Ciało modzelowate – budowa, zmiany, objawy choroby, leczenie

Ciało modzelowate (spoidło wielkie mózgu) jest strukturą, którą odpowiada przede wszystkim za przekazywanie informacji pomiędzy prawą i lewą półkulą mózgu. Rozwój tej struktury zachodzi wcześnie, bo zapoczątkowywany jest on już w pierwszym trymestrze ciąży. Różne problemy, które zaburzają rozwój ciała modzelowatego, skutkować mogą takimi schorzeniami, jak hipoplazja czy agenezja ciałka modzelowatego. Czym się objawiają takie choroby i na czym polega ich leczenie?

Ciało modzelowate – co to jest?

Ciało modzelowate (inaczej spoidło wielkie mózgu, ang. corpus callosum) jest strukturą rozpościerającą się w szczelinie podłużnej mózgu. Stanowi ono największy ośrodek istoty białej w obrębie mózgowia – spoidło wielkie ma około 10 centymetrów długości, jego kształt porównany jest do litery „C”.

Do końca pierwszej połowy ubiegłego wieku nie było jasne, jaka jest rola struktury, którą jest ciało modzelowate – za co odpowiada ten twór stało się jasne dopiero w 1955 roku za sprawą Ronalda Myersa, który przekonywał, że funkcją spoidła wielkiego jest m.in. kontrolowanie koordynacji ruchowej oraz udział w koordynowaniu procesu rozwiązywania różnych problemów.

Ciało modzelowate jest bowiem swoistym łącznikiem pomiędzy obiema – prawą i lewą – półkulami mózgu. Jeżeli chodzi o ciało modzelowate, budowa tej struktury składa się z 200 (a według niektórych autorów, nawet 800) milionów wypustek aksonalnych, które umożliwiają obustronną komunikację pomiędzy odrębnymi rejonami ludzkiego mózgowia.

Hipoplazja ciałka modzelowatego

Ciało modzelowate w rozwoju płodowym zaczyna rozwijać się dość wcześnie – zwykle wspomina się, że tworzenie się spoidła wielkiego jest zapoczątkowywane już w pierwszym trymestrze ciąży. Po przyjściu na świat struktura ta jest wykształcona, ale jeszcze nie w pełni – uważa się, że tak naprawdę ciało modzelowate mózgu rozwija się nawet do 12. roku życia i dopiero po przekroczeniu tego wieku można mówić, że doszło do jej całkowitego wykształcenia.

O tym, że posiadamy ciało modzelowate, zazwyczaj w ogóle nie zdajemy sobie sprawy. Zdecydowanie inaczej dziać się może jednak wtedy, kiedy dojdzie do wystąpienia jakichś zaburzeń rozwoju ciała modzelowatego. Przykładem jednego z takowych jest hipoplazja ciałka modzelowatego – w przypadku tego schorzenia dochodzi do niewykształcenia w pełni tej struktury (zmniejszeniu może ulegać chociażby liczba tworzących go włókien nerwowych). Hipoplazja nie jest jednak najpoważniejszym schorzeniem, które może dotyczyć spoidła wielkiego – problemem prowadzącym do znacznie większych problemów jest agenezja tej struktury.

Agenezja ciałka modzelowatego (ACC)

Agenezja ciałka modzelowatego (ang. agenesis of corpus callosum; ACC) polega na tym, że u pacjenta wystąpiły poważne zaburzenia rozwojowe tej struktury. Wyróżnia się dwie postacie tej jednostki: całkowitą agenezję ciałka modzelowatego (gdzie u pacjenta w ogóle nie istnieje spoidło wielkie mózgu) oraz częściową agenezję ciałka modzelowatego (w której przypadku u chorego brakuje pewnej tylko części spoidła wielkiego).

Przyczyny agenezji ciałka modzelowatego bywają różne – zdarza się, że do choroby doprowadzają mutacje (jednostka może być dziedziczona zarówno autosomalnie recesywnie, jak dominująco w sprzężeniu z chromosomem X).

Jej wystąpieniu sprzyjać mogą także rozmaite problemy, które ogólnie mogą wpływać na zaburzenia rozwoju struktur ośrodkowego układu nerwowego u płodu. Wśród takowych wymienia się m.in. różne infekcje doświadczane przez ciężarną (takie jak np. różyczka czy zakażenie wirusem CMV), toksyczny wpływ różnych spożywanych przez matkę w czasie w ciąży substancji (szczególnie mowa tutaj o alkoholu), a także o wystąpieniu u płodu jakichś zmian w ośrodkowym układzie nerwowym, przez które różne struktury mózgowia mogą nieprawidłowo się wykształcać (jako przykład można tutaj podać istnienie jakiejś torbieli w mózgowiu płodu).

Agenezja ciałka modzelowatego – objawy

Agenezja ciała modzelowatego to schorzenie wrodzone. Zdarza się, że jej objawy są zauważalne już w bardzo krótkim czasie od urodzenia, możliwe jest jednak i to, że pierwsze dolegliwości wystąpią dopiero w dzieciństwie czy nawet w wieku nastoletnim. Istnieje również możliwość, że agenezja spoidła wielkiego będzie przebiegała całkowicie bezobjawowo i problem ten zostanie stwierdzony całkowicie przypadkowo podczas wykonywania u pacjenta – z jakichś całkowicie innych przyczyn – badań obrazowych głowy.

Ze względu jednak na to, że ciało modzelowate – stanowiące łącznik pomiędzy obiema półkulami mózgu – jest naprawdę istotną dla funkcjonowania mózgowia strukturą, zaburzenia jego rozwoju mogą prowadzić do bardzo nawet poważnych dolegliwości.

U osób, u których wystąpi agenezja ciała modzelowatego, objawy mogą obejmować:

  • występowanie (w krótkim czasie od urodzenia) napadów drgawkowych,
  • trudności z karmieniem dziecka,
  • hipotonię,
  • spowolnienie rozwoju (dziecko z agenezję ciała modzelowatego może mieć trudności z utrzymywaniem głowy w wyprostowanej pozycji, zdarza się, że zdecydowanie później zaczyna ono siadać, chodzić czy mówić),
  • w późniejszych latach życia trudności z rozumieniem emocji innych osób, kłopoty z rozwiązywaniem trudniejszych, złożonych czynności oraz nadaktywność i niemożność skupienia uwagi.

Wcale nierzadkie u osób z agenezją ciała modzelowatego jest występowanie innych niż związane z brakiem tej struktury dolegliwości. Dość często obserwowane są u pacjentów z brakiem spoidła wielkiego, m.in. wodogłowie oraz różne wady dysmorficzne.

Stwierdzenie agenezji ciała modzelowatego możliwe jest jeszcze prenatalnie – nieobecność tej struktury w obrębie mózgowia można zaobserwować już podczas ciążowych badań ultrasonograficznych (USG). Zdecydowanie częściej jednak schorzenie rozpoznawane jest dopiero po przyjściu dziecka na świat – przy podejrzeniu braku ciała modzelowatego zlecane jest wykonanie badań obrazowych głowy, takich jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny.

Agenezja ciałka modzelowatego – leczenie

Nie istnieją żadne metody przyczynowego leczenia agenezji ciała modzelowatego – nie ma po prostu sposobu na to, aby doprowadzić do pojawiania się u chorego struktury, która nie powstała w trakcie jego rozwoju wewnątrzmacicznego. Chorym na agenezję ciałka modzelowatego proponowane jest leczenie objawowe, które jest uzależnione od tego, jakie konkretnie problemy są u nich stwierdzane.

Przy występowaniu napadów drgawkowych konieczne może być stosowanie leków przeciwdrgawkowych. Przy współistnieniu wodogłowie zasadne może się okazać przeprowadzenie zabiegu implantacji specjalnej zastawki, odprowadzającej nadmiar płynu mózgowo-rdzeniowego. Wtedy zaś, kiedy dominującymi objawami są dysfunkcje poznawcze oraz spowolnienie rozwoju, najistotniejsze są przede wszystkim różne oddziaływania terapeutyczne w postaci m.in. terapii zajęciowej i innych zajęć, których celem będzie stymulacja rozwoju i prawidłowego wykształcania się umiejętności społecznych u dziecka.

Bibliografia

  1. Schell-Apacik C. C. et al., Agenesis and Dysgenesis of the Corpus Callosum: Clinical, Genetic and Neuroimaging Findings in a Series of 41 Patients, Am J Med Genet A. 2008 Oct 1; 146A(19): 2501–2511. 
  2. https://www.medicalnewstoday.com/articles/318065.php
  3. https://rarediseases.org/rare-diseases/agenesis-of-corpus-callosum/
Opublikowano: ; aktualizacja: 10.10.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Wideo – Uzależnienie od alkoholu

Najczęstszym uzależnieniem jest uzależnienie od alkoholu. Jest to substancja łatwo i powszechnie dostępna. Znaczenie mają ...

Objawy choroby Alzheimera

Choroba Alzheimera jest związanym z wiekiem schorzeniem neurozwyrodnieniowym (inaczej neurodegeneracyjnym), odpowiedzialnym za większość rozpoznawanych przypadków ...

Nerwica natręctw – czynniki ryzka, objawy, leczenie nerwicy natręctw myślowych

Nerwica natręctw (obsesje, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne) to myśli, wyobrażenia lub impulsy. Schorzenie dotyka zazwyczaj osób: pedantycznych, ...

Padaczka lekooporna – co to jest padaczka oporna na leczenie?

Padaczka lekooporna to odmiana epilepsji, w przebiegu której stosowanie leków przeciwpadaczkowych nie przynosi zamierzonego efektu ...

Ból głowy w nocy wybudzający ze snu – co to znaczy?

Ból głowy opisywany jest często jako silny, ostry, kłujący, pulsujący czy tępy. Dolegliwości bólowe mogą ...

Wahania nastroju – co oznaczają, czy mogą być objawem choroby?

Wahania nastroju to objaw, który w niewielkim nasileniu, sporadycznie, miewa większość osób. Często ma to ...

Częste bóle głowy – przyczyny nawracającego bólu głowy

Częste i powtarzające się ból głowy mogą mieć różną przyczyną. Mogą pojawiać się nagle pod ...

Wideo – Choroby wywołane przez priony

Prion jest małą białkowa cząstką odporną na inaktywacje przez środki modyfikujące kwasy nukleinowe, sprawia to, ...

Leczenie nerwic

Nerwicę definiuje się jako „zaburzenia nerwicowe związane ze stresem i pod postacią somatyczną”. Zaburzenie to ...

Drętwienie nóg

Potoczny termin drętwienie nóg może oznaczać uczucie mrowienia, pieczenia czasem ból nóg czyli tak zwane ...

Psychosomatyka (zaburzenia psychosomatyczne) – przykłady chorób, objawy, leczenie

Zaburzenia psychosomatyczne polegają na powstawaniu objawów chorobowych ze strony m. in. serca, żołądka, jelit i ...

Wideo – Udar mózgu - rehabilitacja

Rehabilitacja po udarze mózgu może być rozpoczęta już od pierwszych dni po udarze. W ciągu ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon