Choroba wysokościowa – objawy, leczenie, jak zapobiegać?

Choroba wysokogórska (choroba wysokościowa, AMS) to zespół objawów charakterystycznych dla stanu, w którym organizm człowieka nie może przystosować się do warunków, jakie panują na bardzo dużych wysokościach. Wszelkie zmiany i objawy, które pojawią się w organizmie podczas zmian wysokości, zależne są od czynników środowiskowych jak również indywidualnego stanu zdrowia osoby wspinającej się.

Co to jest choroba wysokogórska?

Choroba wysokogórska znana jest także pod nazwą choroba wysokościowa. Jest to zespół objawów charakterystycznych dla stanu, w którym organizm człowieka nie może przystosować się do warunków, jakie panują na dużych wysokościach. Pojawienie się objawów jest zależne od wrażliwości osobniczej, ogólnego stanu zdrowia lub schorzeń.

Choroba wysokogórska (ang. Acute Mountain Sickness – AMS) jest znana już od czasów starożytnych. Największy jednak wpływ na zrozumienie i zbadanie wpływu różnych wysokości na zdrowie i życie człowieka mają baloniarze, a nie, jakby się wydawało, alpiniści. Połowa XIX wieku była okresem przełomowym, w którym to wykazano, iż organizm ludzki jest w stanie przetrwać na wysokości około 8000 m, pod warunkiem, że stopniowo będzie się aklimatyzował. W momencie wznoszenia się powyżej tej wysokości pojawia się konieczność użycia tlenu, aczkolwiek nie zawsze.

Wspinaczka a choroba wysokogórska

Wysokość a stan zdrowia

Na co zwrócić uwagę przez wspinaniem się na duże wysokości?

  • jaki jest stan ogólny naszego organizmu (wiek, stan fizyczny, psychiczny, kondycja, urazy, wytrzymałość na zimno),
  • z jakimi chorobami się zmagamy (choroby serca, nadciśnienie tętnicze, problemy z krążeniem czy choroby oczu),
  • w jakich warunkach będziemy nocowali,
  • na jakich wysokościach i jak długo będziemy przebywali (godziny, dni, tygodnie, miesiące).

Wysokość a choroby

Organizm każdego człowieka w sposób indywidualny reaguje na zmiany temperatury, wilgotności, wysokości oraz ciśnienia atmosferycznego. Podobnie jest w warunkach wysokogórskich. Problemy zdrowotne w tych warunkach klasyfikuje się na:

  • choroby spowodowane niedociśnieniem, czyli obniżeniem ciśnienia tętniczego krwi poniżej 100 mmHg ciśnienia skurczowego i poniżej 60 mmHg ciśnienia rozkurczowego,
  • choroby spowodowane niedotlenieniem, czyli niedobór lub brak tlenu we krwi / tkankach, który wynika z różnicy między zapotrzebowaniem a zaopatrzeniem w tlen,
  • choroby spowodowane przez inne czynniki niż te wymienione powyżej.

Ostra choroba wysokogórska

Zespół objawów pojawiający się u osób całkowicie niezaaklimatyzowanych, które pokonały duże różnice wysokości (różnicę wzniesień 1800-2400 m w czasie krótszym niż 24 godziny) to nic innego jak ostra choroba wysokogórska (ang. Acute Mountain Sickness – skrót AMS).

Badania potwierdziły, iż zbyt szybkie wejście na wysokość o różnicy wzniesień 3600-4300 m może doprowadzić do pojawienia się różnych ciężkich objawów dla osoby wspinającej się. Pokonanie przez taka osobę wysokości o różnicy wzniesień ponad 5300 m powoduje wystąpienie poważnych objawów patologicznych niebezpiecznych dla zdrowia i życia. Zakładano, iż może sprawność fizyczna, odpowiednie przygotowanie, stosowanie kremów oraz suplementów diety może przed tym uchronić – niestety tak nie jest.

Objawy choroby wysokogórskiej

Objawy choroby wysokogórskiej (pojawiające się najczęściej w ciągu 3 do 7 dni) to:

  • ból głowy i silne zawroty,
  • nudności i wymioty oraz brak apatytu,
  • skąpomocz,
  • ogólne osłabienie organizmu (ospałość, zmęczenie, bóle mięśni),
  • zaburzenia koordynacji ruchowej,
  • problemy z zasypianiem oraz częste budzenie się w nocy.

Leczenie choroby wysokogórskiej

Podstawą postępowania leczniczego w chorobie wysokogórskiej jest zejście na niższą wysokość, unikanie wysiłku fizycznego, odpoczynek, sen, dostarczanie z posiłkami dużej ilości węglowodanów oraz tlenoterapia czy komora hiperbaryczna, jeśli mamy taką możliwość. W przypadku, gdy objawy nie ustępują, należy przerwać wspinaczkę i zorganizować akcję ratunkową.

Co się dzieje na wysokości?

Obrzęk płuc w chorobie wysokogórskiej

Zespół objawów związanych z obrzękiem płuc pojawia się najczęściej u osób, które wspinały się w bardzo szybkim tempie na wysokość o różnicy wzniesień powyżej 2400 m. Dotyczy to zarówno osób niezaaklimatyzowanych, jak i zaaklimatyzowanych. Podstawą jego wystąpienia jest szybkość pokonywania różnicy wzniesień. Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia należy natychmiast wezwać pomoc.

Objawami, które występują najczęściej, są:

  • nagle pogarszający się stan zdrowia, osłabienie, zmęczenie, potliwość, stan podgorączkowy,
  • suchy kaszel przechodzący w kaszel mokry,
  • przyspieszenie akcji serca, duszności,
  • przyspieszenie oddechu, a następnie problemy z oddychaniem,
  • sinica płytek paznokciowych oraz warg,
  • wahania nastroju oraz pogorszenie stanu psychicznego,
  • w bardzo zaawansowanym stadium pojawiają się halucynacje, śpiączka, a w przypadkach nieleczonych zgon. Wszystkie powyżej wymienione objawy najczęściej bardzo szybko narastają. Nigdy nie wolno ich bagatelizować.

Leczenie choroby wysokogórskiej należy podjąć w momencie, gdy zauważymy pogłębiające się objawy. Należy unikać wysiłku fizycznego, ciężkiej pracy, odpocząć, zażywać odpowiednie leki. Jak najszybciej należy zejść na niższe wysokości, zapewnić choremu ciepłą odzież, a w przypadku takiej możliwości tlenoterapię.

Obrzęk mózgu w chorobie wysokogórskiej

Z chorobą tą mamy do czynienia gdy dojdzie do silnego niedotlenienia oraz zwiększenie przepuszczalności naczyń mózgowych. Dochodzi do zwiększenia stężenia sodu oraz wody co powoduje zwiększenie objętości tkanki mózgowej. Pojawia się ona, u osób wspinających się, przy pokonaniu wysokości o różnicy wzniesień powyżej 3600 m. Jest to stan zagrażający zdrowiu i życiu.

Objawy towarzyszące obrzękowi mózgu dzielimy na wczesne (silny ból głowy, nudności, wymioty, senność, zawroty głowy, problemy z koncentracją i koordynacją ruchów) oraz późne (problemy ze wzrokiem, a nawet silne zaburzenia widzenia, drgawki, halucynacje, niedowład oraz zaburzenia czynności jelit i pęcherza moczowego).

Leczenie polega na bardzo szybkim przetransportowaniu chorego na niższe wysokości. Nie wolno czekać z zawiadomieniem służb ratunkowych, gdyż chory może umrzeć. Należy zastosować potrzebne leki, tlenoterapię, a gdy będzie to możliwe – komorę hiperbaryczną.

Zapalenie gardła i oskrzeli

W przypadku osób, które przebywały na dużych wysokościach (tj. powyżej 5500m) przez dłużej niż dwa tygodnie, mogą pojawić się zapalenie gardła a nawet oskrzeli. Pomimo przygotowań do wspinaczki oraz stosowania leków zapobiegawczo, każdy na tej wysokości jest na to narażony. Warto zawsze pamiętać, by chronić usta i nos w trakcie wędrówki (stosować chustki, szaliki czy maseczki).

Podstawowe objawy zapalenia to ból, swędzenie oraz pieczenie w gardle, ból w klatce piersiowej podczas kaszlu, problemy z oddychaniem oraz suchy kaszel.

W leczeniu bardzo ważną rolę odgrywają środki uśmierzające ból gardła, leki przeciwkaszlowe, obfite nawodnienie organizmu oraz wziewne inhalacje nawilżające drogi oddechowe.

Oparzenie słoneczne w górach

Oparzenia słoneczne mogą pojawić się na różnych wysokościach i każdy jest na nie narażony. Kluczową rolę odgrywa tutaj typ skóry, który posiadamy (jasna czy ciemna karnacja) oraz jak długo na słońcu przebywaliśmy. Osoby nieprzystosowane do przebywania na słońcu są narażone najbardziej. Warto pamiętać o kremach z filtrem, aerolozach oraz pomadkach ochronnych.

Oparzenie objawia się najczęściej jako swędzenie, mrowienie, zaczerwienienie i naciągnięcie skóry. Z czasem skóra może się łuszczyć, a nawet mogą pojawić się na niej bardzo bolesne pęcherze. W niektórych przypadkach pojawiają się objawy grypopodobne: podwyższona temperatura, senność, apatia czy ból głowy.

Leczenie oparzeń słonecznych polega głównie na stosowaniu kremów i aerozoli łagodzących objawy oparzeń. Nie należy nigdy stosować leków farmakologicznych oraz maści, po których nie można wychodzić na słońce ze względu na możliwość wystąpienia odczynu, np. tetracykliny.

Niezwykle ważna jest ochrona oczu przed promieniowaniem słonecznym. W tym celu należy stosować jedynie okulary posiadające odpowiednie atesty.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Drętwienie i mrowienie dłoni

Drętwienie rąk jest często występującą dolegliwością. Przyczyn ich występowania jest wiele. Drętwienie i mrowienie dłoni ...

Wideo – Nerwica natręctw

Nerwica natręctw jest nazywana przez psychiatrów również zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym. Te dwa słowa oznaczają myśli oraz ...

Wideo – Depresja poporodowa

Wśród zaburzeń depresyjnych należy wspomnieć o depresji poporodowej. Chociaż epizod depresyjny jest tu taki jak ...

Osobowość paranoiczna – przyczyny, rodzaje, cechy, test, kryteria, leczenie

Trudno odpowiedzieć na pytanie, jakie są przyczyny ujawnienia się osobowości paranoidalnej u danej osoby. Podejrzewa ...

Wideo – Krwotok mózgowy

Krwotok śródmózgowy jest wylewem do tkanki mózgowej, zdarza się w miażdżycy naczyń tętniczych, nadciśnieniu tętniczym, ...

Wideo – Lęk napadowy

Lęk napadowy albo ataki paniki to zaburzenia należące do tej samej grupy, co fobie, czyli ...

Wideo – Fobie społeczne

Fobie społeczne to choroby będące bardzo dokuczliwe dla pacjentów, ponieważ dotyczą one istotnego obszaru ludzkiego ...

Osobowość typu A i B – jak je rozpoznać?

Osobowość to zbiór cech charakterystyczny dla danego człowieka. Poszczególne typy osobowości mogą wpływać na zdrowie, ...

Agresja – definicja, rodzaje, objawy, terapia

Zgodnie z definicją, agresja to zachowania mające na celu wyrządzenie danej osobie lub sobie krzywdy. ...

Zapalenie móżdżku – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Ostre zapalenie móżdżku jest chorobą wieku dziecięcego, która może pojawić się w trakcie lub kilka ...

Migrena z aurą – przyczyny, objawy i leczenie aury migrenowej

Charakterystycznym objawem migreny jest pojawianie się epizodów silnego bólu głowy z towarzyszącymi: nudnościami, wymiotami, a ...

Zazdrość i lęk przed zdradą

Zazdrość oraz lęk przed zdradą i opuszczeniem jest często określana jako mroczna strona miłości i ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon