Leczenie schizofrenii

Schizofrenia jest chorobą psychiczną, w której występują objawy pozytywne, czyli zjawiska psychologiczne, których wcześniej nie było, np. urojenia i halucynacje, objawy negatywne, czyli związane ze stopniową utratą dotychczasowych możliwości czy umiejętności, np. utrata motywacji do działania i inne objawy.

Czym jest schizofrenia?

Schizofrenia jest chorobą psychiczną, w której występują objawy pozytywne (to znaczy nowe objawy – takie zjawiska psychologiczne, których wcześniej nie było, na przykład urojenia i halucynacje), objawy negatywne (to znaczy takie, które są związane ze stopniową utratą dotychczasowych możliwości czy umiejętności, na przykład utrata motywacji do działania, zdolności do abstrakcyjnego myślenia, rozumienia na czym polega właściwe społeczne funkcjonowanie) i inne objawy, na przykład zaburzenia snu, zaburzenia myślenia – rozkojarzenie normalnego przepływu myśli, niepokój i lęk.

Leczenie schizofrenii składa się z trzech elementów:

  • stosowania leków przeciwspychotycznych,
  • pomocy psychologicznej - psychoterapii, psychedukacji i rehabilitacji,
  • wsparcia społecznego.

Celem leczenia schizofrenii jest zmniejszenie nasilenia lub ustąpienie tych objawów i odzyskanie możliwości normalnego, codziennego funkcjonowania.

Leczenie ambulatoryjne i szpitalne schizofrenii

Leczenie schizofrenii może być prowadzone ambulatoryjnie – w Poradni Zdrowia Psychicznego lub w gabinecie lekarza psychiatry. Pacjent pozostaje w kontakcie ze swoim lekarzem, zgłasza się na wizyty wynikające ze wspólnie ustalonego harmonogramu, sam przyjmuje przepisane leki i (ewentualnie) uczestniczy w psychoterapii i zajęciach rehabilitacji. Współcześnie ten sposób leczenia jest preferowany – zbyt długie pobyty w oddziałach psychiatrycznych utrudniają powrót do samodzielnego życia.

Leczenie szpitalne schizofrenii należy rozważyć, gdy:

  • objawy psychotyczne (urojenia i omamy) są bardzo nasilone,
  • zachowanie jest bardzo zdezorganizowane – tak dalece, że może to być niebezpieczne dla pacjenta lub innych osób,
  • istnieje poważne ryzyko samobójstwa lub zabójstwa,
  • występują objawy katatonii (jest to jedna z postaci schizofrenii, w której wiodącym objawem jest zmniejszona aż do zastygnięcia aktywność ruchowa, która w każdej chwili może zmienić się w gwałtowne pobudzenie),
  • istnieje poważne ryzyko, że pacjent nie będzie współpracował – nie będzie przyjmował zaleconych leków i jego stan zdrowia będzie się pogarszał,
  • gdy pacjent nie ma w nikim oparcia,
  • jeżeli dotychczasowe leczenie ambulatoryjne okazało się nieskuteczne,
  • gdy konieczna jest zmiana leczenia związana z wysokim ryzykiem wystąpienia objawów niepożądanych albo zachodzi obawa, że w czasie zmiany kuracji stan pacjenta znacznie się pogorszy.

Zdarza się, że osoby chore na schizofrenię nie zdają sobie sprawy, że są chore i nie wyrażają zgody na leczenie. Istnieje wtedy możliwość, a czasami konieczność rozpoczęcia leczenia schizofrenii bez zgody pacjenta, szczególnie wtedy gdy stan pacjenta stanowi zagraża jego życiu albo życiu i zdrowiu innych osób. Decyzję w tej sprawie podejmuje sąd rodzinny w oparciu o rozmowę z pacjentem i opinie niezależnych lekarzy psychiatrów.

Leczenie farmakologiczne schizofrenii

W leczeniu schizofrenii stosuje się przede wszystkim leki przeciwpsychotyczne – neuroleptyki. Są to leki skuteczne głównie w odniesieniu do objawów pozytywnych, w mniejszym niestety stopniu mają wpływ na objawy negatywne schizofrenii.

Wybór leku zależy od:

  • aktualnych objawów – od tego czy przeważają objawy negatywne czy pozytywne, nadmierne pobudzenie i niepokój czy zahamowanie i wycofanie z życia, bezsenność czy nadmierna senność itd.,
  • dotychczasowej historii leczenia,
  • przewidywanej tolerancji leku – chodzi o to, żeby wybrać z jak największym prawdopodobieństwem lek, który u danego pacjenta nie spowoduje wystąpienia działań niepożądanych,
  • aktualnej sytuacji życiowej pacjenta i gotowości do współpracy – czasami lepszym wyborem są leki o przedłużonym działaniu, podawane (w formie iniekcji) raz na dwa, trzy tygodnie.

Działanie leków zaczyna być widoczne zwykle po upływie około dwóch tygodni – stopniowo zmniejsza się nasilenie objawów psychotycznych. Zdarza się jednak, że czas oczekiwania może być dłuższy. Jeżeli nie uzyskuje się poprawy stanu zdrowia pacjenta konieczna jest zmiana kuracji. Po uzyskaniu poprawy leki powinny być przyjmowane nadal, przez kilka lat. Tylko w ten sposób można zapobiec nawrotowi kolejnego epizodu schizofrenii. Po kilku latach, pod warunkiem utrzymywania się remisji (tym mianem określa się stan pacjenta, u którego w przeszłości miało miejsce zachorowanie na schizofrenię i u którego uzyskano poprawę stanu zdrowia – ustąpienie lub znaczne zmniejszenie nasilenia objawów) dawki leków można stopniowo zmniejszać.

Działania niepożądane związane z lekami na schizofrenię

Neuroleptyki należą do dwóch grup różniących się mechanizmami działania, skutecznością i ryzykiem wywoływania działań niepożądanych. Neuroleptyki pierwszej generacji, nazywane również klasycznymi albo typowymi wpływają przede wszystkim na funkcje układu nerwowego związane z dopaminą. Neuroleptyki drugiej generacji, nazywane atypowymi wywierają swoje działanie poprzez wpływ na układ serotoniny. Jest to oczywiście uproszczenie. Leki zarówno pierwszej jak i drugiej generacji regulują „obroty” również innych neuroprzekaźników i modyfikują czynność różnych receptorów na powierzchni neuronów.

Wszystkie neurolpetyki są skuteczne przede wszystkim w odniesieniu do objawów pozytywnych schizofrenii. Na objawy negatywne większy (ale nadal ograniczony) wpływ mają neuroleptyki drugiej generacji.

Stosowanie neuroleptyków nie jest niestety obojętne. Ryzyko występowania objawów niepożądanych jest dość duże (jednak przy dobrej współpracy z lekarzem można go uniknąć). Najczęstsze objawy niepożądane związane ze stosowaniem neuroleptyków pierwszej generacji:

  • objawy pozapiramidowe – są to objawy neurologiczne związane z wpływem jaki leki te wywierają na układ dopaminy; są to drżenia mięśni, sztywność mięśni, akatyzja czyli uczucie niepokoju w mięśniach, spowolnienie ruchowe,
  • nadmierna senność,
  • zaburzenia ostrości widzenia,
  • suchość w jamie ustnej,
  • spadki ciśnienia krwi (szczególnie przy nagłej zmianie pozycji ciała),
  • zaburzenia czynności wątroby,
  • poważnym powikłaniem stosowania klasycznych neuroleptyków może być wystąpienie złośliwego zespołu poneuroleptycznego – jest to stan zagrażający życiu bezwzględnie wymagający leczenia w szpitalu.

Stosowanie neuroleptyków drugiej generacji w dużo mniejszym stopniu wiąże się z ryzykiem występowania neurologicznych działań niepożądanych. Ich najczęstsze działania niepożądane to:

  • nadmierne uspokojenie i senność w ciągu dnia,
  • zaburzenia metaboliczne – czyli zaburzenia w przemianie materii, przyrost masy ciała, podwyższenie poziomów cukru we krwi, podwyższenie poziomów cholesterolu i trójglicerydów, niekorzystny wpływ na ciśnienie krwi,
  • ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca – w związku ze stosowaniem niektórych leków z tej grupy lekarz zleca okresowe wykonywanie badania EKG,
  • stosowanie klozapiny łączy się z ryzykiem niebezpiecznego zmniejszenia się ilości krwinek białych (odpowiedzialnych za odporność) – konieczne jest dość częste badanie morfologii krwi.

Najczęściej stosowane neuroleptyki pierwszej generacji to: Haloperidol, Flupentiksol, Kolpentiksol, Sulpiryd, Perazyna.

Do neuroleptyków drugiej generacji należą: Klozapina, Amisulpryd, Olanzapina, Kwetiapina, Risperidon, Sertindol, Ziprazidon, Aripiprazol.

Pomoc psychologiczna w leczeniu schizofrenii

Oprócz stosowania leków leczenie schizofrenii wymaga pomocy psychologicznej:

  • psychoterapii pomocnej w radzeniu sobie z codziennymi problemami,
  • psychoedukacji dla pacjentów i ich rodzin – wiedza o schizofrenii, o objawach zapowiadających ryzyko nawrotu, o zasadach stosowania leków pozwala lepiej radzić sobie z chorobą,
  • rehabilitacja – służy przede wszystkim odzyskiwaniu traconych umiejętności społecznych. Jest to na przykład praca w warunkach chronionych albo możliwość mieszkania w miejscu, w którym pacjenci uczą się jak radzić sobie z codziennymi zadaniami,
  • ważną rolę spełniają organizacje samopomocowe pacjentów i ich rodzin – stowarzyszenia i fundacje wspierają osoby chore na schizofrenię w powracaniu do zdrowia i możliwości zwyczajnego życia.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Osobowość schizoidalna – objawy, cechy, test, leczenie, rokowanie

Dla zachowania dobrego nastroju i pełni zdrowia psychicznego każdy człowiek potrzebuje czasem chwili tylko dla ...

Splątanie – przyczyny, objawy, badania, leczenie stanu splątania

Splątanie jest głębokim, jakościowym zaburzeniem świadomości. Charakteryzuje się brakiem orientacji chorego w stosunku do własnej ...

Wideo – Schizofrenia

Schizofrenia to ciężka choroba przewlekła. Jeżeli chodzi o możliwość jej wyleczenia, to przy ustalaniu rokowania, ...

Zaburzenia schizoafektywne – co to jest, jakie są przyczyny i objawy, jak wygląda leczenie?

Zaburzenia schizoafektywne to problem, który łączy schizofrenię oraz zaburzenia afektywne (zaburzenia nastroju). W ich przebiegu ...

Obniżony nastrój

Obniżenie nastroju to stan, z którym właściwie każdy człowiek miał lub będzie miał do czynienia ...

Zespół Capgrasa – co to jest, jakie są objawy i sposoby leczenia?

Zespół Capgrasa należy do grupy zaburzeń psychicznych obejmujących tzw. zespoły urojeniowe błędnej identyfikacji. Jednostka ta ...

Dysforia – co to jest, jakie są przyczyny i objawy, jak wygląda leczenie?

Dysforia należy do zaburzeń nastroju, a ściślej mówiąc stanów obniżonego nastroju. Z osobą w nastroju ...

Udar krwotoczny mózgu

Udar krwotoczny mózgu jest nagłym stanem zagrożenia życia. Udar mózgu występuje rzadziej niż udar niedokrwienny ...

Otępienie starcze (demencja starcza)

Otępienie starcze towarzyszy wielu chorobom neurologicznym, takim jak choroba Alzheimera czy choroba Parkinsona. Chorzy z ...

Wideo – Choroba Parkinsona

Choroba Parkinsona jest pierwotnym schorzeniem zwyrodnieniowym układu pozapiramidowego spowodowanym przez zwyrodnienie neuronów istoty czarnej śródmózgowia ...

Echolalia – czym jest i jakim chorobom towarzyszy?

Echolalia to powtarzanie słów i zdań wypowiedzianych przez inną osobę. Nawyk taki występuje na wczesnym ...

Schizofrenia – objawy, rodzaje i leczenie

Schizofrenia jest psychozą – chorobą psychiczną, w której pierwszoplanowymi objawami są charakterystyczne zaburzenia myślenia i ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon