Jak leczyć bezsenność?

Jak leczyć bezsenność? Sposobem jest w pierwszej kolejności zmiana trybu życia, ograniczenie stresu, dbanie o higienę zdrowia psychicznego. Kolejnym etapem leczenia bezsenności jest przyjmowanie leków ziołowych, które łagodzą stany napięcia i ułatwiają zasypianie. Leki na bezsenność na receptę są elementem terapii trwającej minimum kilka tygodni. Część specjalistów zaleca terapię poznawczo-behawioralną.

Bezsenność – co to jest i jakie są jej przyczyny?

 

Bezsenność (insomnia) jest definiowana jako niewystarczająca ilość lub nieprawidłowa jakość snu. Coraz więcej ludzi zgłasza problemy ze snem, przez co bezsenność została uznana za chorobę cywilizacyjną XXI wieku. Sen ma bardzo duży wpływ na prawidłowe funkcjonowanie organizmu, dlatego jego zaburzenie powoduje pogorszenie jakości życia pacjenta. Najczęściej stwierdza się poczucie zmęczenia, wahania i obniżenie nastroju, problemy z koncentracją oraz drażliwość.

W zależności od czasu trwania objawów bezsenność dzieli się na przygodną, krótkotrwałą oraz przewlekłą. Insomnię można leczyć na dwa podstawowe sposoby: farmakologiczną oraz niefarmakologiczną (poznawczo-behawioralną). Człowiek, który cierpi na bezsenność ma problemy z zasypianiem, zbyt wcześnie się budzi, a sen nie daje mu wypoczynku.

Kto jest najbardziej narażony na bezsenność?

  • osoby obciążone czynnikami genetycznymi (występowanie insomnii w rodzinie),
  • kobiety
  • osoby, które ukończyły 30-y rok życia,
  • z osobowością, która charakteryzuje się zwiększoną tendencją do zamartwiania się.
  • osoby narażone na stres, które nie są w stanie poradzić sobie z problemami, emocjami i zmianami życiowymi.

Bezsenność może być pierwotnym zaburzeniem snu oraz może powstawać na podłożu chorób psychicznych i somatycznych. W licznych badania stwierdzono, że osoby cierpiące na przewlekłą bezsenność, częściej zapadają na choroby neurologiczne.

Jakie są rodzaje bezsenności?

Ze względu na długość występowania objawów, bezsenność dzieli się na:

  • Bezsenność przygodną – trwa kilka dni,
  • Bezsenność krótkotrwałą – trwa około 3-4 tygodnie.

Taka bezsenność jest zazwyczaj wywołana sytuacją stresową, która występuje stosunkowo krótko w życiu pacjenta. Może być spowodowana przez krótkotrwałe choroby somatyczne, pracę zmianową oraz częste podróże.

  • Bezsenność przewlekła – trwa powyżej 1 miesiąca.

Do najważniejszych przyczyn tego rodzaju insomnii należą zaburzenia i choroby psychiczne, zwłaszcza choroby afektywne i lękowe.

Leczenie bezsenności – leki na bezsenność na receptę

Jak skutecznie leczyć bezsenność? Podstawą leczenia bezsenności przygodnej i krótkotrwałej jest leczenie farmakologicznie. Wyróżnia się dwie zasadnicze grupy leków na bezsenność na receptę:

  • leki nasenne II generacji (popularnie nazywane „zetkami” – zaleplon, zolpidem i zopiklon),
  • pochodne benzodiazepin.

Lekiem, który najszybciej osiąga maksymalne stężenie w surowicy jest zaleplon – można go przyjmować po przebudzeniu w nocy, nie pźźniej niż 4 godziny przed planowaną pobudką.

Zopiklon ma długi okres działania, dlatego należy pamiętać, aby go nie przyjmować w nocy, gdyż może wywołać senność w ciągu dnia.

Zolpidem to lek o pośrednich właściwościach między zaleplonem i zopiklonem.

Benzodiazepiny to grupa leków, która jest zdecydowanie nadużywana w Polsce w celu leczenia bezsenności. Benzodiazepiny powinny być stosowane tylko w przypadku, gdy pacjent przeżywa silny lęk. Pamiętać należy, aby leczenie nie trwało zbyt długo, gdyż są to leki, które wywołują silne uzależnienie.

Pozostałe leki na bezsenność stosowane do leczenia bezsenności to:

  • leki przeciwdepresyjne (doksepina, mianseryna, mirtazapina),
  • przeciwpsychotyczne (chlorprotiksen, kwetiapina, olanzapina, prometazyna),
  • przeciwhistaminowe (hydroksyzyna).

Należy pamiętać, że leczenie bezsenności przy pomocy leków nie może trwać zbyt długo i nie można nadużywać środków nasennych. Nie powinny być stosowane dłużej niż miesiąc, gdyż zazwyczaj leki tylko zmniejszają problem bezsenności ale go nie likwidują.

Zioła na bezsenność – leki ziołowe w leczeniu bezsenności

W aptekach dostępne są preparaty ziołowe, które można stosować na problemy z zasypianiem.

Najlepsze zioła na sen to:

  • Kozłek lekarski, popularnie nazywany walerianą. Korzeń kozłka lekarskiego to jedno z najpopularniejszych ziół ułatwiających zasypianie. Działa uspokajająco i nasennie. Stosowany w przypadku zwiększonego napięcia nerwowego, stresu oraz w skurczowych dolegliwościach układu pokarmowego.
  • Ziele męczennicy cielistej (passiflora)popularnie nazywana zielem męki pańskiej poza działaniem nasennym i uspokajającym działa rozkurczowo na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych oraz przewodu pokarmowego.
  • Napar z szyszek chmielu zwyczajnego hamuje czynność kory mózgowej, przez co działa uspokajająco. Można go stosować w stanach zwiększonej pobudliwości nerwowej. Dodatkowo obniża ciśnienie krwi, poprawia trawienie oraz ma właściwości przeciwbólowe. Często występuje w mieszankach z kozłkiem lekarskim i głogiem.
  • Liście melisy są bardzo popularnymi ziołami wśród osób cierpiących na bezsenność. Melisa jest polecana zwłaszcza dla osób starszych, dzięki jej właściwościom żółciopędnym i wiatropędnym.

Do innych ziół na sen mających podobne właściwości nasenne zaliczamy: kwiat lawendy, ziele serdecznika, ziele dziurawca, kwiaty i owoce głogu.

Lecząc bezsenność ziołami nie należy zapominać, że działają również na pracę innych układów i narządów. Należy rozsądnie korzystać z tych preparatów oraz skonsultować ich stosowanie z lekarzem.

Zioła nasenne można kupić w aptece bez recepty zazwyczaj w postaci tabletek doustnych, naparów, odwarów, nalewek, herbat oraz syropów.

Leczenie przewlekłej bezsenności – terapia behawioralna

Podstawą leczenia bezsenności przewlekłej jest terapia poznawczo-behawioralna. Terapia taka ma na celu skrócenie czasu spędzanego w łóżku – służą do tego dwie techniki:kontroli bodźców i redukcji czasu snu.

Technika kontroli bodźców:

  • pacjent ma kojarzyć łóżko tylko ze snem i życiem seksualnym, inne czynności takie jak oglądanie telewizji, korzystanie z telefonu komórkowego, z laptopa, jedzenie, czytanie nie powinny odbywać się w łóżku;
  • należy kłaść się do łóżka, tylko w momencie odczuwania senności;
  • w przypadku problemów z zasypianiem nie powinno się zbyt długo w nim przebywać, lepiej jest wstać i wrócić do niego, gdy faktycznie odczuwa się zmęczenie, popularne liczenie baranów to tylko mit, gdyż może wywołać większe skupienie u pacjenta i jeszcze bardziej wytrącić go ze snu;
  • pora wstawania powinna być uregulowana przez 7 dni w tygodniu;
  • należy unikać drzemek w ciągu dnia.

Leczenie zaburzeń snu – technika redukcji czasu snu

Technika redukcji czasu snu polega na:

  • korzystaniu z dzienniczka snu, w którym należy odnotować każdego dnia czas spędzony na sen, na drzemkę/półsen oraz brak snu i czas spędzony w łóżku;
  • czas snu należy skrócić poprzez późniejsze chodzenie do łóżka, bez zmiany pory porannej pobudki, jednak czas snu pacjenta nie powinien być krótszy niż 5h;
  • dzięki stosowaniu dzienniczka snu można obliczyć wskaźnik ciągłości snu tj. stosunek ilości snu do czasu spędzanego w łóżku, np. ilość snu wynosi 4 godziny, czas spędzany w łóżku 5 godzin – wtedy wskaźnik wynosi 80%. Prawidłowy wskaźnik powinien wynosić powyżej 90%, stąd można łatwo wyliczyć, czy czas spędzany w łóżku do czasu snu jest odpowiedni czy za długi;
  • zwiększenie aktywności fizycznej i umysłowej w dzień,
  • przerwanie błędnego koła utrwalającego bezsenność – pacjenci w obawie przed skutkami bezsenności nakręcają tzw. błędne koło: bezsenność powoduje zmęczenie psychiczne i fizyczne, co skutkuje lękiem przed zaburzeniami snu, wydłużonym czasem spędzanym w łóżku oraz dosypianiem. W efekcie pacjenci mają zmniejszone zapotrzebowanie na sen nocny i zwiększone napięcie psychiczne, co nasila zaburzenia z zasypianiem wywołując efekt błędnego koła.
Opublikowano: ; aktualizacja: 27.02.2017

Oceń:
4.1


Może cię

Sposoby na problemy ze snem

Sen, obok czuwania, to jeden ze stanów fizjologicznych, które występują cyklicznie w naszym życiu. Na ...

Skutki bezsenności

Negatywne skutki bezsenności są następstwem zwiększonej aktywności komórek nerwowych w mózgu. Brak snu może spowodować ...

Budzenie się w nocy

Problem budzenia się w nocy dotyczy wielu ludzi. Szacuje się, że częściej występuje on u ...

Zaburzenia snu

Obecnie uważa się, że zaburzenia snu są jednymi z najczęściej występujących schorzeń. Część z nich, ...

Problemy ze snem i z zasypianiem

Trudności z zaśnięciem i utrzymaniem snu, częste wybudzanie się oraz niespokojny sen może oznaczać bezsenność. ...

Przyczyny bezsenności

Zdrowy sen jest niezbędny dla właściwego funkcjonowania organizmu, ponieważ warunkuje m.in.: optymalny wzrost, prawidłowe działanie ...

Benzodiazepiny w moczu

Benzodiazepiny są to związki chemiczne, które znalazły zastosowanie między innymi w terapii lęku i bezsenności. ...

Stres a bezsenność i problemy ze snem

Problemy w pracy, stresujące wydarzenia rodzinne czy choroba to czynniki mogące powodować trudności z zasypianiem. ...

Seksomnia

Seksomnia to pojęcie, którym określa się zaburzenie polegające na nieświadomej aktywności seksualnej podczas snu. Seksomnia ...

Leki nasenne

Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ten problem dotyczy około 1/3 populacji świata. Szybkie tempo ...

Bezsenność

Wiele osób poszukuje pomocy u lekarza z powodu: problemów ze snem, trudności z zasypianiem albo ...

Wideo – Przyczyny bezsenności

Bezsenność może być pierwotna lub wtórna. Osoby cierpiące na bezsenność samoistną mają podwyższoną aktywność ośrodkowego ...

Komentarze (0)