Leczenie bólów głowy

Brak zdjęcia

28 listopada 2013

Na ból głowy pacjenci często stosują tabletki przeciwbólowe bez umiaru i bez potrzeby. Jest to bardzo niekorzystne dla naszego organizmu, bo może prowadzić do przedawkowania leku, znacznie obciąża wątrobę i maskuje odczucie bólu, które jest naturalnym sygnałem alarmowym, mogącym ostrzegać o toczącym się poważnym procesie chorobowym.

Migrenowe bóle głowy

Mimo tego, że badania nad patofizjologią migreny trwają już od ponad stu lat, jej etiologia nie została jeszcze do końca wyjaśniona. Obecnie uważa się, że za objawy bólowe w migrenie odpowiadają niektóre neuroprzekaźniki, na przykład peptyd związany z genem kalcytoniny i substancja P. Powodują one uwolnienie mediatorów zapalnych, jak histamina i serotonina, oraz mediatorów bólu, którymi są kininy. Dlatego też migrenowe bóle głowy o niewielkim nasileniu dobrze odpowiadają na leczenie prostymi lekami przeciwbólowymi i przeciwzapalnymi, takimi jak:

  • kwas acetylosalicylowy,
  • ibuprofen,
  • paracetamol.

Bardzo dobre rezultaty przynosi połączenie kwasu acetylosalicylowego lub paracetamolu z kofeiną.

Należy jednak pamiętać, że zbyt częste przyjmowanie wyżej wymienionych leków może, paradoksalnie, prowadzić do zaostrzenia objawów bólowych lub przejścia choroby w migrenę przewlekłą.

Jeśli leczenie standardowymi preparatami nie przynosi rezultatu, lekarz może przepisać lek z grupy agonistów receptora serotoninowego, zwanych wspólnietryptanami. Leki te są bardzo skuteczne
w leczeniu nawet rozwiniętych napadów migreny. Należą do nich:

  • sumatryptan,
  • zolmitryptan.

Napięciowy ból głowy

Ból głowy typu napięciowego to ból, który występuje obustronnie, nie jest pulsujący, ma niewielkie do umiarkowanego nasilenia i nie nasila się w czasie zwykłej aktywności fizycznej. Jest on najczęstszym samoistnym bólem głowy. Czas trwania epizodu bólowego waha się w granicach od kilkudziesięciu minut do kilku dni. Najczęściej występuje kilkanaście razy w miesiącu, ale u niektórych chorych może występować nawet codziennie. Doraźne leczenie tego bólu polega na stosowaniu prostych leków przeciwbólowych, najczęściej kwasu acetylosalicylowego lub paracetamolu, ewentualnie skojarzonych z niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym lub kofeiną.

W leczeniem przewlekłym (zapobiegawczym) stosuje się:

  • antydepresanty, zwłaszcza leki trójpierścieniowe (amitryptylinę i imipraminę),
  • opipramol,
  • wybiórcze inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny,
  • leki przeciwlękowe z grupy pochodnych benzodiazepiny.

Niestety, terapia farmakologiczna napięciowego bólu głowy wykazuje stosunkowo niską skuteczność. Dlatego też wskazane jest podjęcie leczenia niefarmakologicznego, głownie technik relaksacyjnych, metody biofeedback i psychoterapii.

Klasterowy ból głowy

Klasterowy ból głowy charakteryzuje się napadami bardzo silnego, jednostronnego bólu głowy, występującego zawsze po tej samej stronie (zazwyczaj w okolicy oczodołu i przyległym obszarze czołowo-skroniowym). Napady bólu mogą pojawiać się często, nawet kilka razy dziennie, trwając od kilkunastu minut do kilku godzin. Bólowi towarzyszą charakterystyczne objawy, występujące po tej samej stronie, co ból; są to m. in.:

  • zaczerwienienie spojówki,
  • łzawienie,
  • uczucie zatkania nosa,
  • wodnisty katar,
  • zaczerwienienie,
  • wzmożenie potliwości czoła.

Ból zazwyczaj pojawia się nagle i sam szybko ustępuje, niemniej jednak dobrze jest zastosować doraźne leczenie w celu złagodzenia objawów bólowych. Zalecanym postępowaniem jest podskórne wstrzyknięcie lub podanie w postaci aerozolu donosowo sumatryptanu lub zolmitryptanu (wspomniane wcześniej leki przeciwmigrenowe). Zawsze, wraz z podaniem leków doraźnych, należy rozpocząć leczenie zapobiegawcze; najskuteczniejsze w tym przypadku są glikokortykosteroidy: deksametazon i prednizon.

W wyjątkowych przypadkach, gdy żadne leczenie farmakologiczne nie daje rezultatu, podejmuje się próby inwazyjnego leczenie klasterowego bólu głowy. Jedną z metod jest nastrzyknięcie zwoju nerwu trójdzielnego alkoholem lub lidokainą, co skutkuje jego krótkotrwałym znieczuleniem. Można też trwale uszkodzić zwój chirurgicznie lub promieniami gamma, co jednak wiąże się z dużym ryzykiem powikłań, między innymi w postaci zaburzeń czucia na twarzy, spojówce i rogówce oka.

Napadowa hemikrania

Napadowa hemikrania przewlekła i epizodyczna to dosyć rzadkie postaci bólu głowy, występujące zwykle u nastolatków i po trzydziestym roku życia. Przypominają one bóle głowy klasterowe, jednak napady są znacznie częstsze (nawet do kilkudziesięciu w ciągu dnia) i trwają krócej (kilka do kilkudziesięciu minut). Takie bóle głowy świetnie odpowiadają na leczenie indometacyną, preparatem z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Słabsze działanie wykazują inne leki
z tej grupy, piroksykam i kwas acetylosalicylowy.

Neuralgia nerwu trójdzielnego

Klasyczna neuralgia nerwu trójdzielnego cechuje się bardzo krótkotrwałymi napadami bólu przypominającego przejście prądu elektrycznego. Co charakterystyczne, ból jest ograniczony do obszaru unerwianego przez gałęzie nerwu trójdzielnego. W leczeniu stosuje się różne grupy leków, między innymi:

  • psychotropowe:
    • karbamazepinę,
    • klonazepam,
  • przeciwpadaczkowe:
    • fenytoinę,
    • topiramat,
    • lamotryginę,
  • spazmolityczny:
    • baklofen.

U około połowy chorych leczenie farmakologiczne nie przynosi jednak rezultatu. Alternatywą jest akupunktura lub celowe uszkodzenie zajętej gałęzi nerwu trójdzielnego.

Rzecz jasna, przedstawione tutaj sposoby leczenia bólu, głównie farmakologiczne, są w wysokim stopniu ukierunkowane na konkretne jednostki chorobowe i mogą być prowadzone wyłącznie pod kontrolą lekarza.

Jakkolwiek schorzenia te nie są wcale rzadkością, to w życiu codziennym bóle głowy zazwyczaj mają jednak charakter przejściowy i nie wymagają aż tak specjalistycznego leczenia.

Inne przyczyny bólów głowy

W dzisiejszych czasach nie możemy wyeliminować z naszego życia stresu. Nadmiar obowiązków, trudna praca, różne problemy, przemęczenie fizyczne i psychiczne – wszystkie te czynniki mogą prowadzić do wystąpienia bólów głowy. W tych przypadkach farmakologia nie musi – a wręcz nie powinna – być pierwszym wyborem w leczeniu.

Częstym powodem bólu głowy jest nadmierne napięcie mięśni karku, wywołane albo wadliwą postawą, albo wrodzoną deformacją kręgosłupa. Nadmiernie napięte mięśnie mogą uciskać na tętnice zaopatrujące mózg i zwężać ich światło, co skutkuje zmniejszonym dopływem krwi do mózgu. W takich przypadkach zalecana jest wizyta u fizjoterapeuty. Regularnie i dobrze wykonywany masaż leczniczy przywraca prawidłowe napięcie mięśni karku, zwiększa przepływ krwi przez naczynia krwionośne i powoduje ustąpienie dolegliwości bólowych. Jeśli bóle związane są z nawykową, złą postawą ciała, na przykład:

  • podczas pracy przy komputerze,
  • w czasie nauki,
  • w trakcie prowadzenia samochodu,
  • podczas snu

należy starać się te nawyki wyeliminować i zastąpić poprawnymi.
W przypadkach, gdy ból głowy jest związany z wrodzoną deformacją szyjnego odcinka kręgosłupa, należy zasięgnąć porady lekarza ortopedy, który pomoże podjąć decyzję odnośnie dalszego leczenia.

Ból głowy często jest też skutkiem zwykłego przemęczenia, zarówno fizycznego jak i psychicznego. Zadbajmy więc o to, by po pracy się zrelaksować. Gorąca kąpiel, masaż karku i pleców, aromaterapia, które niwelują stres i pozwalają się odprężyć, bardzo często przynoszą ulgę w bólu głowy.

Lekarze starej daty zwykli mawiać, że na ból głowy najlepsza jest mocna kawa z dodatkiem brandy. Nie jest to bynajmniej zachęta do nadużywania alkoholu, jednak od dawna wiadomo jest, że niewielka ilość alkoholu odpręża psychicznie, powoduje rozkurcz naczyń krwionośnych oraz zmniejsza krzepliwość krwi, tym samym zwiększając przepływ przez naczynia mózgowe. Kofeina z kolei ma w leczeniu bólu głowy ugruntowaną pozycję, o czym świadczy fakt, że jest powszechnie stosowana
w złożonych preparatach przeciwbólowych dostępnych na rynku.

Dopiero wówczas, gdy te „domowe”, proste sposoby zawiodą, lub gdy ból zaczyna pojawiać się coraz częściej bądź nasila się, należy udać się do lekarza neurologa, który podejmie decyzję o wdrożeniu specjalistycznego, ukierunkowanego leczenia farmakologicznego bądź inwazyjnego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Ból z tyłu głowy – jakie są przyczyny bólu głowy z tyłu?

Ból z tyłu głowy może występować ciągle bądź pojawiać się w określonych sytuacjach – przy ...

Jak łagodzić objawy migrenowe?

Migrena to choroba, której dotkliwym objawem są uciążliwe bóle głowy. Ból głowy ma różny stopień ...

Przewlekły ból głowy – co oznacza gdy jest ciągły, codzienny i trwa od kilku dni i tygodni?

Codzienny ból głowy może znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie, zwłaszcza wtedy, gdy dokucza od kilku dni, ...

Jakie są przyczyny bólów głowy?

Bóle głowy są jedną z najpowszechniejszych dolegliwości, której doświadczył chyba każdy z nas. Mogą wynikać ...

Pulsujący ból głowy

Ból głowy jest dolegliwością, z którą prawdopodobnie każdy miał do czynienia przynajmniej raz w życiu ...

Migrena miesiączkowa – przyczyny, rozpoznanie, leczenie, domowe sposoby, zapobieganie

Migrena miesiączkowa to bóle głowy spowodowane miesiączką. Pojawiają się u kobiet, które mają aktualnie okres ...

Objawy migreny

W czasie migreny ból lokalizuje się z jednej strony głowy, w okolicy skroni. Ból jest ...

Częste bóle głowy – przyczyny nawracającego bólu głowy

Częste i powtarzające się ból głowy mogą mieć różną przyczyną. Mogą pojawiać się nagle pod ...

Ból głowy – przyczyny, rodzaje, leczenie

Ból głowy najczęściej ma zwykle samoistny (migreny, bóle napięciowe, klasterowe) i rzadko przyczyną jest poważna ...

Ból głowy u dziecka

Ból głowy (np. migrenowy czy napięciowy) u dziecka to jeden z najczęstszych objawów zgłaszanych przez ...

Ból skroni

Bóle głowy to dolegliwość powszechnie spotykana, która może dotyczyć osób we wszystkich grupach wiekowych. Bóle ...

Dieta w bólach głowy i migrenie

Migrena jest często spotykanym problemem zarówno wśród mężczyzn jak i kobiet. Profilaktyka w bólach głowy ...

Komentarze (0)