Bigoreksja – przyczyny, objawy, leczenie

Brak zdjęcia

31 października 2018

W dzisiejszych czasach coraz więcej osób biega, ćwiczy na siłowni czy uprawia inne sporty w celu poprawy kondycji i tym samym polepszenia stanu zdrowia. Warto jednak pamiętać, że zaburzony obraz własnego ciała może prowadzić do bigoreksji. Ta dysmorfofobia dotyka konkretnej części ciała, np. pośladków. Chory może być też przeświadczony o tym, że posiada za mało tkanki mięśniowej (dysmorfia mięśniowa). Jak wygląda leczenie bigoreksji?

Dysmorfia mięśniowa a siłownia i sport

Ruch świetnie wpływa na pracę serca i układu oddechowego, pozwala pozbyć się zbędnych kilogramów, zmniejszając tym samym szanse na wystąpienie chorób, takich jak cukrzyca i nadciśnienie, obniża ryzyko wystąpienia zawału mięśnia sercowego i niewątpliwie poprawia nastrój.

Wysiłek fizyczny powinien być jednak prawidłowo dobrany do stanu naszego zdrowia, wieku i płci. Badania naukowe wskazują, że już 30 minut umiarkowanej aktywności fizycznej dziennie znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia poważnych chorób dotyczących układu krążenia.

Wysiłek fizyczny pozwala ukształtować sylwetkę. Mężczyźni często dążą do zbudowania dużej masy mięśniowej, a kobiety chcą posiadać smukłą, sportową figurę. Siłownie i kluby fitness pękają w szwach szczególnie przed okresem letnim, kiedy ludzie postanawiają zgubić zbędne kilogramy i dobrze prezentować się na plaży podczas wakacyjnego urlopu. W chęci posiadania wysportowanego ciała nie ma nic złego, o ile do celu dąży się, przestrzegając podstawowych zasad zdrowego rozsądku. Nadrzędnym zamierzeniem treningu fizycznego powinna być poprawa stanu swojego zdrowia, a nie wyglądu zewnętrznego, co może wiązać się z zaburzeniem, jakim jest dysmorfia mięśniowa.

Bigoreksja – co to jest?

Bigoreksja (bigorexia, dysmorfia mięśniowa) to zaburzenie polegające na nieprawidłowym odbiorze obrazu własnego ciała. Bigoreksja zaliczana jest do dysmorfofobii czyli grupy zaburzeń psychicznych objawiających się istnieniem ciągłego i natrętnego przekonania o nieatrakcyjności swojego wyglądu.

Dysmorfofobia może dotyczyć konkretnej części ciała na przykład: twarzy, pośladków czy włosów lub przeświadczenia o zbyt dużej ilości tkanki tłuszczowej w organizmie (anorexia nervosa) albo za małej ilości tkanki mięśniowej – dysmorfia mięśniowa.

Dysmorfofobiom nieurojeniowym, w tym bigoreksji, w klasyfikacji ICD–10 został przyznany kod F45.2. Uważa się, że dysmorfia mięśniowa może dotyczyć nawet 10% osób regularnie uczęszczających na siłownie, częściej mężczyzn.

Bigoreksja wiąże się z bardzo niekorzystnymi zjawiskami, takimi jak: wycofanie z życia społecznego, narzucaniem sobie forsownych treningów fizycznych i bardzo rygorystycznej diety, które mogą prowadzić do wyniszczenia organizmu. Osoby dotknięte tym schorzeniem często sięgają po sterydy anaboliczne co dodatkowo negatywnie odbija się na ich zdrowiu fizycznym i zachowaniu.

Bigoreksja – przyczyny

Literatura naukowa podaje wiele mechanizmów, które próbują tłumaczyć jak rozwija się bigoreksja, nadrzędnym powodem wystąpienia tej dysmorfofobii jest brak pewności siebie. Poniżej opisano niektóre z przyczyn tego schorzenia.

  • Wszechobecny kult ciała – współczesne media bombardują nas zewsząd setkami zdjęć idealnych ludzkich sylwetek. Kobiety zawsze mają płaskie brzuchy, jędrne pośladki i zgrabne nogi, mężczyźni – umięśnione barki, wielkie bicepsy i sześciopaki. Reklamy telewizyjne, filmy i media społecznościowe stały się dla wielu obrazem ideału, który prawie nigdy nie jest możliwy do osiągnięcia. Mało jest bowiem ćwiczeń działających równie dobrze i szybko co sprawny grafik komputerowy. Zaszczepianie w ludziach niemożliwych do osiągnięcia wzorców prowadzi do powstawania kompleksów i na skutek tego dążenia do wymarzonego wyglądu nawet za cenę swojego życia lub zdrowia.
  • Brak akceptacji ze strony otoczenia w dzieciństwie – dzieci, które w młodszym wieku były wyśmiewane przez rówieśników lub nieakceptowane przez rodziców ze względu na swój wygląd częściej rozwijają bigoreksję, niż dzieci, które nie miały z tym problemów.
  • Problemy w związku – brak satysfakcji ze związku z drugą osobą czy problemy w życiu seksualnym mogą spowodować, że osoba zacznie szukać uznania ze względu na swój wygląd fizyczny, przywiązując do niego coraz to większą rolę i stopniowo popadając w bigoreksję
  • Niskie poczucie własnej wartości – człowiek próbuje podnieść własną samoocenę poprzez doskonalenie własnego wyglądu.
  • Uzależnienie – można uzależnić się od wszystkiego, ćwiczenia fizyczne polepszają nasz nastrój, po treningu czujemy się lepiej, po kilku tygodniach widoczne są pierwsze zmiany w wyglądzie. Jeśli nie ćwiczy się rozsądnie może rozwinąć się pełnoobjawowe uzależnienie, objawiające się zaniedbywaniem obowiązków na rzecz treningów i obniżonym nastrojem w przypadku braku możliwości odbycia zaplanowanych ćwiczeń.

Bigoreksja – objawy

Objawy bigoreksji są dość charakterystyczne i raczej ciężko pomylić je z innymi schorzeniami. Należy jednak pamiętać, że nie każdy kto regularnie ćwiczy na siłowni ma problem z bigoreksją.

Do objawów bigoreksji należą:

  • ciągłe niezadowolenie z własnego wyglądu – bigorektyk nigdy nie uwierzy kiedy usłyszy, że dobrze wygląda; będzie wstydził się rozebrać na plaży; tak jak osoba dotknięta anoreksją nigdy nie pomyśli – „nareszcie wyglądam dobrze”;
  • ścisła kontrola przyrostu mięśni – częste ważenie się i mierzenie obwodu mięśni; masa zawsze będzie zbyt niska, a mięśnie za małe;
  • rezygnacja z kontaktów społecznych – brak czasu na spotkania z ludźmi ze względu na ciągłe treningi i niechęć do przebywania w towarzystwie innych spowodowana poczuciem nieatrakcyjnego wyglądu;
  • zaniedbywanie pracy i rodziny – są to cechy prawdziwego uzależnienia, bigorektyk może trenować kilka razy dziennie, odsuwając na dalszy tor swoją pracę i bliskich;
  • rygorystyczna dieta – ścisłe trzymanie się planu żywieniowego i godzin spożywania posiłków, nie pozwalanie sobie na żadne odstępstwa, ograniczenie w posiłkach tłuszczu;
  • ciągłe przyglądanie się własnemu ciału – osoba z dysmorfią mięśniową zawsze szuka okazji do obejrzenia własnego ciała, wiele czasu spędza przed lustrem, może oglądać swoje mięśnie w odbiciu na szybie czy metalowej powierzchni.

Bigoreksja – skutki, zagrożenia

Wydawać by się mogło, że sport – ćwiczenia fizyczne i treningi nie mogą nieść ze sobą żadnych negatywnych konsekwencji zdrowotnych.

Przykład bigoreksji pokazuje jednak do czego może prowadzić patologiczna chęć zdobycia pięknej sylwetki. Osoby cierpiące z powodu zaburzonego obrazu własnego ciała nie będą przestrzegać podstawowych zasad zdrowego treningu. Wszelkie uszkodzenia mięśni i ścięgien są przez nich lekceważone, a ćwiczenia są kontynuowane co prawie zawsze prowadzi do pogłębienia urazu.

Dodatkowo stosowana przez bigorektyków dieta często nie zaspokaja ich zapotrzebowania kalorycznego powodując wyniszczenie organizmu, natomiast brak tłuszczy w pożywieniu skutkuje niedoborami witamin, które się w nim rozpuszczają (witaminy A, D, E i K). Osoby, które za wszelką ceną chcą zbudować dużą masę mięśniową nie cofną się przed niczym – często zaczynają brać sterydy anaboliczne, które rujnują ich zdrowie. Sterydy anaboliczne to pochodne testosteronu, które stymulują wzrost masy mięśniowej. Ich przyjmowanie powoduje pojawienie się trądziku, ginekomastię (czyli rozrost piersi), starzenie się tkanek organizmu, zaburzenia funkcji seksualnych, zaburzenia rytmu serca i udary mózgu.

Sterydy dodatkowo mogą powodować agresję. Zmiany w zachowaniu będące skutkiem brakiem możliwości osiągnięcia wymarzonego wyglądu i przyjmowania sterydów mogą powodować chwiejność emocjonalną, depresję, a nawet prowadzić do podjęcia prób samobójczych.

Bigoreksja – leczenie

Bigoreksja jest schorzeniem, które ciężko leczyć. Chorzy bardzo rzadko szukają pomocy u specjalistów, gdyż uważają, że pomimo „niedoskonałego” wyglądu są w bardzo dobrej formie fizycznej.

Leczenie dysmorfii mięśniowej powinno opierać się na psychoterapii, której celem jest przywrócenie choremu prawdziwego obrazu własnego ciała i uświadomienie mu, że jego dotychczasowe cele są niemożliwe do spełnienia i prowadzą do ciężkich zaburzeń jego zdrowia fizycznego. W przypadku stwierdzenia depresji, konieczne jest zastosowanie farmakoterapii opierającej się na lekach przeciwdepresyjnych.

Niezbędna jest także ocena stanu narządów wewnętrznych, których funkcja mogła zostać rozstrojona przyjmowaniem sterydów i środków dopingujących oraz uzupełnienie niedoborów witaminowych.

Bibliografia

  1. „Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny”, Marek Jarema, Jolanta Rebe-Jabłońska, PZWL, Warszawa 2013, wyd. 1., ISBN: 978-83-200-4180-4
  2. „Psychiatria”, Piotr Gałecki, Agata Szulc, Edra Urban & Partner, Wrocław 2018, wyd. 1., ISBN: 978-83-65835-90-1
    „Medycyna sportowa”, Dysmorfofobia (dysmorfia) mięśniowa a sport, M. Mędraś, M. Szczęsny, Medsportperss 2004, ISBN: 83-908701-0-X
    „Słownik encyklopedyczny – miłość i seks”, Zbigniew Lew-Starowicz, Europa, Wrocław 1999, wyd. 1., ISBN: 83-87977-17-9
    „Psychiatria. Tom II. Psychiatria kliniczna”, Jacek Wciórka, Janusz Rybakowski, Stanisław Pużyński, Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2011, wyd. 1., ISBN: 978-83-7609-106-8
  3. „Psychiatria kliniczna”, H. I. Kaplan, B. J. Sadock, Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2004, wyd. 1., ISBN: 83-89581-95-7
  4. „Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne”, ICD-10, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne Vesalius, Warszawa 2000, ISBN: 83-85688-25-0
Opublikowano: ; aktualizacja: 31.10.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Wideo – Bulimia

Bulimia to druga z chorób zaliczana do grupy zaburzeń odżywiania. O ile w anoreksji, czyli ...

Sport a odchudzanie

Głównym celem odchudzania jest zgubienie tkanki tłuszczowej. Podstawowym elementem procesu redukcji masy ciała jest odpowiednio ...

Anoreksja

Anoreksja, nazywana również jadłowstrętem psychicznym, jest przewlekłą, grożącą bardzo poważnymi powikłaniami zdrowotnymi chorobą, występującą głównie ...

Alkoreksja – co to jest, na czym polega, jakie są przyczyny i skutki, jak wygląda leczenie?

Alkoreksja (drunkoreksja) to niezaklasyfikowana jak dotąd choroba (EDNOS), która polega na rezygnacji z pełnowartościowych posiłków ...

Zaburzenia odżywiania

Zaburzenia odżywiania to niezwykle poważny problem, który dotyczy nie tylko osoby chorej, ale również wszystkich ...

Anoreksja u dziecka

Anoreksja, czyli jadłowstręt psychiczny (od greckiego anorexia orexis – "brak łaknienia") jest zjawiskiem diagnozowanym u ...

Wideo – Anoreksja

Anoreksja jest jedną z chorób zaliczaną do grupy zaburzeń odżywiania. Polega na, najprościej rzecz ujmując, ...

Bulimia

Bulimia, nazywana w oficjalnych medycznych wykazach chorób żarłocznością psychiczną, jest chorobą zaliczaną do grupy zaburzeń ...

Bulimia – problem nastolatków

Bulimia dosłownie oznacza byczy głód, czyli napady objadania z utratą kontroli nad ilością spożywanego pokarmu. ...

Siłownia

Różnorodność sprzętu na siłowni daje możliwość zrobienia każdego rodzaju treningu – od kardio po trening ...

Bulimia u dziecka

Bulimia u dzieci i młodzieży staje się coraz powszechniejszym problemem. Dzieci cierpiące na bulimię martwią ...

L-karnityna a odchudzanie

L-karnityna to uczestniczy w metabolizmie lipidów, wykazuje działanie antyoksydacyjne. Wiele osób i sportowców stosuje L-karniytnę ...

Komentarze (0)