Hipomania – przyczyny, objawy, test, leczenie

Mania i hipomania to zasadniczo podobne do siebie problemy – odróżnia je jednak przede wszystkim intensywność występujących w ich przebiegu objawów. Przejawami hipomanii, jak i manii mogą być m.in.: zmniejszona potrzeba snu, niepokój psychoruchowy oraz tendencja do zachowań ryzykownych. Jakie mogą być przyczyny hipomanii i jakie leczenie proponowane jest tym pacjentom, u których wystąpi zespół hipomaniakalny?

Hipomania – co to?

Hipomania (hypomania) należy do zaburzeń nastroju (zaburzeń afektywnych). Znajduje się ona w tej samej grupie problemów, co mania – istotą ich obu jest wzmożony nastrój. Odwrotnym w stosunku do wymienionych zaburzeniem jest natomiast depresja, która stanowi ich całkowitą odwrotność – w jej przebiegu dochodzi do znacznego obniżenia nastroju.

Mania a hipomania – czym różnią się od siebie te dwa problemy? Otóż mają one podobnie brzmiące nazwy zupełnie nie bez powodu. Przedrostek „hipo-” oznacza „poniżej”, „zjawisko o mniejszym nasileniu” – dokładnie tak właśnie jest w przypadku hipomanii, której objawy są takie, jak objawy manii, ale mają zdecydowanie mniejsze nasilenie.

Drugą różnicą jest to, że w przypadku manii mogą występować objawy psychotyczne (np. urojenia i omamy), tymczasem w trakcie epizodu hipomaniakalnego pacjenci nie doświadczają takich dolegliwości.

Hipomania – przyczyny

Patogeneza zaburzeń afektywnych nie została dotychczas wystarczająco wyjaśniona – nie do końca jasne jest, dlaczego u niektórych osób rozwija się hipomania. Przyczyny obejmować mogą w tym przypadku np. uwarunkowania genetyczne. Zauważalne bowiem jest to, że pacjenci, w których rodzinach ktoś cierpiał na chorobę afektywną dwubiegunową lub inne zaburzenia nastroju, same mają zwiększone ryzyko wystąpienia hipomanii. Jeżeli zaś chodzi o biologiczne podłoże zespołu hipomaniakalnego, to obecnie dominuje teoria, według której problem ten miałby się pojawiać z powodu zaburzeń ilości neuroprzekaźników (takich jak dopamina czy noradrenalina) w strukturach układu nerwowego.

Zespół hipomaniakalny typowo powiązany jest z chorobą afektywną dwubiegunową (ChAD), a dokładniej z jej drugim typem. Podwyższony nastrój i inne objawy hipomanii mogą jednak pojawiać się w związku z całkowicie innymi problemami. Jako ich przykłady można podać choroby ogólnoustrojowe (takie jak np. toczeń rumieniowaty układowy czy AIDS), schorzenia neurologiczne (np. stwardnienie rozsiane) czy wystąpienie hipomanii wskutek zażywania jakichś substancji psychoaktywnych. Czasami zespół hipomaniakalny spowodowany jest zażywaniem przez pacjenta pewnych leków – tak dziać się może np. u chorych przyjmujących glikokortykosteroidy.

Hipomania – objawy

Podstawowym objawem hipomanii jest podwyższenie nastroju. Należy tutaj jednak wyraźnie zaznaczyć, że do rozpoznania zespołu hipomaniakalnego konieczne jest wystąpienie wyraźnej zmiany nastroju pacjenta – jeżeli ktoś na co dzień jest pełen energii, niewiele śpi i wykazuje się dość intensywną aktywnością psychoruchową, to raczej nie cierpi na zaburzenia nastroju, a po prostu ma taki temperament.

Wśród objawów hipomanii – poza wzrostem nastroju – wymienia się:

  • zdecydowanie większą energię na co dzień,
  • niemożność usiedzenia w jednym miejscu,
  • zmniejszone odczuwanie zmęczenia,
  • nadmierną gadatliwość,
  • przyspieszenie toku myślenia,
  • podejmowanie ryzykownych zachowań (takich jak np. uprawianie hazardu czy podejmowanie kontaktów seksualnych z całkowicie obcymi osobami),
  • drażliwość,
  • zmniejszoną potrzebę snu (pacjent w stanie hipomanii może sypiać zaledwie 2–3 godziny na dobę i nie odczuwać żadnego zmęczenia).

Objawem są także problemy z koncentracją.

Hipomania a mania – jak rozpoznać?

Do postawienia rozpoznania hipomanii konieczne jest stwierdzenie występowania jej objawów u pacjenta przez minimum 4 dni. To stanowi kolejną cechę odróżniającą hipomanię od manii – diagnozę zespołu maniakalnego stawia się wtedy, gdy dolegliwości utrzymują się przez co najmniej 7 dni.

Kolejną różnicą jest to, że objawy manii mają zdecydowanie większe nasilenie i typowo pacjent, który na nią cierpi, ma znaczne trudności z funkcjonowaniem zawodowym czy rodzinnym.

W hipomanii zazwyczaj już tak nie jest – jej objawy mają zdecydowanie mniejsze natężenie i choć są one dość wyraźnie zauważalne dla otoczenia, to jednak pacjent z hipomanią zwykle jest w stanie funkcjonować w pracy czy w środowisku rodzinnym.

Hipomania – test, badania

Jak jednak dokładnie przebiega diagnostyka problemu, którym jest hipomania – test, badanie krwi czy jeszcze jakieś inne badania umożliwiają jej rozpoznawanie? Otóż problem ten rozpoznaje się podczas badania psychiatrycznego. Obejmuje ono pytania o potencjalne objawy hipomanii, ale i o inne zaburzenia, np. o epizody depresyjne. Często bowiem hipomania związana jest z tym, że pacjent cierpi na chorobę afektywną dwubiegunową, której istotą jest występowanie naprzemiennych epizodów podwyższonego i obniżonego nastroju. Aby rozpoznać chorobę afektywną dwubiegunową, konieczne jest wykluczenie tego, że wzmożony nastrój u pacjenta pojawił się z powodu m.in. zażycia przez niego substancji psychoaktywnych, czy że ma związek z występowaniem u chorego jakichś zaburzeń hormonalnych.

Czasami – szczególnie u osób, u których zespół hipomaniakalny pojawia się nagle i które nie są obarczone żadnymi czynnikami ryzyka zaburzeń psychicznych – zlecane przy wystąpieniu hipomanii mogą być inne niż badanie psychiatryczne analizy diagnostyczne. Takowymi mogą być np. badania obrazowe głowy, w których możliwe jest uwidocznienie ewentualnego guza mózgu czy zmian wynikających z chorowania przez pacjenta na stwardnienie rozsiane.

Hipomania – leczenie

W leczeniu hipomanii wykorzystanie znajduje przede wszystkim farmakoterapia. W przypadku podwyższonego nastroju pacjentom zalecane są głównie leki normotymiczne (stabilizujące nastrój) – jako ich przykłady można podać sole litu, karbamazepinę oraz walproiniany.

Innym lekami, które są stosowane w leczeniu hipomanii, są środki przeciwpsychotyczne (neuroleptyki) – tego rodzaju preparaty stosuje się jednak przede wszystkim wtedy, kiedy u pacjenta z hipomanią obserwowane jest wyjątkowego stopnia pobudzenie czy zachowania agresywne.

Poza farmakoterapią korzystny wpływ na stan psychiczny pacjentów z hipomanią mogą jeszcze mieć inne oddziaływania. Mowa tutaj chociażby o psychoterapii, której prowadzenie wraz z leczeniem farmakologicznym może prowadzić do poprawienia efektów terapii hipomanii.

Bibliografia

  • Jarema M., Rabe-Jabłońska J. (red. nauk.), Psychiatria. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011.
  • Puri B. K., Treasaden I. H., Psychiatria. Podręcznik dla studentów. Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2014.
  • https://www.healthline.com/health/mania-vs-hypomania

Opublikowano: ; aktualizacja: 27.09.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Jakie są objawy depresji?

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Choroba ...

Choroba Alzheimera a depresja

W przebiegu choroby Alzheimera często diagnozuje się depresję. Objawy depresji w chorobie Alzheimera mogą być ...

Przyczyny depresji

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Jest ...

Choroba afektywna dwubiegunowa

Choroba afektywna dwubiegunowa (nazywana również zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym) jest schorzeniem charakteryzującym się nieprzewidywalnymi wahaniami „nastroju”, ...

Wideo – Dystymia - przewlekła depresja

Dystymią nazywamy stan przewlekle obniżonego nastroju i napędu. Można powiedzieć, że to stan nieprzerwanej depresji. ...

Dieta a ryzyko depresji

Odpowiedni styl życia w tym racjonalne żywienie ma udokumentowany wpływ na nasze samopoczucie. Prawidłowo skomponowany ...

Wideo – Depresja

Depresja jest dosyć często występującą chorobą oraz powodem, dla którego wielu ludzi zgłasza się do ...

Depresja – leczenie

Leczenie depresji powinno opierać się na kompleksowej pomocy choremu, która stanowi połączenie metod farmakologicznych z ...

Wideo – Zaburzenia afektywne. Hipomania i mania.

Hipomania i mania to terminy, którymi określamy pewne zaburzenia afektywne. Należy do nich również depresja. ...

Depresja u mężczyzn

Depresja u mężczyzn jest trudniej wykrywalna. Panowie maskują przed otoczeniem wszelkie trudności czy gorsze samopoczucie. ...

Dysforia – co to jest, jakie są przyczyny i objawy, jak wygląda leczenie?

Dysforia należy do zaburzeń nastroju, a ściślej mówiąc stanów obniżonego nastroju. Z osobą w nastroju ...

Zaburzenia schizoafektywne – co to jest, jakie są przyczyny i objawy, jak wygląda leczenie?

Zaburzenia schizoafektywne to problem, który łączy schizofrenię oraz zaburzenia afektywne (zaburzenia nastroju). W ich przebiegu ...

Komentarze (0)