Dyskineza – jakie są przyczyny i objawy, jak leczyć?

Dyskineza to problem polegający na występowaniu nieskoordynowanych i niezależnych od woli ruchów ciała. Może pojawiać się w obrębie kończyn, jak i głowy. O dyskinezach mówi się zazwyczaj w kontekście neurologii, czasami jednak wspomina się o innych – o dyskinezie łopatki czy pęcherzyka żółciowego. W przypadku wystąpienia którejś z nich pacjent powinien zgłosić się do lekarza – przyczyną zaburzeń mogą być poważne schorzenia wymagające niezwłocznego rozpoczęcia leczenia.

Dyskineza – co to jest?

Dyskineza to inaczej ruchy nieskoordynowane. U pacjenta pojawiają się nagłe, niezależne od jego woli ruchy pewnych części ciała, np. głowy lub kończyn. Takimi ruchami mogą być np.: prężenia i wyginania kończyn górnych, jak i nagłe wysuwanie języka czy drżenie dłoni.

Najczęściej dyskineza spowodowana jest przez choroby neurologiczne – jedną z jednostek, w przebiegu której najczęściej pojawiają się tego typu zaburzenia ruchowe jest choroba Parkinsona. Problem pojawiać się może także w przypadku innych schorzeń, w których występują dysfunkcje dotyczące jąder podkorowych mózgowia.

Jakie są przyczyny dyskinezy?

Czasami dyskineza ma zupełnie inne podłoże – zdarza się, że występuje w związku z przyjmowaniem przez pacjenta pewnych leków. W takim przypadku zaburzenia ruchowe określa się jako dyskinezy polekowe.

Grupą leków znaną z wywoływania takiego skutku ubocznego są klasyczne leki przeciwpsychotyczne (neuroleptyki, np. haloperidol). Nieskoordynowane ruchy mogą pojawiać się również przy stosowaniu przez pacjenta nowszych preparatów przeciwpsychotycznych, generalnie jednak leki tego rodzaju rzadziej wywołują takie powikłania. W tym przypadku wyszczególnia się dyskinezy wczesne (rozwijające się po krótkim czasie zażywania wymienionych leków) oraz dyskinezy późne (ten problem rozwijać się może dopiero po kilku latach stosowania leków przeciwpsychotycznych).

Dyskinezy obserwowane bywają także u pacjentów z chorobą Parkinsona, którzy stosują lewodopę – za przyczynę dyskinez uznaje się wówczas wahania poziomu dopaminy w organizmie chorego.

Inne leki również mogą prowadzić do dyskinez – jako przykład można podać środek o działaniu przeciwwymiotnym – metoklopramid.

Dyskinezy – objawy

Generalnie, gdy dyskinezy uznawane są za ruchy mimowolne, mogą pojawiać się takie zaburzenia jak:

  • drżenia – rytmiczne, mimowolne ruchy, które dotyczyć mogą różnych części ciała – również głowy; najbardziej zauważalne są zwykle w obrębie dłoni; jednym z częściej występujących typów jest drżenie samoistne;
  • tiki – nagłe, powtarzalne ruchy mimowolne, na przykład w postaci wysuwania języka czy niekontrolowanego chrząkania;
  • dystonie – polegają na występowaniu przetrwałych skurczów grup mięśniowych, których skutkiem może być przyjmowanie przez pacjenta bardzo nienaturalnej pozycji;
  • pląsawica – wyjątkowo charakterystyczny typ ruchu mimowolnego polegający na występowaniu nagłych ruchów, które mogą przypominać taniec.

W klasycznym ujęciu dyskinezy należą do zaburzeń z zakresu neurologii. Termin ten można jednak spotkać również w literaturze z zakresu innych specjalności medycznych. Jako przykład można podać dyskinezę rzęsek – chorobę genetyczną, w przebiegu której dochodzi do pojawiania się nieprawidłowej budowy rzęsek w obrębie urzęsionych komórek ludzkiego organizmu. Pierwotna dyskineza rzęsek związana jest z występowaniem nawracającego zapalenia oskrzeli czy przewlekłego nieżytu nosa, ale i z zaburzeniami płodności. Nierzadko schorzenie powiązane jest także z różnymi wrodzonymi wadami serca.

Typy dyskinez – przewodu pokarmowego, pęcherzyka żółciowego, serca, łopatki

Innym problemem jest dyskineza przewodu pokarmowego – prowadzi ona m.in. do zaburzeń perystaltyki jelitowej.

Wyróżniane są także dyskineza pęcherzyka żółciowego oraz dyskineza dróg żółciowych (obie jednostki mogą skutkować zaburzeniami wydzielania żółci do przewodu pokarmowego).

Występuje także dyskineza serca (związana z zaburzeniami kurczliwości mięśnia sercowego) oraz dyskineza łopatki (w której – w zależności od jej zaawansowania – dochodzić może zarówno do nieprawidłowego odwiedzenia łopatki, jak i do jej zbyt dużej rotacji zewnętrznej).

Innym problemem jest napadowa dyskineza (ang. paroxysmal dyskinesia), w której przebiegu epizody występowania ruchów mimowolnych przeplatane są okresami bezobjawowymi.

Drżenia samoistne – rozpoznanie

Gdy u pacjenta wystąpi drżenie lub inna dyskineza, wymagana jest konsultacja z lekarzem. Wstępnie przeprowadzane jest badanie neurologiczne – pozwala ono na wykrycie potencjalnych innych odchyleń neurologicznych, dzięki którym możliwe jest zawężenie listy przyczyn problemów chorego.

Potem zwykle zlecane są badania obrazowe, takie jak np. tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny głowy. Rozpoznanie przyczyn dyskinezy jest absolutnie kluczowe, ponieważ od źródła problemu uzależnione jest leczenie.

Dyskineza – leczenie

Gdy dyskineza jest wynikiem stosowania pewnych leków (np. przeciwpsychotycznych), konieczne jest zmodyfikowanie farmakoterapii. Choremu może być zalecona zmiana klasycznego neuroleptyku na inny – z grupy atypowych leków przeciwpsychotycznych, w których przypadku ryzyko wystąpienia dyskinez jest zdecydowanie mniejsze.

Osobom zmagającym się z drżeniem samoistnym zalecone może zostać stosowanie preparatów z grupy beta-blokerów. Z kolei pacjentom, u których wystąpiła dyskineza rzęsek, proponuje się terapię wspomagającą usuwanie śluzu z dróg oddechowych, a także działania terapeutyczne, dzięki którym zmaleje ryzyko wystąpienia zakażeń układu oddechowego (w tym celu zalecane może być coroczne szczepienie przeciwko grypie).

Bibliografia

  • Kozubski W., Liberski P. P. (red. nauk.), Neurologia. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014.
  • https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/primary-ciliary-dyskinesia
  • https://www.healthline.com/health/dyskinesia
Opublikowano: ; aktualizacja: 09.11.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Stwardnienie zanikowe boczne – objawy, diagnostyka, dziedziczenie, leczenie, rehabilitacja, opieka

Stwardnienie zanikowe boczne to postępująca choroba neurodegeneracyjna. W rzadkich przypadkach obserwuje się dziedziczenie SLA. Choroba ...

Neuralgia międzyżebrowa – objawy, przyczyny, badania, leczenie i stosowane leki

Neuralgia międzyżebrowa należy do rodziny schorzeń zwanych nerwobólami i obok neuralgii nerwu trójdzielnego jest jedną ...

Drżenie samoistne – przyczyny, badania, leczenie

Drżenie jest często spotykanym w neurologii objawem. Drżenie samoistne spowodowane jest krótkotrwałymi, naprzemiennymi skurczami antagonistycznych ...

Niespokojne nogi – przymus poruszania nogami

Tajemniczo brzmiąca nazwa – choroba niespokojnych nóg (RLS) to zespół objawów, który pacjenci opisują najczęściej ...

Drżenie rąk

Drżenie rąk to objaw, który może świadczyć o różnorodnych stanach organizmu, zarówno tych zupełnie prawidłowych ...

Drżenie mięśni

Przyczyną drżenia mięśni są najczęściej niegroźne fascykulacje, czyli drżenia pojedynczych mięśni lub grup mięśniowych. Drżenie ...

Wideo – Co to jest otępienie?

Otępieniem nazywamy nabytą utratę funkcji poznawczych, powstałą w wyniku zmian organicznych w ośrodkowym układzie nerwowym. ...

Dyskineza dróg żółciowych – przyczyny, objawy i leczenie dyskinezy przewodów żółciowych

Istotą dyskinezy dróg żółciowych jest zaburzenie ich motoryki i napięcia ścian pęcherzyka żółciowego, przewodów żółciowych ...

Dystonia – co to jest, jakie są przyczyny, rodzaje, objawy i jak wygląda leczenie?

Dystonia może dotyczyć wszystkich mięśni, których praca jest uzależniona od woli człowieka. U pacjenta z ...

Drżenie ciała – jakie mogą być przyczyny drżenia mięśni całego ciała?

Drżenie całego ciała jest efektem rytmicznych, mimowolnych lub naprzemiennych ruchów związanych ze sobą grup mięśniowych. ...

Depresja u młodzieży

Depresja u dzieci i młodzieży diagnozowana jest przez specjalistów coraz częściej. Badania epidemiologiczne, dotyczące rozpowszechnienia ...

Prozopagnozja – przyczyny, rodzaje, objawy, diagnostyka, leczenie ślepoty twarzy

Prozopagnozja to schorzenie należące do grupy agnozji wzrokowych, które objawia się poważnymi problemami z rozpoznawaniem ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon