Zespół dziadka do orzechów – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół dziadka do orzechów (zespół ucisku lewej żyły nerkowej przez aortę i tętnicę krezkową górną) jest wadą anatomiczną. Schorzenie to wiąże się z uciskiem lewej żyły nerkowej przez aortę oraz tętnicę krezkową górną. Objawami są tu m.in. bóle pleców (w lędźwiach czy krzyżu) brzucha, wulwodynia, krwiomocz (w tym krew w moczu u dziecka) czy ból lewego jajnika. Leczenie zespołu dziadka do orzechów wymaga niekiedy zabiegu chirurgicznego.

Zespół dziadka do orzechów – jakie są przyczyny?

Zespół dziadka do orzechów (zespół ucisku lewej żyły nerkowej przez aortę i tętnicę krezkową górną, poszerzenie lewej żyły nerkowej) to przypadłość, w której lewa żyła nerkowa zostaje uciśnięta przez aortę i tętnicę krezkową górną. Taka sytuacja wywołuje szereg objawów, takich jak: ból brzucha, zmęczenie, krwiomocz (krew w moczu) oraz białkomocz. Czasami zespół dziadka do orzechów ustępuje samoistnie. W przypadku dużego nasilenia symptomów konieczne może okazać się specjalistyczne leczenie, nawet przeszczep nerki.

Zespół dziadka do orzechów należy do całej grupy schorzeń nazywanych naczyniowymi zespołami uciskowymi. Trudno jednak sklasyfikować go jako typową chorobę, ponieważ jest to wada anatomiczna naczyń. Zespół dziadka do orzechów powstaje w sytuacji, gdy tętnica krezkowa górna pod bardzo małym kątem odchodzi od aorty brzusznej.

Podłożem jest ściśnięcie lewej żyły nerkowej pomiędzy aortą brzuszną a tętnicą krezkową górną, w wyniku czego obserwuje się poszerzenie lewej żyły nerkowej. Naczynia uciskają żyłę w charakterystyczny sposób, który do złudzenia przypomina zasadę działania dziadka do orzechów. Wskutek długotrwałego nacisku, wzrasta ciśnienie żylne i rozwija się krążenie oboczne, a wraz z nim szereg objawów i powikłań.

Objawy zespołu dziadka do orzechów

Zespół dziadka do orzechów może wywoływać szereg objawów, ale większość z nich nie jest charakterystyczna. Do symptomów choroby należą m.in.: wymuszona postawa ciała – odchylenie w lewo, bóle brzucha, ból pleców po lewej stronie (w lędźwiach bądź w krzyżu) czy ból lewego jajnika. Wśród innych objawów poszerzenia lewej żyły nerkowej wymienia się:

  • żylaki kończyn dolnych (żylaki nóg),
  • żylaki powrózka nasiennego u mężczyzn,
  • żylaki splotów okołojanikowych u kobiet,
  • żylaki odbytu,
  • ból okolicy krocza (wulwodynia),
  • objawy ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty,
  • krwiomocz (szczególnie krwiomocz u dziecka),
  • białkomocz (obecność białka w moczu).

Z uwagi na fakt, że zespół dziadka do orzechów jest wadą anatomiczną naczyń, krew w moczu u dziecka może być jego pierwsza oznaką.

Zespół dziadka do orzechów – badanie moczu czy USG brzucha?

Pierwsze podejrzenie zespołu zwykle wysuwa się po otrzymaniu wyników badania ogólnego moczu. W przebiegu choroby występuje bowiem typowy białkomocz i krwiomocz. Mocz z krwią pojawia się wskutek połączenia między zatokami żylnymi, a przylegającymi do nich kielichami nerkowymi.

Następnym etapem diagnostyki jest USG jamy brzusznej z Dopplerem oraz tomografia komputerowa, ewentualnie rezonans magnetyczny. Na postawie tych badań obrazowych zwykle można postawić rozpoznanie. W przypadku wątpliwych wyników wykonuje się flebografię wsteczną lewej żyły nerkowej z pomiarem ciśnienia w żyle przed zwężeniem oraz w żyle głównej dolnej. Badanie to wykonuje się rzadko ze względu na wiele możliwych powikłań.

Jak leczyć poszerzenie lewej żyły nerkowej?

Często zespół dziadka do orzechów ustępuje samoistnie bez zastosowania leczenia. Dzieje się tak głównie u: dzieci, nastolatków oraz młodych dorosłych. Ma to związek ze wzrostem oraz zmianą proporcji ciała i położenia narządów wewnętrznych względem siebie.

Ostatecznie ucisk na żyłę nerkową może się zmniejszyć lub całkowicie ustąpić. Kiedy jednak anomalia ta przetrwa, należy podjąć decyzje o dalszym postępowaniu. W łagodnych przypadkach zaleca się jedynie obserwacje pacjenta i regularną kontrolę w postaci badań laboratoryjnych. U pozostałych osób konieczne staje się leczenie zabiegowe.

Zespół dziadka do orzechów – leczenie chirurgiczne

Do niedawna ciężkie przypadki ucisku na żyłę nerkową leczono wyłącznie chirurgicznie. Przeprowadzało się operacje, która polegała na udrożnieniu uciśniętego naczynia i przywrócenia przepływu. Obecnie, dzięki współczesnym technikom radiologii interwencyjnej, stosuje się leczenie wewnątrznaczyniowe lub tzw. postępowanie hybrydowe, czyli połączenie leczenia wewnątrznaczyniowego z chirurgią małoinwazyjną.

Takie zabiegi wiążą się z założeniem stentu do zwężonej żyły nerkowej oraz wyeliminowaniu skutków choroby, czyli najczęściej zamknięciu powstałych wskutek choroby żylaków (np. za pomocą embolizacji). Leczenie zespołu dziadka do orzechów tego typu umożliwia zwykle całkowite wyeliminowanie problemu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 15.05.2017

Oceń:
4.8


Może cię

Nefrektomia

Nefrektomia to operacja polegająca na usunięciu nerki. Leczenie operacyjne nerek można podzielić, w zależności od ...

Przewlekła niewydolność nerek

Przewlekła niewydolność nerek rozwija się w następstwie postępującego i nieodwracalnego upośledzenie funkcji narządu. Do rozwoju ...

Przewlekła mocznica

Mocznica to ostatnie, schyłkowe stadium niewydolności nerek. Nerki nie są wówczas w stanie kontrolować objętości ...

Ostra niewydolność nerek

Ostra niewydolność nerek (w skrócie ONN), nazywana inaczej ostrym uszkodzeniem nerek, to stan gwałtownego upośledzenia ...

Zespół Alporta

Zespół Alporta to rzadka choroba genetyczna, której istotą jest zaburzenie produkcji kolagenu typu IV. Jest ...

Co oznacza krew w moczu? Jakie są przyczyny krwiomoczu?

Pojawienie się krwi w moczu, czyli krwinek czerwonych (erytrocytów) to ważny objaw chorobowy, który nie ...

Badanie białka w moczu

Badanie białek w moczu wykonywane jest podczas badania ogólnego moczu, przy ocenie czynności nerek oraz ...

Choroba Bergera (Nefropatia IgA)

Choroba Bergera jest to najczęstsze kłębuszkowe zapalenie nerek zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. ...

Kłębuszkowe zapalenie nerek (glomerulopatie)

Choroby kłębuszków nerkowych są istotnym problemem w nefrologii. Cechują się zajęciem przez proces zapalny wyłącznie ...

Krwinkomocz – co oznacza mocz z krwią i krwinki w moczu?

Krwinkomocz oznacza obecność czerwonych krwinek (erytrocytów w moczu). Krwinkomocz mikroskopowy nie jest tożsamy z tym, ...

Białko całkowite w dobowej zbiórce moczu

Badanie białka całkowitego w dobowej zbiórce moczu pozwala zdiagnozować białkomocz, będący efektem uszkodzenia nerek. Prawidłowo ...

Urazy nerek

Gwałtowny rozwój motoryzacji, upadki z wysokości czy obrażenia fizyczne spowodowane chociażby uprawianiem sportu są przyczyną ...

Komentarze (0)