawów neurologicznych towarzyszących wielu chorobom ośrodkowego (mózgowie i rdzeń ...

Splątanie – przyczyny, objawy, badania, leczenie stanu splątania

Splątanie jest głębokim, jakościowym zaburzeniem świadomości. Charakteryzuje się brakiem orientacji chorego w stosunku do własnej ...

Komentarze (0)