Cyberchondria – przyczyny, objawy, leczenie

Brak zdjęcia

21 września 2018

Hipochondria polega na silnym przekonaniu pacjenta o tym, że dolega mu poważna choroba. Odmianą wspomnianego zaburzenia jest cyberchondria – pacjent wyszukuje w Internecie informacji o objawach, łącząc je z poważnymi schorzeniami, jak np, nowotwory. Jakie są przyczyny tego zaburzenia? Jak rozpoznać objawy i czy można skutecznie leczyć cyberchondryka?

Cyberchondria – co to jest?

Internet, bez wątpliwości, jest wspaniałym źródłem wiedzy. Jeśli korzystamy z niego prawidłowo może przyczynić się do poszerzenia naszych horyzontów, zdobycia wiadomości na prawie każdy temat i poznawania nowych ludzi. Coraz częściej szukamy w nim informacji także na temat naszego zdrowia. Z całą pewnością ma to swoje pozytywne strony. Świadomość pacjentów na temat stanu ich zdrowia rośnie, ludzie coraz częściej potrafią sami wstępnie zdiagnozować swoje schorzenia na podstawie objawów (niestety nie zawsze poprawnie) i dzięki temu wcześniej rozpocząć leczenie. Wszystko ma jednak swoje dobre i złe strony.

Aby stać się hipochondrykiem niewątpliwie potrzebna jest wiedza – wiedza dotycząca objawów chorób i ich przebiegu. Czerpanie informacji na ich temat z medycznych książek czy gazet jest żmudnym i trudnym zajęciem. Ale jest ktoś kto szybko i bez zbędnych pytań opisze objawy choroby, którą hipochondryk podejrzewa u siebie – tym kimś jest doktor Google. Cyberchondrycy, czyli nowocześni hipochondrycy, dostali w ręce potężne narzędzie, pozwalające im wyszukać objawy prawie każdej choroby, co tylko nasila ich problem.

Cyberchondria a hipochondria

Cyberchondria (ang. cyberchondria, compucondria) jest rodzajem hipochondrii – schorzenia zaliczanego do zaburzeń somatoformicznych, które polega na odczuwaniu silnego przekonania, dotyczącego zaistnienia u hipochondryka poważnej choroby, które nie jest poparte wystarczającymi objawami.

Pierwszy raz termin "cyberchondria" został użyty w 2001 roku, natomiast pierwsze wzmianki dotyczące rozprzestrzeniania się nowej odmiany hipochondrii wywołaną rozwojem Internetu sięgają 1997 roku. Najwcześniejsze duże badania dotyczące tego zaburzenia somatoformicznego zostały przeprowadzone w 2008 roku w Stanach Zjednoczonych. Cyberchondria liczebnością dorównuje dziś hipochondrii i uważa się, że w najbliższym czasie ją przewyższy.

Cyberchondryk a "doktor Google"

Cyberchondryk (ang. cyberchondriac) ma tendencję do wyszukiwania w Internecie powszechnych objawów i łączenie ich z rzadkimi i ciężkimi schorzeniami. Zwykły ból głowy, który może mieć setki przyczyn, jest przez hipochondryka uważany za objaw guza mózgu, kaszel dowodzi obecności raka płuc lub gruźlicy. Cyberchondria często wiąże się także ze strachem przed zakażeniem wirusem HIV, którego objawy są bardzo niespecyficzne i łatwe do pomylenia ze zwykłym przeziębieniem.

Wyszukiwane choroby są związane z lękami panującymi w społeczeństwie w danym czasie. Hipochondryk w XIX wieku drżał na myśl o tym, że pojedyncza plamka na ręce lub niewielka utrata masy ciała okaże się kiłą, a poranny kaszel jest gruźlicą. Dzisiaj hipo- lub cyberchondryk obawia się zawału serca, udaru lub nowotworu.

Cyberchondria – przyczyny

Przyczyny występowania zaburzeń somatoformicznych nie są do końca poznane. Uważa się, że duże znaczenie w ich rozwinięciu mają:

  • W przypadku hipochondrii dziecięcej może być to chęć zwrócenia na siebie uwagi rodziców
  • Traumatyczne przeżycia z dzieciństwa, w tym wykorzystywanie seksualne
  • Problemy z emocjami, niezdolność zaspokojenia swoich potrzeb
  • Cechy osobowości egocentrycznej, narcystycznej i lękowej
  • Brak pewności dotyczącej własnej osoby, w tym różnice pomiędzy płcią fenotypową, a płcią mózgu
  • Depresja
  • Podświadoma potrzeba odpokutowania za błędy przeszłości

Diagnostyką hipochondrii powinien zajmować się lekarz psychiatra lub doświadczony psychoterapeuta.

Cyberchondria – objawy

Objawy prezentowane w przypadku hipochondrii i cyberchondrii nie różnią się od siebie i obejmują:

  • bardzo silne przekonanie o tym, że organizm objęty jest poważnym procesem chorobowym,
  • duże zainteresowanie procesami zachodzącymi w ludzkim ciele,
  • odczuwanie długotrwałego niepokoju i lęku,
  • zaburzenia snu,
  • napady paniki,
  • dolegliwości bólowe – silne lecz krótkotrwałe.

Cechy osobowości, takie jak: duża wrażliwość i nadmierne skoncentrowanie na własnej osobie.

Cyberchondria – rozpoznanie

Każdy czasami zastanawia się nad tym, w jakiej kondycji jest jego zdrowie. Większości z nas zdarza się także sprawdzić jakiś niepokojący objaw w Internecie. Jest to całkowicie normalne i nie powinno budzić naszych obaw. O rozpoznaniu hipo- lub cyberchondrii decyduje czas występowania objawów powyżej sześciu miesięcy. Hipochondrii w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 został przyznany kod F45.2.

Zaburzenia somatoformiczne to zaburzenia nerwicowe, które polegają na odczuwaniu problemów dotyczących ciała przy braku podstaw koniecznych do stwierdzenia realności tych problemów. Najważniejszą cechą tego typu zaburzeń jest psychogenne podłoże istniejących objawów. Ta grupa zaburzeń w ICD-10 posiada kod F45.

Wyróżnia się następujące zaburzenia somatoformiczne:

  • zaburzenia somatyzacyjne – dolegliwości fizyczne spowodowane przyczynami psychicznymi (biegunki, zaparcia, bezsenność, bóle),
  • hipochondria u dzieci – przyczyna występowania tego schorzenia nie jest do końca wyjaśniona, uważa się, że dziecko stara się zwrócić uwagę dorosłych prezentując objawy choroby, w które samo zaczyna wierzyć,
  • hipochondria u dorosłych,
  • cyberchondria,
  • psychalgia – ból psychogenny,
  • zaburzenia konwersyjne – zaburzenia ruchowe lub czuciowe spowodowane czynnikami psychicznymi.

Do grupy zaburzeń samatoformicznych zalicza się także dysmorficzne zaburzenia ciała – pacjent jest przekonany o nieprawidłowej budowie danej części swojego ciała.

Cyberchondria – jak leczyć?

Leczenie hipochondrii/cyberchondrii stanowi dla lekarza duże wyzwanie. Pacjent jest przekonany, o tym że jest ciężko chory lub wręcz umierający, dlatego nie będzie chciał wierzyć, że choroba nie dotyczy jego ciała, a psychiki.

Terapia hipochondrii opiera się na przyjmowaniu leków antydepresyjnych i na długotrwałej pracy z psychoterapeutą. Leki przeciwdepresyjne pozwolą zmniejszyć objawy lękowe i poprawić nastrój chorego. Najczęściej stosowaną formą psychoterapii jest terapia poznawczo-bechawioralna. Celem psychoterapii jest natomiast próba dotarcia do wydarzeń z życia, które mogły przyczynić się do rozwinięcia tego zaburzenia i uporanie się z nimi.

Duże znaczenie w leczeniu hipochondrii ma też uświadomienie pacjenta, że obserwowane objawy mogą być całkowicie niegroźne i zdarzają się każdemu.

Czy cyberchondria jest niebezpieczna?

Wyszukiwanie objawów chorób w Internecie przez osoby bez wykształcenia medycznego bardzo łatwo może prowadzić do ich nadinterpretacji. Nasila to lęk u chorego i sprawia, że zaczyna szukać kolejnych objawów konkretnej choroby i zaczyna zauważać je u siebie. Jeśli hipochondryk zdecyduje się na wizytę u lekarza, a ten nie potwierdzi jego obaw, często decyduje się on na leczenie na własną rękę. Wiele leków dostępnych jest obecnie bez recepty, a inne znaleźć można w Internecie.

Stosowanie leków bez konsultacji lekarskiej może prowadzić do bardzo ciężkich powikłań mogących zagrażać życiu i zdrowiu. Hipochondryk może także wymuszać na lekarzu zlecanie dodatkowych badań w tym badań obrazowych, co naraża go na szkodliwe promieniowanie zupełnie niepotrzebnie.

Bibliografia

  1. „Zaburzenia psychiczne i emocjonalne”, Wojciech Jerzy Imielski, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2010, wyd. 1., ISBN: 978-83-7383-440-8.
  2. „Psychiatria. Tom II. Psychiatria kliniczna”, Jacek Wciórka, Janusz Rybakowski, Stanisław Pużyński, Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2011, wyd. 1., ISBN: 978-83-7609-106-8.
  3. „Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne”, ICD-10, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne Vesalius, Warszawa 2000, ISBN: 83-85688-25-0.
  4. „Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny”, Marek Jarema, Jolanta Rebe-Jabłońska, PZWL, Warszawa 2013, wyd. 1., ISBN: 978-83-200-4180.

Opublikowano: ; aktualizacja: 21.09.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Przyczyny depresji

Depresja stanowi bardzo niejednorodną jednostkę chorobową, zarówno pod względem przyczyn jak i objawów klinicznych. Jest ...

Sposoby na problemy ze snem

Sen, obok czuwania, to jeden ze stanów fizjologicznych, które występują cyklicznie w naszym życiu. Na ...

Nerwica histeryczna – przyczyny, objawy, leczenie

Zarówno nerwica histeryczna, jak i histeria są obecnie pojęciami o historycznym już znaczeniu – obecnie ...

Encefalopatia wątrobowa – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Encefalopatia wątrobowa to zaburzenie neurologiczne, które powstaje na skutek chorób wątroby. Przyczyną jest najczęściej niewydolność ...

Hipochondria

W codziennym języku słowo hipochondria oznacza chorobliwą i przesadną obawę o własne zdrowie. Z medycznego ...

Anoreksja

Anoreksja, nazywana również jadłowstrętem psychicznym, jest przewlekłą, grożącą bardzo poważnymi powikłaniami zdrowotnymi chorobą, występującą głównie ...

Zespół Lamberta-Eatona – jakie są przyczyny, objawy, leczenie?

Zespół Lamberta-Eatona zaliczany jest do zespołów paraneoplastycznych, które towarzyszą chorobom nowotworowym. Prowadzi on do stopniowego ...

Hemipareza (niedowład połowiczy, porażenie) – przyczyny, objawy, leczenie

Hemipareza to niedowład lewostronny bądź prawostronny. Prawostronna lokalizacja objawów hemiparezy świadczy o uszkodzeniu w lewej ...

Wideo – Hipochondria

Hipochondria jest powszechnie używanym terminem opisującym osobę bardzo skupioną na swoim stanem zdrowia i niezmiernie ...

Wideo – Miastenia

Miastenia jest nabytą chorobą autoimmunologiczną, w której objawy nasilonej męczliwości dotyczą najczęściej początkowo mięśni ocznych ...

Napięciowe bóle głowy

Napięciowy ból głowy ma charakter nienapadowy. Jego istotę stanowią mniej lub bardziej regularne incydenty bólowe ...

Zanik mięśni (atrofia mięśni) – przyczyny, objawy, leczenie

Osłabienie mięśniowe, skutkujące zanikiem mięśni najczęściej jest wynikiem poważnej choroby genetycznej lub ogólnoustrojowej, urazem kręgosłupa ...

Komentarze (1)


Tak napisaliscie jak bysmy wszyscy byli hipochondrykami... a tak nie jest chyba nawet jest wrecz odwrotnie. Przeciez wszyscy zyjemy w takim biegu... w tym roku ledwo wystarczylo mi czasu na coroczne kompleksowe badanie, ale skoro ten pakiet zdrowa jesień jest o polowe tańszy niz zazwyczaj to juz nie odkladalam tego na pozniej, zeby nie przegapic. Mysle ze jednak zdrowie to podstawa - bez tego jestesmy jak dzieci i raczej nie powinno sie lekcewazyc zadnych objawow