Hipochondria

W codziennym języku słowo hipochondria oznacza chorobliwą i przesadną obawę o własne zdrowie. Z medycznego punktu widzenia zaburzenie hipochondryczne należy do grupy zaburzeń nerwicowych, w których na pierwszy plan wysuwają się skargi pacjenta na dolegliwości natury fizycznej, związane np. z układem pokarmowym.

Objawy hipochondrii

Osoba chora na zaburzenie hipochondryczne żyje w ciągłym przekonaniu, że choruje na jakąś poważną, niedostatecznie zdiagnozowaną chorobę somatyczną. Często odwiedza lekarzy pierwszego kontaktu i lekarzy specjalistów z danej dziedziny medycyny (ale nie zgłasza się do psychiatry!), domaga się licznych badań dodatkowych, nie przyjmuje do wiadomości zapewnień o braku jakiejkolwiek choroby somatycznej i reaguje oburzeniem na sugestię, że przyczyną obaw i dolegliwości są problemy natury psychologicznej i przydatna byłaby porada lekarza psychiatry lub psychologa – psychoterapeuty. Do objawów hipochondrii, czyli zaburzenia hipochondrycznego należą:

  • nieustające zaabsorbowanie możliwą obecnością jakiejś, w przekonaniu chorego zwykle bardzo poważnej, choroby somatycznej – dotyczy to zarówno ciągłego rozmyślania o domniemanej chorobie jak i skupienia na różnych sygnałach z ciała mogących o niej świadczyć,
  • skupienie na „objawach” tej choroby – zwyczajne dla większości ludzi odczucia płynące z ciała, takie jak „burczenie” w brzuchu, chwilowe uczucie mrowienia w jednej z kończyn, nie zawsze identyczne ciśnienie krwi, są interpretowane przez pacjenta jako objawy poważnej choroby – stają się „dowodem” istnienia choroby serca albo choroby przewodu pokarmowego; zwykły kaszel w przekonaniu hipochondryka jest świadectwem gruźlicy albo choroby nowotworowej, chwilowe osłabienie jest dowodem na obecność niezdiagnozowanego przez neurologów stwardnienia rozsianego,
  • lęk i objawy depresyjne - niestety, wynikające z tego pewne objawy fizyczne stają się pożywką dla hipochondrycznych obaw i przekonań pacjenta; związane z lękiem kołatania serca są wtedy kolejnym dowodem choroby układu krążenia, biegunka nie jest wiązana ze stresem lecz z nierozpoznaną chorobą przewodu pokarmowego i tak dalej; wiele osób cierpiących na zaburzenie hipochondryczne ma „syndrom białego fartucha” – pomiar ciśnienia krwi w czasie wizyty u lekarza zawsze pokaże niepokojąco wysokie wartości,
  • pacjent chorujący na zaburzenie hipochondryczne zazwyczaj „wie” co to za choroba; prawidłowe wyniki konsultacji lekarskich i badań dodatkowych nie zmieniają przekonań pacjenta i nie zmniejszają jego obaw, najczęściej są po prostu nieakceptowane,
  • osoby z zaburzeniem hipochondrycznym są bardzo skupione na sobie i tego (skupienia na ich dolegliwościach i obawach) wymagają od otoczenia, często staje się to udręką dla osób bliskich, a próby zwrócenia hipochondrykowi uwagi na jego albo jej nadmierny egocentryzm spotykają się z urażeniem i poczuciem krzywdy,
  • hipochondryk bardzo często „używa” swoich dolegliwości do wywierania wpływu na swoje otoczenie i dzięki swojemu „chorowaniu” uzyskuje centralną, dominującą pozycję w rodzinie.

Przyczyny hipochondrii

Nie udało się dotychczas jednoznacznie i ostatecznie ustalić przyczyn tego zaburzenia. Hipochondryk, z jednej strony uciążliwy dla swojego otoczenia i irytujący trwałością swoich przekonań o chorobie pomimo jednoznacznych dowodów na brak jakiegokolwiek schorzenia, jest człowiekiem, który cierpi – psychicznie. Nie jest kimś, kto specjalnie wymyślił sobie jakąś chorobę i jest tego świadomy.

