Bigoreksja – przyczyny, objawy, leczenie

Brak zdjęcia

31 października 2018

W dzisiejszych czasach coraz więcej osób biega, ćwiczy na siłowni czy uprawia inne sporty w celu poprawy kondycji i – tym samym – polepszenia stanu zdrowia. Warto jednak pamiętać, że zaburzony obraz własnego ciała może prowadzić do bigoreksji. Ta dysmorfofobia dotyka konkretnej części ciała, np. pośladków. Chory może być też przeświadczony o tym, że posiada za mało tkanki mięśniowej (dysmorfia mięśniowa). Jak wygląda leczenie bigoreksji?

Dysmorfia mięśniowa a siłownia i sport

Ruch świetnie wpływa na pracę serca i układu oddechowego, pozwala pozbyć się zbędnych kilogramów, zmniejszając tym samym szanse na wystąpienie chorób takich jak cukrzyca i nadciśnienie. Ponadto obniża ryzyko wystąpienia zawału mięśnia sercowego i niewątpliwie poprawia nastrój.

Wysiłek fizyczny powinien być jednak prawidłowo dobrany do stanu naszego zdrowia, wieku i płci. Badania naukowe wskazują, że już 30 minut umiarkowanej aktywności fizycznej dziennie znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia poważnych chorób układu krążenia.

Wysiłek fizyczny pozwala ukształtować sylwetkę. Mężczyźni często dążą do zbudowania dużej masy mięśniowej, a kobiety chcą posiadać smukłą, sportową figurę. Siłownie i kluby fitness pękają w szwach, szczególnie przed okresem letnim, kiedy wielu z nas chce zgubić zbędne kilogramy i dobrze prezentować się na plaży podczas wakacyjnego urlopu.

W chęci posiadania wysportowanego ciała nie ma nic złego, o ile do celu dąży się przestrzegając podstawowych zasad zdrowego rozsądku. Nadrzędnym zamierzeniem treningu fizycznego powinna być poprawa stanu swojego zdrowia, a nie wyglądu zewnętrznego, co może wiązać się z zaburzeniem, jakim jest dysmorfia mięśniowa.

Bigoreksja – co to jest?

Bigoreksja (bigorexia, dysmorfia mięśniowa) to zaburzenie polegające na nieprawidłowym odbiorze obrazu własnego ciała. Bigoreksja zaliczana jest do dysmorfofobii, czyli grupy zaburzeń psychicznych objawiających się istnieniem ciągłego i natrętnego przekonania o nieatrakcyjności swojego wyglądu.

Dysmorfofobia może dotyczyć konkretnej części ciała, np. twarzy, pośladków czy włosów lub przeświadczenia o zbyt dużej ilości tkanki tłuszczowej w organizmie (anorexia nervosa) albo za małej ilości tkanki mięśniowej – dysmorfia mięśniowa.

Dysmorfofobiom nieurojeniowym, w tym bigoreksji, w klasyfikacji ICD-10 został przyznany kod F45.2. Uważa się, że dysmorfia mięśniowa może dotyczyć nawet 10% osób regularnie uczęszczających na siłownię, częściej mężczyzn.

Bigoreksja wiąże się z bardzo niekorzystnymi zjawiskami, takimi jak: wycofanie z życia społecznego, narzucanie sobie forsownych treningów fizycznych i bardzo rygorystycznej diety, które mogą prowadzić do wyniszczenia organizmu. Osoby dotknięte tym schorzeniem często sięgają po sterydy anaboliczne, co dodatkowo negatywnie odbija się na ich zdrowiu fizycznym i zachowaniu.

Bigoreksja – przyczyny

Literatura naukowa podaje wiele mechanizmów, które próbują tłumaczyć jak rozwija się bigoreksja, a nadrzędnym powodem wystąpienia tej dysmorfofobii jest brak pewności siebie. Poniżej opisano niektóre z przyczyn tego schorzenia.

  • Wszechobecny kult ciała – współczesne media bombardują nas zewsząd setkami zdjęć idealnych ludzkich sylwetek. Kobiety zawsze mają płaskie brzuchy, jędrne pośladki i zgrabne nogi, mężczyźni – umięśnione barki, wielkie bicepsy i „sześciopaki”. Reklamy telewizyjne, filmy i media społecznościowe stały się dla wielu obrazem ideału, który prawie nigdy nie jest możliwy do osiągnięcia. Mało jest bowiem ćwiczeń działających równie dobrze i szybko co sprawny grafik komputerowy. Zaszczepianie idealnych wzorców prowadzi do powstawania kompleksów i dążenia do osiągnięcia wymarzonego wyglądu nawet za cenę swojego życia lub zdrowia.
  • Brak akceptacji ze strony otoczenia w dzieciństwie – dzieci, które w młodszym wieku były wyśmiewane przez rówieśników lub nieakceptowane przez rodziców ze względu na swój wygląd, częściej rozwijają bigoreksję, niż dzieci, które nie miały z tym problemów.
  • Problemy w związku – brak satysfakcji w relacji z drugą osobą czy problemy w życiu seksualnym mogą spowodować, że osoba zacznie szukać uznania ze względu na swój wygląd fizyczny, przywiązując do niego coraz większą wagę i stopniowo popadając w bigoreksję.
  • Niskie poczucie własnej wartości – człowiek próbuje podnieść własną samoocenę poprzez doskonalenie własnego wyglądu.
  • Uzależnienie – można uzależnić się od wszystkiego, a ćwiczenia fizyczne polepszają nasz nastrój, po treningu czujemy się lepiej, po kilku tygodniach widoczne są pierwsze zmiany w wyglądzie. Jeśli nie ćwiczy się rozsądnie, może rozwinąć się pełnoobjawowe uzależnienie objawiające się zaniedbywaniem obowiązków na rzecz treningów i obniżonym nastrojem w przypadku braku możliwości odbycia zaplanowanych ćwiczeń.

Bigoreksja – objawy

Objawy bigoreksji są dość charakterystyczne i raczej ciężko pomylić je z innymi schorzeniami. Należy jednak pamiętać, że nie każdy, kto regularnie ćwiczy na siłowni, ma problem z bigoreksją.

Do objawów bigoreksji należą poniżej wymienione.

  • Ciągłe niezadowolenie z własnego wyglądu – bigorektyk nigdy nie uwierzy, kiedy usłyszy, że dobrze wygląda. Będzie wstydził się rozebrać na plaży, tak jak osoba dotknięta anoreksją nigdy nie pomyśli – „nareszcie wyglądam dobrze”.
  • Ścisła kontrola przyrostu mięśni – częste ważenie się i mierzenie obwodu mięśni. Zdaniem dotkniętego tą przypadłością masa zawsze będzie zbyt niska, a mięśnie za małe.
  • Rezygnacja z kontaktów społecznych – brak czasu na spotkania z ludźmi ze względu na ciągłe treningi i niechęć do przebywania w towarzystwie innych spowodowana jest przekonaniem o nieatrakcyjnym wyglądzie.
  • Zaniedbywanie pracy i rodziny – są to cechy prawdziwego uzależnienia: bigorektyk może trenować kilka razy dziennie, odsuwając na dalszy plan swoją pracę i bliskich.
  • Rygorystyczna dieta – ścisłe trzymanie się planu żywieniowego i godzin spożywania posiłków, nie pozwalanie sobie na żadne odstępstwa, ograniczenie tłuszczu w posiłkach.
  • Ciągłe przyglądanie się własnemu ciału – osoba z dysmorfią mięśniową zawsze szuka okazji do obejrzenia własnego ciała. Wiele czasu spędza przed lustrem, może oglądać swoje mięśnie w odbiciu w szybie czy metalowej powierzchni.

Bigoreksja – skutki, zagrożenia

Wydawać by się mogło, że sport – ćwiczenia fizyczne i treningi – nie mogą nieść za sobą żadnych negatywnych konsekwencji zdrowotnych.

Przykład bigoreksji pokazuje jednak do czego może prowadzić patologiczna chęć zdobycia pięknej sylwetki. Osoby cierpiące z powodu zaburzonego obrazu własnego ciała nie będą przestrzegać podstawowych zasad zdrowego treningu. Wszelkie uszkodzenia mięśni i ścięgien są przez nie lekceważone, a ćwiczenia są kontynuowane, co prawie zawsze prowadzi do pogłębienia urazu.

Dodatkowo stosowana przez bigorektyków dieta często nie zaspokaja ich zapotrzebowania kalorycznego, powodując wyniszczenie organizmu. Natomiast brak tłuszczy w pożywieniu skutkuje niedoborami witamin, które się w nim rozpuszczają (witaminy A, D, E i K). Osoby, które za wszelką ceną chcą zbudować dużą masę mięśniową, nie cofną się przed niczym – często zaczynają brać sterydy anaboliczne, które rujnują ich zdrowie.

Sterydy anaboliczne to pochodne testosteronu, które stymulują wzrost masy mięśniowej. Ich przyjmowanie powoduje pojawienie się trądziku, ginekomastię (czyli rozrost piersi), starzenie się tkanek organizmu, zaburzenia funkcji seksualnych, zaburzenia rytmu serca i udary mózgu.

Sterydy dodatkowo mogą powodować agresję. Zmiany w zachowaniu będące skutkiem niemożności osiągnięcia wymarzonego wyglądu i przyjmowania sterydów mogą powodować chwiejność emocjonalną, depresję, a nawet prowadzić do podjęcia prób samobójczych.

Bigoreksja – leczenie

Bigoreksja jest schorzeniem, które trudno leczyć. Chorzy bardzo rzadko szukają pomocy u specjalistów, gdyż uważają, że pomimo „niedoskonałego” wyglądu są w bardzo dobrej formie fizycznej.

Leczenie dysmorfii mięśniowej powinno opierać się na psychoterapii. Jej celem jest przywrócenie choremu prawdziwego obrazu własnego ciała i uświadomienie mu, że jego dotychczasowe cele są niemożliwe do spełnienia i prowadzą do ciężkich zaburzeń zdrowia fizycznego. W przypadku stwierdzenia depresji konieczne jest zastosowanie farmakoterapii opierającej się na lekach przeciwdepresyjnych.

Niezbędna jest także ocena stanu narządów wewnętrznych, których funkcja mogła zostać rozstrojona przyjmowaniem sterydów i środków dopingujących, a także uzupełnienie niedoborów witaminowych.

Bibliografia

  • Jarema M., Rebe-Jabłońska J., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydanie 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
  • Gałecki P., Szulc A., Psychiatria, Wydanie 1. Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2018.
  • Mędraś M., Szczęsny M., Dysmorfofobia (dysmorfia) mięśniowa a sport [w:] Medycyna sportowa pod red. M. Mędrasia. Agnecja Wydawnicza MedSportPress, Warszawa 2004.
  • Wciórka J., Rybakowski J., Pużyński S., Psychiatria. Tom II. Psychiatria kliniczna, Wydanie 1. Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.
  • Kaplan H. I., Sadock B. J., Psychiatria kliniczna, Wydanie 1. Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2004.
  • Pużyński S., Wciórka J., Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne w ICD-10, Wydanie 2. Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne Vesalius, Kraków 2000.
Opublikowano: ; aktualizacja: 31.10.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Anoreksja u dziecka

Anoreksja, czyli jadłowstręt psychiczny (od greckiego anorexia orexis – "brak łaknienia") jest zjawiskiem diagnozowanym u ...

Sport a odchudzanie

Głównym celem odchudzania jest zgubienie tkanki tłuszczowej. Podstawowym elementem procesu redukcji masy ciała jest odpowiednio ...

Anoreksja

Anoreksja, nazywana również jadłowstrętem psychicznym, jest przewlekłą, grożącą bardzo poważnymi powikłaniami zdrowotnymi chorobą, występującą głównie ...

L-karnityna a odchudzanie

L-karnityna to uczestniczy w metabolizmie lipidów, wykazuje działanie antyoksydacyjne. Wiele osób i sportowców stosuje L-karniytnę ...

Wideo – Anoreksja

Anoreksja jest jedną z chorób zaliczaną do grupy zaburzeń odżywiania. Polega na, najprościej rzecz ujmując, ...

Alkoreksja – co to jest, na czym polega, jakie są przyczyny i skutki, jak wygląda leczenie?

Alkoreksja (drunkoreksja) to niezaklasyfikowana jak dotąd choroba (EDNOS), która polega na rezygnacji z pełnowartościowych posiłków ...

Zaburzenia odżywiania

Zaburzenia odżywiania to niezwykle poważny problem, który dotyczy nie tylko osoby chorej, ale również wszystkich ...

Siłownia

Różnorodność sprzętu na siłowni daje możliwość zrobienia każdego rodzaju treningu – od kardio po trening ...

Bulimia u dziecka

Bulimia u dzieci i młodzieży staje się coraz powszechniejszym problemem. Dzieci cierpiące na bulimię martwią ...

Bulimia

Bulimia, nazywana w oficjalnych medycznych wykazach chorób żarłocznością psychiczną, jest chorobą zaliczaną do grupy zaburzeń ...

Bulimia – problem nastolatków

Bulimia dosłownie oznacza byczy głód, czyli napady objadania z utratą kontroli nad ilością spożywanego pokarmu. ...

Wideo – Bulimia

Bulimia to druga z chorób zaliczana do grupy zaburzeń odżywiania. O ile w anoreksji, czyli ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon