Aleksja – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie, terapia

Aleksja jest zaburzeniem, którego istota polega na tym, iż pacjent nie posiada umiejętności czytania słowa pisanego. Dzieli się na całkowitą bądź częściową. Aleksja najczęściej należy do zaburzeń nabytych, choć spotykana jest także aleksja u dzieci (wrodzona). Stan ten jest najczęściej konsekwencją uszkodzenia różnych struktur mózgu (uraz, udar mózgu, guz, bądź inny czynnik). Zaburzenie to wymaga długotrwałej i regularnej rehabilitacji.

Co to jest aleksja?

Aleksja to zaburzenie, w przebiegu którego chory nie ma umiejętności czytania słowa pisanego (drukowanego). Może pojawić się także nieumiejętność pisania. Warto podkreślić, iż jest to zaburzenie najczęściej nabyte, a nie wrodzone. Zdarzają się jednak przypadki aleksji wrodzonej (u dzieci), jednakże przyczyna jej powstania nie jest do końca wyjaśniona. Aleksja może być całkowita oraz częściowa (tzw. aleksja bez agrafii, czysta ślepota słów).

Zaburzenie to jest najczęściej konsekwencją uszkodzenia lewego płata ciemieniowego, jak również środkowej części płata potylicznego, płata skroniowego oraz trzonu ciała modzelowatego mózgu na skutek np. urazu, udaru (niedokrwiennego, krwotocznego), guza mózgu bądź innego schorzenia. W przypadku tego zaburzenia chory nie ma problemu ze słuchem, wzrokiem oraz rozumieniem informacji przekazywanych.

Aleksja częściowa i aleksja całkowita

Aleksja całkowita jest schorzeniem, które obejmuje brak umiejętności czytania z towarzyszącymi mu zaburzeniami bądź całkowitą nieumiejętnością pisania. Dochodzi do niego najczęściej w wyniku uszkodzenia lewego płata ciemieniowego.

Aleksja częściowa (czysta ślepota słów, aleksja bez agrafii) to zaburzenie, w którym chory ma zachowaną umiejętność pisania, jednakże nie potrafi czytać. W przypadku tego schorzenia osoba chora jest w stanie pisać oraz przeliterować (choć nie zawsze) to, co napisała, lecz nie ma umiejętności czytania. Problem sprawia przeczytanie nazw pojedynczych liter oraz wyrazów jako całości. Bardzo często chory nie ma problemów z cyframi. Powstaje ona na skutek uszkodzenia lewego płata potylicznego oraz tylnej części płata modzelowatego.

Zwykle wraz z tym schorzeniem pojawiają się problemy ze znajdowaniem u chorych właściwych słów, tzw. anomia. Dotyczy to sytuacji, w których chory musi nazwać jakiś przedmiot, sytuację czy opisać zdarzenie. W większości przypadków dobrane słowa są nieadekwatne do wykonywanego zadania lub nazwa je określająca jest nieprawidłowa. Schorzenie to jest wynikiem uszkodzenia tylnej części ciała modzelowatego oraz lewej okolicy potylicznej.

Aleksja częściowa dzielona jest na dwie grupy, a mianowicie: aleksję agraficzną, która obejmuje problemy z czytaniem liter oraz słów – przyczyną tego zaburzenia jest uszkodzenie w lewej półkuli mózgu (zakręt kątowy) oraz zespół aleksji afatycznej, który polega na upośledzeniu procesów mówienia, interpretowania mowy oraz jej rozumienia. Chory ma problemy z identyfikowaniem liter, głośnym odczytywaniem liter, wyrazów oraz całych zdań. Ten typ aleksji wchodzi w skład szerszego zaburzenia, jakim jest afazja. Nie można ponadto mylić aleksji ze ślepotą, ponieważ osoby z tym zaburzeniem widzą bardzo dobrze, nie potrafią jednak tego, co widzą zinterpretować, nazwać, opisać czy skopiować.

Aleksja – diagnoza, leczenie i rehabilitacja

W momencie zdiagnozowania aleksji należy przystąpić do jak najszybszej rehabilitacji. Szczegółowa diagnoza postawiona zostanie na podstawie badania lekarskiego (neurolog, neurochirurg, psycholog, psychiatra) oraz wywiadu. Na tej podstawie przygotowany zostanie właściwy plan rehabilitacji chorego.

W początkowym okresie pacjent może całkowicie stracić umiejętność czytania, rozpoznawania liter (nawet tych pisanych własnoręcznie) oraz ich nazwania. Wraz z postępem rehabilitacyjnym chory poznaje pojedyncze litery, jest w stanie je kopiować, nazywać, a następnie łączyć w pary. Początkowo litery mogą być łączone w pary bez większego sensu, z czasem jednak pacjent łączy litery po dwie, trzy, a nawet więcej logicznie i zaczyna składać je w słowa. Początkowo wypowiadane słowa przez osobę chorą na aleksję podobnie jak czytanie są bardzo powolne, czasem niezrozumiałe, bełkotliwe a do tego męczące i nużące. Proces rehabilitacyjny polega na literowaniu, sylabowaniu, rysowaniu, pisaniu literek i cyfr, tworzeniu zdań oraz wielokrotnym powtarzaniu tych ćwiczeń.

Chory bardzo często zbyt długo koncentruje się nad każdym z tych procesów. Osoby pracujące z chorym, powinny pomagać sobie i choremu za pomocą wyraźnych obrazków z podpisami, literek i cyferek magnetycznych lub narysowanych na dużej kartce czy za pomocą kolorowych obrazków. Warto do tego używać kolorowych kartek, mazaków czy kredek. Opiekun powinien być spokojny, opanowany i zachęcać każdego dnia pacjenta do ćwiczeń.

Opublikowano: ; aktualizacja: 02.08.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Widzenie tunelowe

Widzenie tunelowe (widzenie peryferyjne) to ograniczenie pola widzenia, przypominające patrzenie przez wąską rurę, otwór lub ...

Drętwienie kończyn – jakie przyczyny są najczęstsze?

Przyczyną drętwienia kończyn – rąk i nóg najczęściej jest ucisk lub niedokrwienie. Szereg chorób neurologicznych ...

Mrowienie w palcach – przyczyny mrowienia palców

Mrowienie w palcach (parestezja lub czucie opaczne) jest nieprzyjemną i uciążliwą dolegliwością. Mrowienie palców powoduje ...

Omdlenie – przyczyny i pierwsza pomoc

Omdlenie to stan przemijającej utraty przytomności. Omdlenie zazwyczaj trwa krótko, nie powoduje groźnych powikłań, równie ...

Zawroty głowy przy zmianie pozycji – jakie są przyczyny?

Przyczyny zawrotów głowy przy zmianie pozycji ciała są bardzo zróżnicowane. Kiedy kręci się w głowie ...

Drętwienie i mrowienie rąk

Drętwienie kończyn górnych to objaw niespecyficzny mogący wskazywać na wiele różnych procesów chorobowych. Drętwienie rąk ...

Zdolność zapamiętywania i koncentracji

Naturalne wspomaganie pamięci i koncentracji polega przede wszystkim na regularnym treningu funkcji skupienia uwagi, myślenia ...

Co to jest ALS?

ALS, czyli stwardnienie zanikowe boczne (z angielskiego – Amyotrophic lateral sclerosis), jest postępującą chorobą neurodegeneracyjną ...

Urojenia – rodzaje i objawy

Urojenia to termin używany na określenie zaburzeń psychotycznych, w których obrazie klinicznym stwierdza się stabliny ...

Wirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Wirusowe zapalenie opon mózgowych zazwyczaj jest bardziej powszechne i charakteryzuje się łagodniejszym przebiegiem niż bakteryjne ...

Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych stanowi ostrą chorobę zakaźną, która rozwija się w wyniku inwazji bakteriami ...

Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc?

Objadanie się to częsta reakcja na stres czy smutek. Jednorazowy występek nie stanowi problemu, jednak ...

Komentarze (0)