Lęk napadowy

Zaburzenie lękowe z napadami lęku, nazywane również lękiem panicznym albo po prostu atakami paniki, należy do grupy zaburzeń nerwicowych. Podobnie jak w innych zaburzeniach psychicznych z tej grupy, udział czynników psychologicznych (takich jak cechy osobowości i różne wydarzenia w życiu pacjenta) jest uznawany za bardzo ważny. W leczeniu stosuje się metody psychologiczne i leki z grupy benzodiazepin oraz antydepresanty.

Objawy lęku napadowego

Istotą tego zaburzenia są nagłe i nieprzewidywalne napady lęku, występujące bez związku z konkretną sytuacją. Pojawiają się one w okolicznościach, które nie stanowią obiektywnego zagrożenia.

Podstawowe objawy zaburzenia z napadami lęku są związane właśnie z lękiem. Sytuacja lękowa, oprócz samego nieprzyjemnego uczucia lęku, zawiera jeszcze dwie składowe:

  • poznawczą – czyli treść lęku, innymi słowy – myśli, jakie towarzyszą temu przykremu odczuciu, np. „zaraz będę miał zawał”, „zemdleję”, „zwariuję”;
  • somatyczną – fizyczne objawy, takie jak przyspieszone bicie serca, uczucie duszności, drżenie rąk, pocenie się, zwroty głowy.

Dla lęku napadowego bardzo charakterystyczny jest lęk przed śmiercią (z powodu zawału serca albo uduszenia się) lub utratą kontroli. Czasami stanom lękowym towarzyszą objawy określane mianem depersonalizacji/derealizacji. Najogólniej rzecz ujmując, jest to poczucie nierealności samego siebie i tego, co się dzieje.

Lęk napadowy – objawy towarzyszące

Stanom lęku często towarzyszą objawy hiperwentylacji, czyli przyspieszenie oddechu. Napad lęku wywołuje szereg zmian chemicznych w organizmie człowieka i wpływa na układ krążenia w taki sposób, że zaczynają pojawiać się pewne specyficzne objawy:

Objawy te nasilają lęk, który powoduje dalsze przyspieszenie oddychania, a to nasila wspomniane objawy – w ten sposób rozwija się atak paniki.

Osoby cierpiące z powodu napadów lęku przeżywają – wtórny do wcześniejszych ataków paniki – lęk przed powtórzeniem się kolejnego ataku.

Stan nagłego lęku trwa zazwyczaj nie więcej niż kilkanaście minut, ale dla osoby doświadczającej go jest bardzo przykry i trudny do zniesienia – czas dłuży się w nieskończoność, a każda sekunda wypełniona jest przerażeniem.

Napady lękowe mogą mieć różną częstotliwość: od kilku w ciągu roku do kilkunastu w ciągu dnia. Zdarzają się również nocne ataki paniki. Jeżeli pierwszy atak lęku wystąpi na przykład w czasie jazdy autobusem albo w sklepie, to później ta sytuacja jest unikana – utrwala się obawa, że w tym samym miejscu atak paniki się powtórzy (i rzeczywiście często tak się dzieje – mózg na długo zapamiętuje nieprzyjemne, zagrażające doświadczenia).

Napady lęku – leczenie farmakologiczne

W momencie wystąpienia ataku lęku osobę go doświadczającą należy przede wszystkim uspokoić (i samemu nie wpadać w panikę). Ulgę mogą przynieść doraźnie zastosowane leki z grupy benzodiazepin, takie jak alprazolam, lorazepam czy bromazepam. Wielu pacjentów z już zdiagnozowanymi stanami napadowego lęku nosi przy sobie jakiś lek z tej grupy; często sama świadomość natychmiastowej możliwości sięgnięcia po takie „koło ratunkowe” chroni przed napadami lęku.

Używanie benzodiazepin jest jednak tylko rozwiązaniem doraźnym (chociaż przynosi szybką ulgę w ataku lęku), gdyż nie rozwiązuje to problemu i nie zapobiega występowaniu powtórnych stanów lękowych.

Najbardziej skutecznym sposobem farmakologicznego leczenia zespołu lęku napadowego jest stosowanie leków przeciwdepresyjnych z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny – escitalopramu, sertraliny, paroksetyny, fluoksetyny. Leki te są wygodne w stosowaniu (często – jedna tabletka dziennie), bezpieczne i dobrze tolerowane.

Inne leki przeciwdepresyjne, na przykład klasyczne leki trójpierścieniowe również mogą być pomocne, jednak z powodu nieco większego ryzyka skutków ubocznych są stosowane rzadziej.

Napady lęku a psychoterapia

Po uzyskaniu poprawy (kiedy przestaną się powtarzać ataki lęku i zmniejszą się obawy przed ich powtórzeniem) leczenie powinno być kontynuowane przez przynajmniej rok. W zaburzeniu z napadami lęku częste są bowiem nawroty objawów i tylko długoterminowe stosowanie leku daje szansę pełnego wyzdrowienia.

Bardzo pomocne oraz skuteczne są również metody psychologiczne – psychoterapeutyczne. Psychoterapia poznawczo-behawioralna oferuje pacjentom trening umiejętności relaksacji i zapobiegania hiperwentylacji w momencie pojawiania się zapowiedzi kolejnego ataku paniki.

Psychoterapia psychoanalityczna zajmuje się wyjaśnieniem pozostających w nieświadomości pacjenta przyczyn objawów. Rozpoznanie takich nieświadomych treści i „przepracowanie” ich w procesie psychoterapeutycznym powoduje, że wcześniejsze objawy napadowego leku, które niejako stanowiły wierzchołek góry lodowej, stopniowo zanikają.

Opublikowano: ; aktualizacja: 17.05.2016

Oceń:
4.5


Może cię

Wideo – Zaburzenia lękowe uogólnione

Wśród zaburzeń nerwicowych i związanych ze stresem, oprócz lęku napadowego oraz fobii, możemy wyróżnić zaburzenie ...

Napady lęku

Napady lęku pojawiają się nagle, bez konkretnej, uchwytnej przyczyny. Trudno je przewidzieć, a jeszcze trudniej ...

Problemy z pamięcią u osób starszych

Wraz w wiekiem określone ośrodki kory mózgowej stają się mniej sprawne. Nieprawidłowe bądź zakłócone funkcjonowanie ...

Kleptomania – objawy, przyczyny i leczenie

Kleptomania to zaburzenie kontroli impulsów (według klasyfikacji DSM IV). Osoby dotknięte kleptomanią dokonują kradzieży - ...

Myśli samobójcze – u kogo i kiedy się pojawiają – przyczyny, objawy, leczenie

Myśli samobójcze – u dorosłych, osób starszych, nastolatków i dzieci – mogą mieć szereg przyczyn. ...

Zaburzenia lękowe

Częste odczuwanie silnego lęku prowadzi do licznych zaburzeń, zarówno psychicznych (nerwowość, trudności w koncentracji, bezsenność) ...

Jakie są objawy nerwicy?

Nerwica to zespół zaburzeń psychicznych i somatycznych (odczuwanych fizycznie przez pacjenta). Najczęstszym objawem nerwicy jest ...

Wideo – Lęk napadowy

Lęk napadowy albo ataki paniki to zaburzenia należące do tej samej grupy, co fobie, czyli ...

Nerwica neurasteniczna – objawy i leczenie nerwicy neurastenicznej

Nerwica neurasteniczna to określenie stosowane w odniesieniu to jednego z rodzajów nerwicy – rozwijającej się ...

Udar – fizjoterapia i ćwiczenia

Pacjenci po udarze mózgu wymagają szczególnej opieki. Po udarze konieczna jest rehabilitacja, nauka chodu, odpowiednie ...

Uczucie niepokoju

Uczucie niepokoju, utożsamiane często z lękiem, spowodowane jest zwykle przez długotrwały stres. To także objaw ...

Pierwsza pomoc przy udarze mózgu

Pierwsza pomoc przy udarze powinna w pierwszej kolejności obejmować wezwanie pogotowia ratunkowego. Czas w którym ...

Komentarze (0)