Depresja u młodzieży

Depresja u dzieci i młodzieży diagnozowana jest przez specjalistów coraz częściej. Badania epidemiologiczne, dotyczące rozpowszechnienia chorób i częstości ich występowania w zależności od różnych czynników, na przykład wieku, wykazują stały wzrost zachorowań na depresję u dzieci i młodzieży. Obniża się wiek w jakim pojawia się pierwszy epizod depresyjny.

Depresja u osób młodych

Badania epidemiologiczne, dotyczące rozpowszechnienia chorób i częstości ich występowania w zależności od różnych czynników, na przykład wieku, wykazują stały wzrost zachorowań na depresję u dzieci i młodzieży. Zauważono również, że obniża się wiek w jakim pojawia się pierwszy epizod depresyjny.

Określenie tego co jest zdrowiem, a co chorobą, co jest „normalnością”, a co nie, jest o wiele trudniejsze u dzieci i nastolatków niż u ludzi dorosłych. Wszystko zależy od wieku dziecka – lęk przed nowymi osobami i sytuacjami jest zrozumiały u kilkulatka, ale nie powinien występować w dużym, uniemożliwiającym zwyczajne funkcjonowanie stopniu u nastolatka. Okresy chandry, typowe w okresie dojrzewania, związane z burzliwymi zmianami biologicznymi, społecznymi i rodzinnymi zachodzącymi w życiu młodego człowieka nie są chorowaniem na depresję, ale obniżony, smutny nastrój albo nieustające rozdrażnienie i brak radości z czegokolwiek trwające ponad rok powinny wzbudzić niepokój i potrzebę zasięgnięcia porady lekarza.

Przyczyny depresji u młodzieży

Przyczyny depresji u młodzieży są związane z czynnikami biologicznymi, psychologicznymi, zdarzeniami zachodzącymi w życiu, sytuacją rodzinną i szkolną; można podzielić je na osobiste („wewnętrzne”) i związane z otoczeniem („zewnętrzne”).

Przyczyny osobiste to:

• uwarunkowana genetycznie podatność na występowanie depresji

• cechy osobowości kształtujące się w procesie jej rozwoju – różnego stopnia dojrzałość emocjonalna i intelektualna, większa albo mniejsza odporność na stres i skuteczność w radzeniu sobie w sytuacjach społecznych; są to oczywiście czynniki wewnętrzne, własne „wyposażenie”, które może być lepsze albo gorsze, jednak pozostają one w ścisłym związku z otoczeniem – dzieci i młodzież nie funkcjonują samodzielnie, są w stałej zależności od otoczenia: rodziców, nauczycieli, rówieśników.

Przyczyny depresji u młodzieży (zewnętrzne) to:

  • niedostateczna więź z rodzicami – rodzice niezainteresowani, niedostępni, zajęci własnymi sprawami to czynnik sprzyjający ryzyku wystąpienia depresji u nastolatka
  • rodzice surowi, nie udzielający wsparcia, odrzucający
  • rodzice „nieobecni” z powodu uzależnienia
  • rodzice niedostępni z powodu choroby, na przykład depresji, ale również z powodu poważnej choroby somatycznej
  • utrata rodzica z powodu jego śmierci albo rozwodu
  • zła sytuacja finansowa i społeczna rodziny
  • przemoc w rodzinie

Wymienione wyżej przyczyny depresji u młodzieży dotyczą możliwego podłoża, „podatnego gruntu” dla wystąpienia depresji w sytuacji gdy zadziała jakiś dodatkowy czynnik wyzwalający. Takim czynnikiem często jest jakieś niepowodzenie, a w okresie dojrzewania ryzyko niepowodzeń jest bardzo duże. Niepowodzenie może dotyczyć relacji z rówieśnikami, samooceny, prób uniezależnienia się od rodziców i pierwszych prób budowania partnerskich związków, osiągania dobrych wyników w szkole i wyborów związanych z dalszym życiem, zawodu, studiów itd.. Każda z tych sytuacji albo zbieg kilku niekorzystnych okoliczności mogą przyczynić się do zachorowania na depresję.

Objawy depresji u młodzieży

Współcześnie uważa się, że objawy składające się na zespół depresyjny u młodzieży nie różnią się w jakiś istotny sposób od obrazu zaburzeń depresyjnych występujących u ludzi dorosłych. Próby klasyfikowania depresji u młodzieży są powiązane raczej z kontekstem wystąpienia jej objawów; wyróżnia się w związku z tym depresje:

  • związane z jakimś traumatycznym wydarzeniem,
  • związane z chorobą somatyczną, na przykład chorobą układu nerwowego,
  • związane z zaburzeniami rozwoju zachowania i emocji czyli z nieprawidłowym procesem kształtowania osobowości,
  • związane z zaburzeniem afektywnym, czyli takie depresje, których nie daje się wyjaśnić wyżej wspomnianymi czynnikami i które prawdopodobnie wynikają ze specyficznej, być może genetycznie uwarunkowanej podatności na zachorowanie na tę chorobę.

Najczęstsze objawy depresji u młodzieży to:

  • obniżenie nastroju - często jest to rozdrażnienie, a nie smutek
  • negatywna ocena siebie i świata
  • poczucie bezradności
  • zwiększony poziom lęku
  • zaburzenia pamięci i koncentracji
  • zmniejszenie aktywności – na przykład łatwe męczenie się, trudności we wstawaniu
  • utrata zdolności do przeżywania przyjemności – nic nie cieszy, nic nie interesuje, uczucie nudy i pustki
  • różne objawy fizyczne – na przykład dolegliwości z przewodu pokarmowego bez uchwytnej przyczyny internistycznej
  • łamanie norm, eksperymenty z narkotykami i alkoholem
  • myśli i próby samobójcze

Skutki depresji u młodzieży

Najpoważniejszym następstwem depresji u młodzieży jest samobójstwo. Ryzyko próby samobójczej u nastolatków jest wysokie, szczególnie u dziewcząt. Depresja negatywnie wpływa na funkcjonowanie w szkole, w rodzinie i w relacjach z rówieśnikami. Zazwyczaj te negatywne konsekwencje nasilają objawy depresji u młodzieży, co przyczynia się do jeszcze większego pogorszenia funkcjonowania. Depresja u młodzieży wiąże się z ryzykiem używania substancji psychoaktywnych (alkoholu, narkotyków) i rozwoju uzależnienia oraz z ryzykiem występowania kolejnych epizodów depresyjnych w dorosłym życiu.

Leczenie depresji u młodzieży

Podstawą leczenia depresji u młodzieży jest psychoterapia. Może to być psychoterapia indywidualna albo grupowa, czasami wskazana jest terapia rodzinna, może być prowadzona w nurcie poznawczo behawioralnym, psychodynamicznym lub psychoanalitycznym – wybór formy i metody psychoterapii zależy od indywidualnej oceny sytuacji pacjenta dokonywanej w czasie jednej lub kilku konsultacji u lekarza psychiatry albo u psychoterapeuty.

Leczenie farmakologiczne może być u niektórych chorujących na depresję nastolatków wskazane, jednak powinno być brane pod uwagę na drugim miejscu. Im młodszy pacjent tym bardziej zasadą jest unikanie leków. Jeżeli jednak zastosowanie leku jest konieczne, to lekami z wyboru są leki przeciwdepresyjne z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, na przykład sertralina, fluoksetyna i escitalopram.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Przyczyny depresji

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Jest ...

Depresja – leczenie

Leczenie depresji powinno opierać się na kompleksowej pomocy choremu, która stanowi połączenie metod farmakologicznych z ...

Dieta w depresji i zaburzeniach nastroju

Liczne dowody wskazują na to, że pomiędzy sposobem żywienia a aktywnością umysłową i samopoczuciem człowieka ...

Jakie są objawy depresji?

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Choroba ...

Wideo – Dystymia - przewlekła depresja

Dystymią nazywamy stan przewlekle obniżonego nastroju i napędu. Można powiedzieć, że to stan nieprzerwanej depresji. ...

Dieta a ryzyko depresji

Odpowiedni styl życia w tym racjonalne żywienie ma udokumentowany wpływ na nasze samopoczucie. Prawidłowo skomponowany ...

Wideo – Depresja

Depresja jest dosyć często występującą chorobą oraz powodem, dla którego wielu ludzi zgłasza się do ...

Choroba Alzheimera a depresja

W przebiegu choroby Alzheimera często diagnozuje się depresję. Objawy depresji w chorobie Alzheimera mogą być ...

Leczenie depresji

W leczeniu depresji wykorzystywane są metody biologiczne, przede wszystkim leki przeciwdepresyjne i metody psychologiczne – ...

Depresja a sport

Aktywność fizyczna może wpływać na łagodzenie objawów depresji równie skutecznie co farmakoterapia bądź psychoterapia. Mówi ...

Wideo – Leki przeciwdepresyjne

Leki przeciwdepresyjne stosuje się w przypadku zaburzeń depresyjnych – zarówno w epizodzie depresyjnym, zaburzeniach depresyjnych ...

Depresja u mężczyzn

Depresja u mężczyzn jest trudniej wykrywalna. Panowie maskują przed otoczeniem wszelkie trudności czy gorsze samopoczucie. ...

Komentarze (0)