Urostomia – co to jest, rodzaje, powikłania, pielęgnacja

Urostomia to przetoka moczowo-skórna, która umożliwia wypływ moczu z organizmu. Wykonywana jest w sytuacjach, kiedy diagnozowane są stany uniemożliwiające prawidłowe wydalanie moczu, w tym jego zastój. Może to być kamica, zwężenie moczowodu będące skutkiem radioterapii czy spowodowane chorobą nowotworową. Wyróżnia się kilka rodzajów przetok moczowych. Dla pacjenta, który wykorzystuje na co dzień sprzęt urostomijny, kluczowym zagadnieniem pozostaje pielęgnacja urostomii, zachowanie higieny i wymiana worków. Stosowanie się do zaleceń lekarza zmniejsza ryzyko powikłań.

Urostomia – co to jest?

Urostomia to inaczej przetoka moczowa. Terminem tym określa się połączenie wybranej części układu moczowego – nerki, moczowodu, pęcherza moczowego lub cewki moczowej ze skórą. W takim przypadku na skórze pacjenta widoczne jest ujście stomii, poprzez które mocz wydostaje się na zewnątrz organizmu. Urostomia – w przypadku istnienia wskazań do jej wyłonienia – z całą pewnością jest korzystna, ogólnie jednak związane z nią są pewne trudności, takie jak brak kontroli nad procesem mikcji.

Wytwarzany przez organizm mocz swobodnie gromadzi się w przyczepionym do ujścia stomii worku stomijnym. Jak wygląda urostomia? Otóż zazwyczaj jest to zlokalizowane w obrębie podbrzusza niewielkie jasnoczerwone wzniesienie zbudowane z wyłonionych z wnętrza organizmu tkanek (którymi mogą być m.in. moczowody).

Urostomia – rodzaje

Urostomia to termin bardzo ogólny – ogólnie określa się nim przetokę, której zadaniem jest wyprowadzanie moczu z organizmu pacjenta inną drogą niż naturalna. Wyróżnia się kilka różnych rodzajów urostomii – ich nazwy biorą się od tego, która część układu moczowego ulega ostatecznie połączeniu z powłokami ciała. Są nimi:

  • nefrostomia (przetoka nerkowo-skórna) – rodzaj urostomii, gdzie mocz – po dokonaniu bezpośredniego nakłucia układu kielichowo-miedniczkowego – jest wyprowadzany z samej nerki;
  • ureterostomia lub ureterocutaneostomia (przetoka moczowodowo-skórna) – typ urostomii, w którym wytwarzane jest połączenie pomiędzy moczowodem a skórą;
  • cystostomia (przetoka pęcherzowo-skórna) – połączenie pomiędzy skórą a pęcherzem moczowym;
  • uretrostomia (przetoka cewkowo-skórna) – rzadko wykonywany u pacjentów typ urostomii, w którym wytwarzane jest połączenie pomiędzy cewką moczową a skórą.

O tym, jaki konkretnie rodzaj urostomii zostanie wykonany u pacjenta, decyduje przede wszystkim to, w którym miejscu układu moczowego pojawiła się przeszkoda blokująca swobodny wypływ moczu. Gdy defekt dotyczy całych moczowodów, co uniemożliwia wypływ moczu z nerki, wykorzystywane może być wyłonienie nefrostomii. W sytuacji zaś, gdy to na poziomie pęcherza moczowego pojawia się defekt skutkujący zaburzonym odpływem moczu, u chorego może być wskazane wykonanie ureterostomii.

Urostomia zdjęcia, jak wygląda worek do urostomii? źródło: fotolia

Urostomia Brickera

Urostomie można podzielić również ze względu na to, czy są one wyłaniane tylko czasowo, czy też na stałe. Przykładem tych drugich jest urostomia Brickera, wykorzystywana u chorych, u których zaszła konieczność przeprowadzenia cystektomii (np. z powodu złośliwego nowotworu pęcherza moczowego). Zabieg polega na tym, że fragment jelita cienkiego chorego jest łączony z moczowodami i później jelito jest ostatecznie wyłaniane w obrębie skóry brzucha. W jeszcze innym podziale wyróżniane są: urostomia obustronna oraz jednostronna.

Urostomia – wskazania, kiedy się zakłada?

Przetoki moczowe wyłaniane są u tych pacjentów, u których wystąpił – zwłaszcza długotrwały – zastój moczu. Wśród problemów, które najczęściej prowadzą do konieczności wykonania urostomii, wymieniane są:

  • nowotwory układu moczowego (np. rak pęcherza moczowego),
  • kamica (np. nerkowa lub moczowodowa),
  • stany prowadzące do zwężenia struktur wyprowadzających mocz (np. zwężenie moczowodów związane z przebyciem radioterapii lub wynikające z ucisku moczowodów przez sąsiadujące z nimi zmiany nowotworowe),
  • pęcherz neurogenny (dość częsty powód wykonania urostomii u dzieci),
  • uszkodzenia dróg moczowych (które mogą być skutkiem zarówno przebycia jakiegoś urazu, np. w wyniku wypadku komunikacyjnego, jak i operacji przeprowadzanych w obrębie jamy brzusznej),
  • wrodzone wady dróg moczowych, prowadzące do niemożności swobodnego wypływu moczu,
  • choroby prostaty prowadzące do zatrzymania moczu (np. znaczny przerost gruczołu krokowego).

Dowiedz się więcej o przyczynach zatrzymania moczu.

Urostomia – powikłania

Tak jak po każdej procedurze medycznej, tak i po wykonaniu urostomii możliwe jest wystąpienie powikłań. Najczęściej dotyczą one ujścia stomii – możliwy są jego obrzęk, zakażenie, ale i niedokrwienie czy martwica. Dodatkowo pojawiać się mogą w jego otoczeniu różnego rodzaju zmiany skórne, np. zaczerwienienie i wysypka. Pacjenci mogą się też skarżyć na świąd, nawet silnego stopnia.

Wymienione problemy występować mogą wtedy, gdy skóra w otoczeniu stomii jest regularnie podrażniana przez mocz – aby temu zapobiegać, konieczny jest właściwy proces pielęgnowania pacjenta ze stomią. Część pacjentów składa wniosek o orzeczenie niepełnosprawności. Niepełnosprawność, czasowa lub trwała, orzekana jest indywidualnie. Bywa orzekana renta.

Urostomia – pielęgnacja i wymiana worka

Nieodłącznym elementem urostomii są worki, w których gromadzi się mocz. Posiadając przetokę skórną zawsze należy zadbać o to, aby były one właściwie przyczepione do samej stomii – redukuje to ryzyko wydostawania się poza nie moczu i związanych z tych opisanych wyżej problemów. Ważna jest również regularna wymiana worków oraz – jeżeli pacjent takowy posiada – wymiana cewnika (założony cewnik mogą mieć np. pacjenci z nefrostomią).

Worki stomijne powinny być opróżniane nie wtedy, kiedy cała ich objętość zostanie zapełniona, lecz już wtedy, gdy będą one wypełnione moczem w około 2/3 swojej objętości. Sama zaś ich wymiana – o ile lekarz nie zaleci inaczej – powinna mieć miejsce co około 3 dni.

Wszystko o urostomii – dieta, płyny

Higiena po urostomii to jednak nie wszystko. Pacjenci, u których zostanie wykonana przetoka moczowo-skórna, otrzymują również zalecenia dotyczące diety. Wskazane jest spożywanie lekkostrawnych, zbilansowanych posiłków. Powinni ograniczyć w swojej diecie udział szczawianów (znaleźć je można m.in. w zielonych warzywach, takich jak szpinak czy brokuł). Związki te mogą sprzyjać kamicy moczowej.

Chorym odradzane jest także spożywanie produktów, które mogą mieć działanie drażniące na struktury układu moczowego – mowa tutaj np. o napojach zawierających kofeinę (ograniczyć należy więc picie kawy czy coli) oraz o ostrych przyprawach. Niewskazane jest również palenie papierosów oraz picie nadmiernych ilości alkoholu.

Tak naprawdę jednak dla pacjentów z urostomią najistotniejsze jest odpowiednie spożycie płynów – zaleca się, aby przyjmowali oni minimum 2 litry płynów dziennie. Najkorzystniejsze jest w tym przypadku picie wody źródlanej lub mineralnej z optymalną ilością minerałów, których nadmiar nie wpłynie negatywnie na pracę nerek.

Bibliografia

  • Pikor K., Ławiński J., Urostomia – przetoka moczowo-skórna. Przegląd Urolog., 2007, 46, 6.
  • Pikor K., Tereszkiewicz J., Bar K., Opieka przed- i pooperacyjna nad chorym z urostomią. Przegląd Urolog., 2011, 70, 6.
  • https://www.ostomy.org/wp-content/uploads/2018/03/UrostomyGuide.pdf

Opublikowano: ; aktualizacja: 03.06.2019

Oceń:
4.8


  • Tagi:

Może cię

Ból nerki – jakie mogą być przyczyny bólu nerek?

Ból w chorobach nerek lokalizuje się najczęściej w okolicy lędźwiowej. Jego charakter oraz objawy towarzyszące ...

Przerost endometrium – przerost błony śluzowej macicy

Endometrium to błona śluzowa macicy. Przyczyny przerostu błony śluzowej macicy nie są do końca poznane. ...

Zapalenie prostaty – jakie są objawy i leczenie zapalenia prostaty

Zapalenie prostaty należy do najczęstszych chorób męskiego układu moczowo-płciowego. Może to być ostre lub przewlekłe ...

Zielony mocz – kiedy pojawia się zielony kolor moczu?

Przyczyną zielonego koloru moczu mogą być przyjmowane leki i witaminy. zielona barwa moczu to także ...

Zapalenie pęcherza po stosunku – jak leczyć nawracające objawy?

Zapalenie pęcherza po stosunku dotyka kobiet aktywnych seksualnie. Zakażeniu cewki moczowej sprzyja też częste współżycie ...

Rak cewki moczowej

Rak cewki moczowej jest rzadkim nowotworem układu moczowo-płciowego, który znacznie częściej dotyczy kobiet (ze względu ...

Zaleganie moczu – przyczyny, objawy, ocena zalegania moczu w pęcherzu

Istnieje szereg przyczyn, które powodują zaleganie moczu w pęcherzu moczowym. Po oddaniu moczu w pęcherzu ...

Ruchoma nerka (wędrująca, opadająca) – przyczyny, objawy, leczenie

Ruchoma nerka (inaczej nerka opadnięta lub nerka opadająca), która występuje przeważnie u młodych kobiet, to ...

Wideo – Jakie jest prawidłowe pH moczu?

pH określa odczyn roztworu i zależy od rozpuszczonych w nim związków chemicznych. Z punktu widzenia ...

Kolka nerkowa

Kolka nerkowa to typowy objaw kamicy nerkowej. Jest to ból okolicy lędźwiowej, często promieniujący. Bólowi ...

Przewlekła choroba nerek

Przewlekła niewydolność nerek nazywana jest przewlekłą chorobą nerek i jest schorzeniem polietiologicznym, tzn. wiele chorób ...

Grzybica penisa – przyczyny, objawy, leczenie

Grzybica penisa to dość wstydliwy problem, który panowie często ignorują, mimo że objawy grzybicy prącia ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon