Zapalenie pęcherza u dziecka – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie pęcherza u dziecka to dość powszechna infekcja układu moczowego. Przyczyną zapalenia dróg moczowych jest najczęściej bakteria E. coli w moczu. Objawy zapalenia dróg moczowych u dzieci zależą od wieku – u niemowlaka czy noworodka pojawia się np. gorączka, natomiast u starszych pacjentów ból przy oddawaniu moczu oraz pieczenie cewki moczowej. Leczenie zakażenia układu moczowego opiera się na stosowaniu antybiotyku na pęcherz.

Zapalenie pęcherza moczowego – ZUM u dzieci

Zakażenia układu moczowego (ZUM) to drugie pod względem częstości, po infekcjach dróg oddechowych, zakażenia występujące u dzieci. Ze względu na anatomię infekcje układu moczowego dzieli się na:

  • zakażenia górnego odcinka układu moczowego, tzn. nerek lub moczowodów (przewodów łączących pęcherz moczowy z nerkami);
  • zakażenia dolnego odcinka układu moczowego, tzn. pęcherza moczowego lub cewki moczowej (przewodu wyprowadzającego mocz z pęcherza moczowego na zewnątrz) – zapalenie pęcherza moczowego u dziecka należy właśnie do tej grupy.

Infekcje dróg moczowych można podzielić również na powikłane i niepowikłane. O infekcjach powikłanych mówi się, gdy towarzyszą im zaburzenia anatomiczne lub czynnościowe układu moczowego, ciąża, osłabienie odporności, antybiotykoterapia w nieodległym czasie, cewnik w pęcherzu moczowym, stan po zabiegu w obrębie układu moczowego.

W zależności od tego, czy infekcja pojawia się po raz pierwszy, czy kolejny, wyróżnia się zakażenia pierwszorazowe i nawracające.

Bakteria E. coli i inne przyczyny zapalenia pęcherza u dziecka

Aż 8085% ZUM u dzieci jest konsekwencją zakażenia przez E. coliw moczu(Escherichia coli). Zakażenie może być wywołane także przez inne bakterie Gram-ujemne, rzadziej Gram-dodatnie, grzyby czy wirusy. Bakterie zazwyczaj zasiedlają układ moczowy drogą wstępującą (tzn. „pną” się ze skóry w głąb dróg moczowych).

Znacznie rzadziej dochodzi do infekcji drogą krwiopochodną. W przypadku infekcji u nastolatków należy dyskretnie zapytać o aktywność seksualną, której rozpoczęcie może wiązać się z występowaniem zapalenia pęcherza po stosunku.

U dziewczynek infekcje ginekologiczne mogą czasem objawami przypominać zapalenie dróg moczowych, stąd może być wskazana ocena ginekologa – nawet u niewspółżyjących nastolatek.

Należy wspomnieć, że zapalenie pęcherza moczowego może mieć również przyczyny nieinfekcyjne, których leczenie jest inne i różni się od terapii zakażenia dróg moczowych.

Do nieinfekcyjnych przyczyn zapalenia pęcherza moczowego należą:

  • leki (stosowane np. podczas chemioterapii), radioterapia,
  • śródmiąższowe zapalenie pęcherza,
  • nadwrażliwość na kosmetyki lub środki plemnikobójcze czy chemiczne (żele do kąpieli),
  • ciało obce (np. cewnik w pęcherzu moczowym),
  • choroby towarzyszące, takie jak cukrzyca, kamica nerkowa, urazy rdzenia kręgowego, rozrost prostaty.

Zapalenie dróg moczowych u dzieci – objawy zapalenia pęcherza

Im mniejsze dziecko, tym objawy ZUM są mniej specyficzne, a jego konsekwencje cięższe. Ze względu na ten fakt, u dzieci poniżej 2. roku życia ZUM powinno być brane pod uwagę jako przyczyna każdego epizodu gorączki.

Zapalenie pęcherza u niemowlaka poniżej 3. miesiąca lub noworodka może przejawiać się jako niepokój, zahamowanie przyrostu masy ciała, wielomocz, niechęć do jedzenia, żółtaczka, gorączka, rozdrażnienie, osłabienie, wymioty i biegunka.

Zaburzenia świadomości, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz wstrząs mogą pojawić się w przypadku uogólnienia infekcji, tzn. przedostania się jej poza układ moczowy. U dzieci pomiędzy 3. miesiącem a 5. rokiem życia w przebiegu ZUM najczęściej obserwuje się gorączkę i zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Takim objawom zapalenia pęcherza u dzieckamoże towarzyszyć mętny mocz o nieprzyjemnym zapachu, rozdrażnienie i płacz spowodowany szczypaniem oraz pieczeniem cewki moczowej i bólem przy oddawaniu moczu.

U dzieci dopiero około 3.–5. roku życia pojawiają się objawy zapalenia pęcherza moczowego charakterystyczne dla wieku dorosłego – tzn. częstomocz, bolesne, naglące parcie na mocz, pieczenie i szczypanie przy oddawaniu moczu (dysuria), ból podbrzusza, stan podgorączkowy lub niewielka gorączka, oddawanie mętnego moczu o intensywnym zapachu.

U dzieci poniżej 1. roku życia wymienione objawy obserwuje się wyjątkowo rzadko. Jeśli towarzyszy im gorączka powyżej 38,5oC, bóle zlokalizowane w okolicy lędźwiowej, dodatni objaw Goldflama (ból przy uderzeniu w miejsce odpowiadające lokalizacji nerki), świadczy to o infekcji dotyczącej już nie tylko pęcherza moczowego. Mówimy wtedy o ostrym odmiedniczkowym zapaleniu nerek.

Przeziębiony pęcherz u dziecka – badanie moczu

Zakażenie układu moczowego rozpoznaje się na podstawie dodatniego posiewu moczu u dziecka. Posiew prawidłowo pobranej próbki to badanie, w którym diagnosta ocenia wzrost bakterii oraz ich wrażliwość na antybiotyki.

Zaleca się, aby mocz do badania pobierany był z nakłucia nadłonowego (u noworodków oraz niemowląt poniżej 3. miesiąca życia), poprzez cewnikowanie pęcherza lub (najczęściej) ze środkowego strumienia moczu – po wcześniejszym, dokładnym umyciu okolic intymnych.

W przypadku infekcji układu moczowego antybiotyk na zapalenie pęcherza włącza się empirycznie, tzn. nie czekając na wynik posiewu moczu.

Nie każda ilość bakterii w moczu u dziecka jest równoznaczna z ZUM – normy zależą m.in. od płci oraz metody pobrania próbki. Na ZUM w badaniu moczu wskazuje również leukocyturia (ropomocz, obecność krwinek białych).

W niektórych przypadkach infekcji może towarzyszyć niewielki białkomocz u dziecka oraz mikro- lub makrohematuria, tzn. obecność krwinek czerwonych, zauważalna jedynie pod mikroskopem lub gołym okiem.

Obecność krwi w moczu u dziecka jest również dość charakterystyczna dla krwotocznego zapalenia pęcherza, które może wystąpić przy zakażeniach wirusowych oraz radioterapii lub chemioterapii.

U młodszych dzieci oraz starszych z bardziej nasilonymi objawami (m.in. gorączka powyżej 38.5oC) wykonuje się również badania krwi (morfologię, CRP, parametry funkcji nerek). Aby różnicować ZUM dolnego i górnego odcinka, niekiedy oznaczana jest prokalcytonina. Ponadto u noworodków, jako że są grupą szczególnie delikatną i mają osłabioną odporność, wykonuje się posiew krwi, aby sprawdzić, czy we krwi również namnażają się bakterie.

U niektórych dzieci, celem wykluczenia problemów anatomicznych (np. refluks pęcherzowo-moczowodowy, zastawka tylna cewki moczowej) lub czynnościowych (np. zaparcia, wstrzymywanie moczu), może być konieczne wykonanie badań obrazowych.

Należą do nich: badanie USG, cystouretrografia mikcyjna, scyntygrafia statyczna oraz dynamiczna. Badania takie powinno się wykonać w poniżej wymienionych grupach dzieci:

  • niezależnie od płci, do 5 lat z ZUM oraz gorączką;
  • u dziewczynek do 3 lat z pierwszorazowym ZUM;
  • u chłopców do 1 roku życia z pierwszorazowym ZUM;
  • u dzieci z nawracającymi ZUM;
  • u dzieci niepodatnych na leczenie ZUM, pomimo odpowiedniej antybiotykoterapii.

U niektórych dzieci może być wskazana profilaktyka antybiotykowa, tzn. stosowanie antybiotyków nie w celu leczenia, ale w celu zapobiegania nowym infekcjom, w jednorazowej dawce, każdego wieczoru, tak długo, aż jest to konieczne według lekarza.

Zapalenie pęcherza – leczenie infekcji dróg moczowych u dzieci

Celem leczenia bakteryjnego zapalenia pęcherza u dzieci jest uśmierzenie bólu, usunięcie bakterii oraz niedopuszczenie do uszkodzenia nerek. Dobór leków na zapalenie dróg moczowych zależy od wieku, stanu klinicznego, obecności wymiotów u dziecka oraz danych epidemiologicznych, tzn. jaka bakteria najczęściej odpowiada za ZUM w danej grupie wiekowej i jaka jest jej wrażliwość na antybiotyki.

Dzieci – w ogólnym dobrym stanie klinicznym (niegorączkujące lub gorączkujące lekko, bez bólu w okolicy nerek, dreszczy, wymiotów i nudności), przyjmujące płyny drogą doustną, będące pod troskliwą opieką i mieszkające w pobliżu poradni – mogą być leczone antybiotykoterapią doustną, w lecznictwie ambulatoryjnym, gdyż najpewniej cierpią na niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego.

W celu uśmierzenia bólu pęcherza (w podbrzuszu) u dziecka można podawać paracetamol i leki z grupy NLPZ, trzymając się przy tym wszystkich zaleceń producenta (dawkowanie, przeciwwskazania, dostępność dla dzieci itp.). W uśmierzeniu bólu mogą być również pomocne nasiadówki, intensywne nawadnianie dziecka oraz położenie termoforu na podbrzuszu.

Hospitalizacja w celu podania antybiotyku na pęcherz jest konieczna u pacjentów z ZUM w przypadku:

  • sepsy lub obecności toksyn bakteryjnych we krwi;
  • towarzyszącej ZUM przeszkody w drodze odpływu moczu;
  • obciążenia chorobami dodatkowymi;
  • osłabienia odporności;
  • nietolerancji płynów czy leków podawanych doustnie;
  • dzieci poniżej 2. miesiąca życia, gorączkujących;
  • dzieci poniżej 1. miesiąca życia, przy każdym podejrzeniu ZUM, nawet jeśli nie gorączkują.

W przypadku zapalenia pęcherza czy nawracających infekcji dróg moczowych u dorosłych stosowana jest furgaina (furaginum, furazydyna), jednak u dzieci do 2. roku życia może być ona stosowana wyłącznie po konsultacji z lekarzem.

Zapalenie pęcherza moczowego u dziecka – jak zapobiec?

Wyróżnia się wiele sposobów, które w mniejszym lub większym stopniu mogą zmniejszyć ryzyko wystąpienia zakażenia dróg moczowych. Metody zapobiegające pojawieniu się objawów chorego pęcherza u dziecka zostały opisane poniżej.

  • Wyłączne karmienie piersią przez pierwsze 6 miesięcy życia (o ile matka ma wystarczającą ilość pełnowartościowego pokarmu) – wzmocni to naturalną odporność dziecka oraz zmniejszy ryzyko zaparć.
  • Picie dużej ilości płynów, szczególnie wody – jest to szczególnie istotne u pacjentów, także dzieci, podczas chemioterapii i/lub radioterapii.
  • Branie prysznica zamiast kąpieli.
  • Delikatne, codzienne mycie okolic intymnych – bez silnego pocierania czy szorowania.
  • Noszenie luźnej, bawełnianej bielizny.
  • Regularne oddawanie moczu – nie należy go wstrzymywać, ponieważ zwiększa to ryzyko dostania się bakterii do układu moczowego oraz refluksu pęcherzowo-moczowodowego.
  • Niwelowanie zaparć, m.in. poprzez odpowiednie nawodnienie.
  • Unikanie silnie perfumowanych mydeł czy płynów do higieny intymnej, dezodorantów, chusteczek odświeżających – mogą one podrażniać cewkę moczową.
  • Dzieci powinny być poinstruowane o odpowiedniej technice podcierania pupy po skorzystaniu z toalety – od przodu do tyłu, tak, aby nie przenosić bakterii z okolicy odbytu do okolicy cewki moczowej.

Domowym sposobem na zapalenie pęcherza – stosowanym zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu zapalenia dróg moczowych – jest suplementacja preparatów z żurawiny (soki, tabletki). Badania naukowe w kwestii skuteczności tej terapii są sprzeczne – niektóre przemawiają na korzyść preparatów z żurawiną na pęcherz, inne nie przypisują im wartości ochronnych.

Należy ponadto pamiętać, że osoby przyjmujące leki z zawartością warfaryny nie mogą przyjmować preparatów z żurawiny, gdyż taka kombinacja może nasilić u nich ryzyko krwawienia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 25.07.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Infekcje dróg moczowych na urlopie – jak pozbyć się i zapobiegać zakażeniu?

W czasie wakacji często korzystamy z kąpieli w basenach i innych zbiornikach wodnych, co sprzyja ...

Infekcje dróg moczowych – jak leczyć zapalenie dróg moczowych?

Infekcje dolnych dróg moczowych dają charakterystyczne objawy – ból i pieczenie podczas oddawania moczu. To ...

Żurawina – właściwości

Żurawina jest niskim krzewem pochodzącym z Ameryki Północnej. Uprawiana jest głównie ze względu na małe, ...

Jak leczyć zakażenie układu moczowego u dzieci?

Zakażenia układu moczowego (ZUM) są częstą przypadłością u dzieci. W przebiegu infekcji dróg moczowych stwierdza ...

Zakażenie dróg moczowych – objawy i leczenie

Ogromna ilość kobiet choruje z powodu infekcji pęcherza moczowego czy cewki moczowej. Zakażenia dróg moczowych ...

Infekcje dróg moczowych u dziecka

Infekcje dróg moczowych są dość powszechnymi zakażeniami u dzieci, wywoływanymi najczęściej przez bakterie Escherichia coli. ...

Co to jest ZUM – jakie są objawy choroby i jak ją leczyć?

ZUM to inaczej zakażenie układu moczowego. U dzieci, kobiet i mężczyzn często opisuje się jego ...

Infekcje dróg moczowych i zapalenie pęcherza w okresie menopauzy

Menopauza to okres, który predysponuje do występowania częstszych infekcji dróg moczowych. Kobiety z zapaleniem pęcherza ...

Zakażenie układu moczowego

Każda obecność bakterii w drogach moczowych powyżej zwieracza pęcherza moczowego jest określana jako zakażenie, ponieważ ...

Nawracające zapalenie dróg moczowych i pęcherza moczowego

Zakażenie układu moczowego (ZUM) to jednostka chorobowa, która rozwija się na skutek obecności drobnoustrojów w ...

Posiew moczu – wyniki, cena i wskazania do badania bakteriologicznego moczu

Posiew moczu umożliwia wyhodowanie i identyfikację mikroorganizmów, np. bakterii w moczu. Badanie bakteriologiczne moczu pozwala ...

Zapalenie dróg moczowych

W warunkach prawidłowych drogi moczowe powyżej zwieracza pęcherza moczowego są jałowe. Oznacza to, że w ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon