Jak długotrwała bezsenność wpływa na zdrowie? Czy brak snu może być groźny?

Brak zdjęcia

6 kwietnia 2016

Jedna nieprzespana noc skutkuje uczuciem zmęczenia, rozdrażnienia i brakiem energii do działania. Choć nie wpływa dobrze na funkcjonowanie organizmu, zazwyczaj nie niesie za sobą poważnych konsekwencji. Przewlekły brak snu może mieć fatalne skutki dla zdrowia. Pacjenci cierpiący na długotrwałą bezsenność częściej chorują na schorzenia psychiczne, silnej odczuwają ból, mają skłonności do tycia i rozwoju chorób serca.

Brak snu ma negatywny wpływ na zdrowie psychiczne

Problemy ze snem, zwłaszcza długotrwałe mogą przyczyniać się do rozwoju chorób psychicznych. Duża część pacjentów zmagająca się z bezsennością zapada również na depresję. Bardzo często nieprzespane noce są zwiastunem kolejnego nawrotu choroby wśród chorych w remisji. W tej grupie osób większa jest również liczba pacjentów z tendencjami samobójczymi a także samych samobójstw.

Innym schorzeniem rozwijającym się u pacjentów cierpiących na bezsenność są zaburzenia lękowe. Brak snu predysponuje także do nadużywania substancji psychoaktywnych. Wielu pacjentów przed położeniem się spać sięga po alkohol, licząc, że pomoże on w zasypianiu. Zwiększa to liczę osób uzależnionych. Ważną konsekwencją bezsenności są również zaburzenia funkcji poznawczych.

Osoby permanentnie niewyspane cechuje pogorszenie pamięci, niemożność skupienia uwagi, brak koncentracji i labilność emocjonalna. Gorzej radzą sobie one ze stresem, nie potrafią skutecznie rozwiązywać problemów i wyciągać wniosków. Bardzo często rozkojarzenie i pogorszenie koordynacji ruchowej przyczynia się do wypadków, którym ulegają pacjenci cierpiący na bezsenność. Złe samopoczucie wynikające z niewyspania, gorsze funkcjonowanie i problemy zdrowotne przyczyniają się do znacznego spadku jakości życia tych chorych.

Bezsenność przyczynia się do nadwagi i utrudnia odchudzanie

Brak snu powoduje nadwagę. Pacjenci zmagający się z bezsennością mają problemy z metabolizmem, trudniej jest im z powodzeniem zastosować dietę odchudzającą. Po nieprzespanej nocy wzrasta apetyt, a ilość przyjmowanych kilokalorii jest wyraźnie większa. Ma to po części podłoże w słabej woli pacjenta, który nie ma sił i motywacji do przestrzegania nakazów zdrowego odżywiania.

Osoby, które śpią mniej niż 7–8 godzin na dobę mają zwiększony apetyt, towarzyszy im uczucie głodu nawet po posiłku, przez co częściej cierpią na nadwagę i problemy z utrzymaniem prawidłowej masy ciała. Winę za to ponosi zachwianie równowagi między hormonem głodu – graliny, a hormonem apetytu – leptyny.

Po drugie, w wyniku długotrwałego braku snu dochodzi do zaburzeń w funkcjonowaniu układu endokrynologicznego odpowiedzialnego za wydzielanie hormonów. Wyraźnie wzrasta poziom kortyzolu – hormonu, który sprzyja gromadzeniu się tłuszczu, zwłaszcza trzewnego, co przekłada się na odkładanie tkanki tuszowej w okolicy brzucha.

Dodatkowo, kortyzol powoduje zwiększenie poziomu insuliny we krwi, która również jest hormonem odpowiedzialnym za rozwój otyłości. Wskutek występowania niewrażliwości tkanek na działanie insuliny, zwiększonego stężenia glukozy we krwi i jej nietolerancji, u chorego pojawia się duże ryzyko rozwoju cukrzycy.

Brak snu zwiększa ryzyko chorób serca

Brak snu jest czynnikiem rozwoju chorób serca i naczyń, przede wszystkim nadciśnienia tętniczego i choroby niedokrwiennej serca. Pacjenci z długotrwałym brakiem snu narażeni są także na wystąpienie udaru mózgu oraz zawału mięśnia sercowego. Wykazano, że jedną z konsekwencji bezsenności jest fakt, że zawodzą układy odpowiedzialne za regulację ciśnienia krwi. Zwiększa się aktywność układu współczulnego oraz układu RAS (renina-angiotensyna-aldosteron), co skutkuje podwyższeniem średniego ciśnienia tętniczego a także brakiem prawidłowego spadku ciśnienia w nocy.

Ponadto, u chorych występuje zwiększona czynność serca oraz zmiany lepkości krwi, co również sprzyja występowaniu chorób układu sercowo-naczyniowego i powstawania zakrzepicy. Pacjenci z wysokim ciśnieniem krwi zmagający się z bezsennością, są bardziej narażeni na rozwój powikłań narządowych nadciśnienia. Częściej też występują u nich zaburzenia rytmu serca. Dodatkowo, występująca nadwaga lub otyłość, zaburzenia w profilu lipidowym czy upośledzona tolerancja glukozy również zwiększają ryzyko powikłań.

Bezsenność obniża odporność

Długotrwały brak snu negatywnie odbija się również na funkcjonowaniu układu immunologicznego odpowiedzialnego za odporność organizmu. W badaniach wykazano, że bezsenność wpływa na zmniejszenie ilości komórek NK (limfocyty odpowiedzialne za odporność), spadek syntezy przeciwciał odpornościowych, wzrost produkcji cytokin prozapalnych a poprzez zwiększone wydzielanie kortyzolu do obniżenia liczby limfocytów i spadek ich reaktywności.

Te nieprawidłowości przekładają się na upośledzenie zdolności organizmu do walki z patogenami chorobotwórczymi. Zauważono, że osoby zmagające się z długotrwałymi zaburzeniami snu wykazują większą podatność na infekcje wirusowe – chorobę przeziębieniową czy grypę. Co ciekawe, chorzy niewyspani gorzej znoszą objawy przeziębiania, takie jak kaszel, katar czy ból gardła postrzegając je za bardzo uciążliwe. Oczywiście może to być spowodowane zmęczeniem
i rozdrażnieniem wynikającym z niedoboru snu.

Niedobór snu wzmaga odczuwanie bólu

Bezsenność wpływa również na to, jak mocno odczuwamy ból. Ciekawe wyniki przyniosły badania, które oceniały jak braku snu przełoży się na zdolność do znoszenia bólu. Okazało się, próg odczuwania tego symptomu był znacznie niższy u pacjentów cierpiących na problemy ze snem. Szczególnie niską tolerancją wykazali się chorzy, którzy oprócz bezsenności zmagają się z przewlekłą chorobą charakteryzującą się chronicznym bólem.

W tym przypadku dolegliwości związane ze schorzeniem, na przykład bóle stawowe po nieprzespanej nocy odczuwane są wyraźnie silniej. Nie wiadomo dokładnie, w jaki sposób bezsenność wzmaga odczuwanie bólu. Rozważa się wpływ czynników psychicznych ale niewykluczone, że przyczyna tkwi w zaburzonej pracy neuroprzekaźników, np. dopaminy. Zapewnie w niedługim czasie zagadka ta zostanie rozwiązana.

Opublikowano: ; aktualizacja: 11.04.2016

Oceń:
4.7


Może cię

Melatonina – działanie, występowanie, niedobór, badanie, leki, tabletki, przeciwwskazania

Melatonina to hormon snu wytwarzany przez ludzki organizm. Jej działanie jest ściśle związane z regulacją ...

Przyczyny bezsenności

Zdrowy sen jest niezbędny dla właściwego funkcjonowania organizmu, ponieważ warunkuje m.in.: optymalny wzrost, prawidłowe działanie ...

Wideo – Przyczyny bezsenności

Bezsenność może być pierwotna lub wtórna. Osoby cierpiące na bezsenność samoistną mają podwyższoną aktywność ośrodkowego ...

Bezsenność

Wiele osób poszukuje pomocy u lekarza z powodu: problemów ze snem, trudności z zasypianiem albo ...

Zatrucie lekami nasennymi

Stosowanie silnych leków nasennych wydawanych z przepisu lekarza to ostateczność w walce z bezsennością. Zatrucia ...

Wideo – Leczenie bezsenności

Leczenie bezsenności dzieli się na farmakologiczne i niefarmakologiczne. Farmakologiczne obejmuje stosowanie leków nasennych, przeciwdepresyjnych, a ...

Bezsenność w ciąży

Bezsenność w ciąży to problem często spotykany wśród przyszłych mam. Zaburzenia snu zwykle dotyczą trzeciego ...

Benzodiazepiny w moczu

Benzodiazepiny są to związki chemiczne, które znalazły zastosowanie między innymi w terapii lęku i bezsenności. ...

Tabletki na sen – jak wybrać najlepsze tabletki nasenne?

Tabletki nasenne dostępne są na receptę i bez recepty. Leki na sen mają ułatwiać zasypianie, ...

Menopauza a bezsenność

Jednym z pierwszych objawów menopauzy mogą być problemy ze snem. Kobiety w tym okresie skarżą ...

Leki nasenne

Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ten problem dotyczy około 1/3 populacji świata. Szybkie tempo ...

Dziecko nie chce spać

Różnego rodzaju problemy ze snem dotyczą większości dzieci. Według statystyk ponad połowa z nich chociaż ...

Komentarze (0)