Najbardziej prawdopodobne wydają się hipotezy psychologiczne, na przykład:

  • hipochondrykami często stają się ludzie, którzy byli wychowywani przez nadopiekuńczych rodziców, w domach w których zwykłe, banalne dolegliwości urastały do rozmiarów prawie śmiertelnej choroby,
  • na zaburzenie hipochondryczne może zachorować ktoś, kto w dzieciństwie był blisko ciężko chorych osób, szczególnie jeżeli były to osoby najbliższe oraz gdy zdarzyła się związana z chorobą przedwczesna śmierć któregoś z rodziców,
  • objawy hipochondrii mogą być zewnętrznym przejawem nieuświadamianych lęków przed zagrożeniami płynącymi z otoczenia; obecność nieuświadamianego przekonania, że świat jest wrogi powoduje, że człowiek czuje się nieustająco atakowany przez „prześladowców” – w tym przypadku „prześladowcami” stają się różne odczucia somatyczne.

Leczenie hipochondrii

Osoby chore na zaburzenie hipochondryczne zwykle szukają pomocy u lekarzy internistów i u lekarzy rodzinnych. Rzadko niestety zgłaszają się do psychiatry, niechętnie przyjmują propozycję leczenia lekiem przeciwdepresyjnym albo psychoterapii. Jednocześnie to właśnie te dwa sposoby leczenia są skuteczne.

W leczeniu farmakologicznym najczęściej wykorzystuje się leki przeciwdepresyjne, zwykle z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny – z uwagi na ich wysoką skuteczność, bezpieczeństwo i dobrą tolerancję.

Psychoterapia jest zalecaną metodą leczenia w hipochondrii - przyczyny tej choroby są przede wszystkim psychologiczne. Psychoterapia poznawczo behawioralna pomaga pacjentom lepiej radzić sobie z objawami, przede wszystkim z obawami i rozmyślaniem o chorobach. Psychoterapia psychoanalityczna poszukuje rozwiązania w nieświadomych problemach pacjenta przynosząc ulgę objawach i umożliwiając rozwój i wzmocnienie osobowości.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Układ limbiczny – budowa, funkcje, zaburzenia

Układ limbiczny to zbiór różnych struktur obecnych w mózgowiu, które wspólnie odpowiadają m.in. za odczuwane ...

Ropne (bakteryjne) zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – jakie daje objawy i jak leczyć?

Ropne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych to jedna z cięższych postaci, która może dawać poważne powikłania. Bakteryjne ...

Neuralgia międzyżebrowa

Neuralgia międzyżebrowa należy do rodziny schorzeń zwanych nerwobólami i obok neuralgii nerwu trójdzielnego jest jedną ...

Wideo – Hipochondria

Hipochondria jest powszechnie używanym terminem opisującym osobę bardzo skupioną na swoim stanem zdrowia i niezmiernie ...

Wypalenie zawodowe

Wypalenie zawodowe to zespół objawów wyczerpania emocjonalnego, depersonalizacji oraz obniżonego poczucia dokonań osobistych. Stopniowa utrata ...

Ból z tyłu głowy – jakie są przyczyny bólu głowy z tyłu?

Ból z tyłu głowy może występować ciągle bądź pojawiać się w określonych sytuacjach – przy ...

Cyberchondria – przyczyny, objawy, leczenie

Hipochondria polega na silnym przekonaniu pacjenta o tym, że dolega mu poważna choroba. Odmianą wspomnianego ...

Wideo – Nerwica natręctw

Nerwica natręctw jest nazywana przez psychiatrów również zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym. Te dwa słowa oznaczają myśli oraz ...

Wideo – Mózgowe porażenie dziecięce

Mózgowe porażenie dziecięce nie jest jednostką chorobową, to raczej zespół objawowy. Obejmuje różnorodne zaburzenia czynności ...

Napady lęku

Napady lęku pojawiają się nagle, bez konkretnej, uchwytnej przyczyny. Trudno je przewidzieć, a jeszcze trudniej ...

Ciągły niepokój i lęk – co oznacza i jak sobie z nim radzić?

Uczucie niepokoju często jest konsekwencją długotrwałego stresu i przemęczenia. Możemy pomóc sobie sami, stosując jedną ...

Wideo – Zespół niespokojnych nóg

Zespół niespokojnych nóg (RLS) charakteryzuje się występowaniem przed snem nieprzyjemnych odczuć w nogach, które zmuszają ...

Komentarze (0)