Astereognozja – przyczyny, objawy, leczenie

Astereognozja, brak możliwości rozpoznawania przedmiotu za pomocą dotyku bez kontroli wzroku, stanowi jedną z postaci tzw. agnozji dotykowej. Zaburzenie to świadczy o uszkodzeniu centralnego układu nerwowego w obrębie kory płata ciemieniowego, np. przez schorzenia naczyniowe, zapalne, uraz lub obecność guza. Astereognozja bardzo rzadko występuje jako objaw izolowany, w większości przypadków towarzyszą jej inne symptomy neurologiczne. Jak wygląda leczenie astereognrozji?

Astereognozja – co to jest?

Astereognozją nazywa się symptom polegający na niezdolności do rozpoznawania znanych przedmiotów za pomocą dotyku bez kontroli wzroku. Zaburzenie to nie wynika jednak z uszkodzenia dróg czuciowych, upośledzenia intelektu albo pamięci lub dysfunkcji języka. Podstawą astereognozji jest brak możliwości przetwarzania wrażeń dotykowych i przestrzennych w konkretny kształt.

Co ważne, pacjent jest w stanie określić poszczególne cechy dotykanego przedmiotu, takie jak jego wielkość, fakturę czy materiał z którego jest zrobiony. Bardzo często chory potrafi również narysować przedmiot trzymany w dłoni, a następnie nadać mu poprawną nazwę. Warto wiedzieć, że astereognozja jest jedną z postaci agnozji dotykowej.

Termin agnozja odnosi się do zaburzeń neuropsychologicznych, charakteryzujących się nieprawidłowym odbieraniem bodźców z otoczenia przez prawidłowo funkcjonujące narządy zmysłów. Źródłem opisywanych dysfunkcji jest uszkodzenie centralnego systemu nerwowego w obszarze odpowiedzialnym za rejestrację i przetwarzanie docierających do pacjenta wrażeń zmysłowych. Chory reaguje na znane bodźce w sposób nietypowy, to znaczy tak, jak gdyby spotykał się z nimi po raz pierwszy.

Najlepiej poznane są trzy typy agnozji: agnozja wzrokowa (w tym agnozja twarzy – prozopagnozja), agnozja słuchowa oraz agnozja dotykowa.

Astereognozja – przyczyny

Jak już wspomniano, astereognozja rozwija się na skutek uszkodzenia kory płata ciemieniowego mózgu, a dokładnie struktury nazywanej zakrętem zaśrodkowym. W tym obszarze znajdują się ośrodki nerwowe odpowiadające za odbieranie i przetwarzanie wrażeń czuciowych. Warto wiedzieć, że zaburzenie pojawia się po przeciwnej stronie do uszkodzenia – oznacza to, że jeżeli proces patologiczny obejmuje na przykład prawy płat ciemieniowy, astereognozja będzie obserwowana w lewej w kończynie górnej.

W przypadku, gdy uszkodzenie dotyczy obu półkul, astereognozja występuje obustronnie. Trzeba pamiętać, że astereognozja nie jest schorzeniem samym w sobie, a jedynie objawem procesu chorobowego dotykającego mózgowia.

Wśród przyczyn mogących odpowiadać za rozwój zaburzenia występują:

  • choroby naczyniowe ośrodkowego układu nerwowego (udar niedokrwienny lub krwotoczny),
  • zakażenia ośrodkowego układu nerwowego,
  • urazy czaszki skutkujące krwawieniem wewnątrzczaszkowym,
  • nowotwory ośrodkowego układu nerwowego,
  • zakażenia i inne choroby centralnego układu nerwowego,
  • zespoły otępienne,
  • zanik mózgu.

Do uszkodzenia centralnego systemu nerwowego może dojść również w wyniku niedotlenienia mózgu na przykład na skutek nagłego zatrzymania krążenia i przedłużającej się reanimacji.

Astereognozja – objawy towarzyszące

W bardzo rzadkich przypadkach astereognozja występuje jako samodzielny objaw uszkodzenia mózgu. U większości pacjentów towarzyszą jej również inne zaburzenia neurologiczne, zależne od lokalizacji i rozległości a także przyczyny uszkodzenia centralnego systemu nerwowego. Bardzo często pojawienie się objawów, takich jak: zaburzenia mowy, utrata przytomności, porażenie lub niedowład połowiczy czy silny ból głowy sprawia, że pacjent nie zdaje sobie sprawy z obecności również zaburzeń czucia. Warto jednak wspomnieć, że do zaburzeń czucia będących wynikiem uszkodzenia kory ciemieniowej oprócz astereognozji należą również:

  • upośledzone czucie bólu i czucie głębokie – niedoczulica występuje po stronie przeciwnej do uszkodzenia, obejmuje połowę ciała lub ograniczony obszar, np. jedną kończynę lub tylko jej część,
  • adermoleksja – niemożność rozpoznawania znaków pisanych na skórze,
  • brak zdolności dyskryminacji – rozróżniania dwóch bodźców czuciowych działających jednoczenie.

Trzeba pamiętać, że dynamika występowania objawów będzie również inna w zależności od przyczyny uszkodzenia. Na przykład u pacjenta z udarem mózgu lub narastającym krwiakiem śródmózgowym symptomy pojawią się nagle, natomiast wolno rosnący guz mózgu może powodować stopniowe nasilanie się deficytów neurologicznych.

Astereognozja – diagnostyka, leczenie

Postępowanie diagnostyczne i lecznicze w przypadku astereognozji uzależnione jest od całości obrazu klinicznego.

Astereognozja – badania

Na podstawie przebiegu zachorowania, symptomów towarzyszących oraz odchyleń w badaniu neurologicznym lekarz będzie mógł wysunąć podejrzenie co do przyczyny uszkodzenia mózgu.

W większości przypadków konieczne będzie również przeprowadzenie badań dodatkowych: oceny neuropsychologicznej, badań laboratoryjnych i obrazowych – TK lub MR mózgowia, które pomogą w ustaleniu ostatecznego rozpoznania.

Astereognozja – leczenie

Terapia astereognozji również ukierunkowana jest na leczenie przyczyny odpowiedzialnej za wystąpienie objawu. Innej terapii będą wymagali pacjenci z udarem mózgu, guzem czy zapaleniem ośrodkowego układu nerwowego. Zaburzenie może ustąpić pod wpływem zastosowanego leczenia, ale istnieje również możliwość, że wskutek nieodwracalnego uszkodzenia kory płata ciemieniowego symptom będzie się utrzymywał długotrwale.

Bibliografia:

  • Neurologia Merrita, H. Kwieciński, A. Kamińska, wyd. Elselvier Urban&Partner, 2012.
  • Neurologia w praktyce klinicznej, Bradley, Daroffm Fenichel, Jankovic, wyd. Czelej, 2006.
  • Neuropsychologia kliniczna, K. Walsh, D. Darby, wyd. GWP, 2014.
Opublikowano: ; aktualizacja: 13.08.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Wideo – Przyczyny bezsenności

Bezsenność może być pierwotna lub wtórna. Osoby cierpiące na bezsenność samoistną mają podwyższoną aktywność ośrodkowego ...

Agnozja

Agnozja (nieświadomość, nieznajomość) definiowana jest jako trudność lub całkowity brak zdolności rozpoznawania otaczających nas obiektów ...

Amyloidoza (skrobiawica, betafibryloza) – przyczyny, objawy, leczenie

Amyloidoza (skrobiawica, betafibryloza) jest chorobą wieloukładową, która charakteryzuje się odkładaniem w różnych tkankach nieprawidłowego białka ...

Osobowość schizoidalna – objawy, cechy, test, leczenie, rokowanie

Dla zachowania dobrego nastroju i pełni zdrowia psychicznego każdy człowiek potrzebuje czasem chwili tylko dla ...

Zawroty głowy przy schylaniu (pochylaniu się) – jakie są przyczyny?

Lekkie zawroty głowy wywołane pochylaniem się są bardzo częstą dolegliwością. Czasami aby doświadczyć takiej chwilowej ...

Ciało modzelowate – budowa, zmiany, objawy choroby, leczenie

Ciało modzelowate (spoidło wielkie mózgu) jest strukturą, którą odpowiada przede wszystkim za przekazywanie informacji pomiędzy ...

Napięciowe bóle głowy

Napięciowy ból głowy ma charakter nienapadowy. Jego istotę stanowią mniej lub bardziej regularne incydenty bólowe ...

Leczenie bezsenności

Na problemy ze snem cierpi połowa populacji. Kłopoty oznaczać mogą problemy z zaśnięciem, utrzymaniem snu ...

Układ limbiczny – budowa, funkcje, zaburzenia

Układ limbiczny to zbiór różnych struktur obecnych w mózgowiu, które wspólnie odpowiadają m.in. za odczuwane ...

Nerwica lękowa

Nerwica lękowa to zaburzenie czynnościowych funkcji organizmu, niezwiązane ze zmianami organicznymi, u podłoża którego często ...

Zespół Gerstmanna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy, jak leczyć?

Zespół Gerstmanna to grupa objawów klinicznych spowodowana uszkodzeniem płata ciemieniowego. Przyczyną jest tu najczęściej udar ...

Problemy z koncentracją

Zarówno dorośli, jak i dzieci często skarżą się na problemy z koncentracją, trudności w skupieniu ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon