Borderline (osobowość borderline) – rozpoznanie i psychoterapia

Brak zdjęcia

8 lutego 2017

Borderline (osobowość chwiejna emocjonalnie, osobowość borderline, zaburzenie borderline) to typ osobowości, który został opisany już pod koniec XIX wieku. Test na zaburzenie borderline stworzony przez Gundersona to obecnie najlepiej wystandaryzowane badanie na Borderline. Objawy Borderline to m.in. wahania nastroju, wybuchy gniewu, konfliktowość. W przypadku osobowości Borderline wykorzystuje się leki przeciwdepresyjne, jak i psychoterapię.

Borderline – jakie testy na osobowość można wykonać?

Niemalże każdy test diagnostyczny mający na celu określenie typu osobowości budzi kontrowersje, brakuje cały czas idealnego modelu i klasyfikacji. Do najlepiej wystandaryzowanych testów ukierunkowanych na rozpoznanie osobowości typu borderline należy ten stworzony przez Gundersona (Wywiad Diagnostyczny dla Pacjentów Pogranicznych) oraz Skala Osobowości Pogranicznej Perry’ego.

W ocenie nasilenia zaburzeń można posłużyć się także innymi narzędziami, takimi jak: Skala Samoopisu Relacji z Obiektem, Kwestionariusz Zespołu Pogranicznego oraz Skalowany Wywiad dla Osób z Pogranicza.

Osobowość borderline – jak rozpoznać?

Pierwsze opisy osobowości typu borderline pojawiły się pod koniec XIX wieku. Pojęcie do psychopatologii wprowadził Stern, który spotykał w swojej praktyce pacjentów z objawami psychozy lub nerwicy, lecz obrazem niepełnym dla postawienia definitywnego rozpoznania.

Chwiejność emocjonalna, niezdolność do kontroli własnych zachowań (zwłaszcza w stanie silnych emocji), patologiczny obraz własnej osoby, a w konsekwencji zaburzone relacje międzyludzkie są cechami wyróżniającymi osoby z osobowością borderline. Zazwyczaj po pomoc zgłaszają się po akcie autoagresji.

Borderline – objawy

ICD 10 (Międzynarodowa klasyfikacja chorób) definiuje kryteria diagnostyczne zaburzenia osobowości borderline jako współistnienie co najmniej trzech objawów obecnych u osób o typie impulsywnym.

Wśród objawów Borderline należy wymienić:

  • zauważalną tendencję do nieoczekiwanego działania bez rozważania jego konsekwencji oraz kłótliwego zachowania i konfliktów z innymi, szczególnie gdy impulsywne zachowania są udaremniane lub krytykowane;
  • wahania nastroju (niestabilny i kapryśny nastrój);
  • trudności w utrzymywaniu jakiegokolwiek kierunku działań, który nie przynosi natychmiastowej nagrody;
  • skłonność do wybuchów gniewu i przemocy z niezdolnością kontroli wybuchowych reakcji;

Aby rozpoznać osobowość Borderline, u pacjenta muszą występować także co najmniej dwie charakterystyczne cechy osobowości podtypu borderline, tj.:

  • zaburzony i niepewny obraz własnego „ja”, celów i wewnętrznych preferencji (włączając seksualne);
  • skłonność do angażowania się w intensywne i niestabilne relacje, często prowadzące do emocjonalnego kryzysu;
  • nadmierne wysiłki uniknięcia porzucenia;
  • powtarzające się groźby lub akty samouszkadzające;

Wśród cech typowych dla Borderline wymienia się także chroniczne uczucie pustki.

Osobowość chwiejna emocjonalnie – Borderline – leczenie

U osób z osobowością borderline zaburzeniu ulegają głównie szlaki przewodnictwa serotoninoergicznego, noradrenergicznego oraz dopaminoergicznego, które objawiają się szerokim spektrum zaburzeń afektywnych, psychotycznych, odżywiania oraz tendencjami do zażywania substancji psychoaktywnych.

W badaniach farmakologicznych oceniano skuteczność terapii, w której stosowano leki przeciwpsychoteczne, stabilizatory nastroju, anksjolityki, leki przeciwdepresyjne (głównie z grupy SSRI), benzodiazepiny, metylfenidat oraz kwasy omega-3. Wszystkie wyniki okazały się jednak wątpliwe.

Zaburzenie borderline a psychoterapia

Dialektyczna Terapia Behawioralna (DBT) została stworzona przez Marshę Linehan i reprezentuje tak zwaną trzecią falę w psychoterapii poznawczo-behawioralnej. Cechuje się najwyższą skutecznością w terapii osób z osobowością typu borderline, znajduje także zastosowanie u osób z depresją i tendencjami samobójczymi, zaburzeniami odżywiania oraz uzależnionych od substancji psychoaktywnych.

DBT składa się z szeregu godzinnych spotkań indywidualnych, w czasie których omawiane są zachowania autoagresywne, a także zdarzenia kolidujące z terapią oraz jakością życia. Uzupełniane są indywidualnymi lub grupowymi treningami umiejętności, gdzie analizuje się zadania domowe i pracuje nad nowymi, zdrowszymi zachowaniami. W chwilach kryzysu pacjent jest zachęcany do kontaktu telefonicznego, by uniknąć popełnienia błędu i otrzymać wsparcie w terapii na bieżąco.

Terapia Borderline – jak wygląda?

Istnieją trzy zasady dialektyki, na której oparta jest DBT: zasada wzajemnego powiązania i całości: rzeczywistość jest systemem, nawet tożsamość jest zależna od relacji z innymi; zasada biegunowości: jak w fizyce, każda akcja ma reakcję, tak każda teza ma antytezę, wszędzie są skrajności; zasada ciągłej zmiany.

Umiejętności, które są poddawane treningowi, to regulacja emocji, efektywność kontaktów interpersonalnych, odporność na stres oraz skupienie. Ta ostatnia szlifuje zarówno umiejętności “co” – obserwacja, opis, uczestnictwo, a także “jak” – nieosądzanie, skupienie, skuteczność.

W trakcie terapii terapeuta powinien stworzyć przyjacielską relację, ma bezwarunkowo akceptować pacjenta oraz szukać logiki i sensu w jego zachowaniu. Owa forma leczenia stanowi dla prowadzącego duże wyzwanie – może obawiać się nieobliczalnego zachowania u pacjenta z osobowością z pogranicza, dlatego zobowiązany jest do uczestniczenia w konsultacjach dla terapeutów. Kluczowym elementem jest współpraca podopiecznego, jego chęć do zmiany wynikająca z niezadowolenia ze stanu obecnego, a także poczucie odpowiedzialności za rozwiązanie problemów.

Opublikowano: ; aktualizacja: 08.02.2017

Oceń:
4.3


Może cię

Nerwobóle

Nerwobólem nazywa się ból związany z uszkodzeniem lub podrażnieniem nerwu obwodowego. Charakteryzuje się on występowaniem ...

Stwardnienie guzowate

Stwardnienie guzowate (choroba Bourneville’a) jest schorzeniem dziedziczącym się autosomalnie dominująco, związanym ze zmianami w obrębie ...

Zaniki pamięci – jakie są przyczyny, co to oznacza, jak można leczyć?

Zaburzenia pamięci to nie tylko problem ludzi starszych. Nierzadko rozpoznaje się je również u młodych ...

Wideo – Terapia grupowa

Psychoterapię można prowadzić indywidualnie albo w grupie. Będzie to zależeć od wskazań, czyli od tego ...

Wideo – Leczenie w psychiatrii

Leczenie w psychiatrii to proces długoterminowy, liczony częściej w miesiącach lub latach, niż w tygodniach ...

Psychosomatyka (zaburzenia psychosomatyczne) – przykłady chorób, objawy, leczenie

Zaburzenia psychosomatyczne polegają na powstawaniu objawów chorobowych ze strony m. in. serca, żołądka, jelit i ...

Wideo – Na czym polega psychoterapia?

Psychoterapia to jedna z metod leczenia stosowana w psychiatrii. Psychiatrię można opisywać z perspektywy biologicznej, ...

Objawy oponowe – co to jest i jakie są przyczyny zespołu oponowego?

Przyczyną objawów oponowych jest podrażnienie opon mózgowych. Zespół oponowy jest typowy dla chorób ośrodkowego układu ...

Wideo – Osobowość chwiejna emocjonalnie typu borderline

Wśród pacjentów z zaburzeniami osobowości dosyć dużą grupę stanowią pacjenci posiadający osobowość chwiejną emocjonalnie, którą ...

Wideo – Rodzaje psychoterapii

Leczenie psychoterapeutyczne – psychoterapia – to bardzo szerokie pojęcie. Zarówno będzie ono dotyczyć praktyk pracy ...

Amyloidoza (skrobiawica, betafibryloza) – przyczyny, objawy, leczenie

Amyloidoza (skrobiawica, betafibryloza) jest chorobą wieloukładową, która charakteryzuje się odkładaniem w różnych tkankach nieprawidłowego białka ...

Astereognozja – przyczyny, objawy, leczenie

Astereognozja, brak możliwości rozpoznawania przedmiotu za pomocą dotyku bez kontroli wzroku, stanowi jedną z postaci ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon