Leczenie depresji

W leczeniu depresji wykorzystywane są metody biologiczne, przede wszystkim leki przeciwdepresyjne i metody psychologiczne – psychoterapia. Największą skuteczność ma połączenie obu wspomnianych metod leczenia.

Objawy depresji

Depresja jest zespołem objawów pewnych typowych dla tego zaburzenia objawów:

  • obniżenie nastroju – smutek, przygnębienie albo rozdrażnienie,
  • zmniejszenie napędu – zniechęcenie, brak siły, poczucie niezaradności, utrata zainteresowań,
  • zaburzenia snu,
  • lęk – najczęściej bezprzedmiotowy o największym nasileniu w godzinach przedpołudniowych,
  • zaniżona samoocena, poczucie winy,
  • utrata apetytu.

Wymienione objawy zespołu depresyjnego mogą pojawiać się w przebiegu wielu różnych chorób: mogą towarzyszyć zaburzeniom lękowym (nerwicowym), mogą być związane z uzależnieniem od alkoholu, mogą być reakcją na utratę – na przykład na śmierć bliskiej osoby, mogą pojawić się w przebiegu schizofrenii. Najczęściej jednak depresja jest sama w sobie chorobą: pojedynczym epizodem, serią nawracających zaburzeń depresyjnych albo stanem depresyjnym w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej. W zależności od rozpoznania mogą być stosowane różne metody leczenia, w tym różne (nie tylko przeciwdepresyjne) leki, jednak zasadniczo to właśnie grupa leków - określanych mianem przeciwdepresyjnych jest tu najbardziej istotna.

Sposoby leczenia depresji

Wybór leku i metody psychoterapii jest uzależniony od:

  • stanu pacjenta – zarówno od nasilenia objawów depresyjnych jak i od ewentualnej obecności innych chorób,
  • przewidywanej tolerancji i bezpieczeństwa stosowanego leku,
  • dotychczasowego przebiegu leczenia – u pacjentów leczonych z powodu nawracających depresji pod uwagę bierze się zarówno skuteczność (albo brak skuteczności) i tolerancję wcześniej stosowanych leków,
  • oczekiwań pacjenta – stosowanie leku na bezsenność nie powinno pogarszać jakości życia,
  • nasilenia podstawowych objawów depresji – leki przeciwdepresyjne docelowo powodują ustąpienie wszystkich objawów zespołu depresyjnego, jednak nieco różnią się profilami działania; niektóre z leków przeciwdepresyjnych mają działanie przede wszystkim poprawiające napęd, natomiast inne dość szybko przynoszą ulgę pacjentom, u których dominują lęk i zaburzenia snu, wiele z leków przeciwdepresyjnych ma zrównoważony profil działania.

Jak działają leki przeciwdepresyjne?

Leki przeciwdepresyjne regulują systemy neuroprzekaźnikowe – to znaczy wywierają wpływ na ilość i działanie pewnych związków chemicznych obecnych w mózgu, od których zależy nastrój, aktywność, sen, pamięć itp. Najważniejsze z neuroprzekaźników na których działanie wpływają leki przeciwdepresyjne to: serotonina, noradrenalina i dopamina.

Klasyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne - leki te działają wielokierunkowo – w wielu systemach neuroprzekaźnikowych. Z tego powodu są obciążone większym ryzykiem działań niepożądanych, chociaż dla części osób chorujących na depresję te właśnie leki są skuteczne i najczęściej są jednak dobrze tolerowane. Przedstawicielami tej grupy są: amitryptylina, doksepina i klomipramina. Najczęstsze działania niepożądane leków trójpierścieniowych to:

  • suchość w jamie ustnej,
  • zaburzenia ostrości widzenia,
  • zaparcia,
  • trudności w oddawaniu moczu,
  • zawroty głowy,
  • spadki ciśnienia krwi,
  • zaburzenia pamięci,
  • przyspieszona akcja serca.

Nowoczesne leki przeciwdepresyjne

Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny - są to leki selektywne, to znaczy wywierają wpływ tylko (albo prawie tylko) na jeden system neuroprzekaźników – na układ serotoniny. Leki z tej grupy są lepiej tolerowane, ich stosowanie wiąże się z większym bezpieczeństwem i wygodą – wiele z tych leków wystarczy stosować jeden raz na dobę, nie zaburzają funkcji poznawczych (pamięci, koncentracji, czasu reakcji), większość z nich nie wchodzi w interakcje z alkoholem. Nie ma jednak leków idealnych – ze stosowaniem leków z tej grupy również łączy się ryzyko pewnych działań niepożądanych; najczęściej są to:

  • nudności i wymioty (często przemijające po kilku dniach używania leku),
  • zmniejszenie libido i dysfunkcje seksualne,
  • biegunki,
  • bezsenność,
  • czasami nasilenie niepokoju, szczególnie na początku leczenia.

Do inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny należą: fluoksetyna, fluwoksamina, sertralina, paroksetyna, citalopram i escitalopram.

Pojedyncze leki przeciwdepresyjne nie są zaliczane do żadnej z powyższych grup. Z najczęściej stosowanych warto wymienić mian serynę, tianeptynę, wenlafaksynę i bupropion.

Inne metody leczenia depresji

  • Elektrowstrząsy – jest to bardzo skuteczna i bezpieczna, chociaż kontrowersyjna metoda leczenia depresji. Zabiegi elektrowstrząsów są wykonywane w znieczuleniu ogólnym pod nadzorem lekarza anestezjologa i lekarza psychiatry. Leczenie składa się z około dwunastu zabiegów wykonywanych w ciągu czterech tygodni (trzy zabiegi w tygodniu). Jeżeli okazuje się skuteczne, wskazane są zabiegi podtrzymujące z częstotliwością ustalaną indywidualnie dla każdego pacjenta;
  • Leczenie światłem – jest skuteczne w depresjach sezonowych, to znaczy takich, które występują w związku ze skracającym się jesienią i zimą dniem. Ta metoda leczenia polega na dostarczaniu choremu odpowiedniej dawki światła, na przykład 10000 luksów, codziennie przez pół godziny, w okresie jesienno zimowym;
  • Psychoterapia - udział czynników psychologicznych w depresji jest znaczny, z tego powodu w leczeniu tej choroby należy zawsze rozważyć możliwość skorzystania z pomocy psychologicznej – psychoterapii. W zależności od nasilenia depresji, osobowości pacjenta, jego oczekiwań i możliwości oraz sytuacji życiowej może to być psychoterapia indywidualna labo grupowa, długoterminowa psychoanalityczna albo skoncentrowana na wypracowaniu umiejętności radzenia sobie z objawami psychoterapia poznawczo behawioralna.

Długość leczenia depresji

Leki przeciwdepresyjne nie zaczynają działać od razu. Najczęściej ich skuteczność zaczyna ujawniać się w drugim tygodniu leczenia. Objawy depresji ustępują stopniowo – zmniejsza się ich nasilenie, niektóre objawy ustępują szybciej, inne wolniej. Powrotu do zdrowia należy oczekiwać po upływie czterech do sześciu tygodni. Jeżeli lek przyniósł poprawę, powinien być używany dalej – depresja jest chorobą przebiegającą z nawrotami i jedyną skuteczną metodą zapobiegania temu niekorzystnemu zjawisku jest długoterminowe stosowanie leku. W przypadku pierwszego epizodu depresyjnego leczenie powinno być kontynuowane przez dwa lata, w nawracających zaburzeniach depresyjnych przez pięć lat. Jeżeli przez ten czas stan psychiczny osoby, która zachorowała na depresję będzie dobry i stabilny, dawki leków będzie można zmniejszać zmierzając do zakończenia leczenia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Jakie są objawy depresji?

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Choroba ...

Leki przeciwdepresyjne

Leki przeciwdepresyjne stosuje się w przypadku zaburzeń depresyjnych – zarówno w epizodzie depresyjnym, zaburzeniach depresyjnych ...

Depresja

Depresja jest dosyć często występującą chorobą oraz powodem, dla którego wielu ludzi zgłasza się do ...

Przyczyny depresji

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Jest ...

Depresja – leczenie

Leczenie depresji powinno opierać się na kompleksowej pomocy choremu, która stanowi połączenie metod farmakologicznych z ...

Depresja u młodzieży

Depresja u dzieci i młodzieży diagnozowana jest przez specjalistów coraz częściej. Badania epidemiologiczne, dotyczące rozpowszechnienia ...

Choroba Alzheimera a depresja

W przebiegu choroby Alzheimera często diagnozuje się depresję. Objawy depresji w chorobie Alzheimera mogą być ...

Dystymia - przewlekła depresja

Dystymią nazywamy stan przewlekle obniżonego nastroju i napędu. Można powiedzieć, że to stan nieprzerwanej depresji. ...

Depresja u mężczyzn

Depresja u mężczyzn jest trudniej wykrywalna. Panowie maskują przed otoczeniem wszelkie trudności czy gorsze samopoczucie. ...

Dieta a ryzyko depresji

Odpowiedni styl życia w tym racjonalne żywienie ma udokumentowany wpływ na nasze samopoczucie. Prawidłowo skomponowany ...

Dieta w depresji i zaburzeniach nastroju

Liczne dowody wskazują na to, że pomiędzy sposobem żywienia a aktywnością umysłową i samopoczuciem człowieka ...

Depresja a sport

Aktywność fizyczna może wpływać na łagodzenie objawów depresji równie skutecznie co farmakoterapia bądź psychoterapia. Mówi ...

Komentarze (0)