Pęcherz nadreaktywny – diagnostyka i badania

Pęcherz nadreaktywny, to określenie choroby, w przebiegu której chory często oddaje mocz w ciągu dnia i w nocy. Zespół pęcherza nadreaktywnego cechuje to, że pacjent odczuwa parcie na mocz, nad którym nie ma kontroli. Badania na nadreaktyny pęcherz obejmują wywiad, badanie przedmiotowe, w tym badanie narządów płciowych oraz badania laboratoryjne i urodynamiczne.

Czym jest pęcherz nadreaktywny?

Zespół nadreaktywności pęcherza moczowego to choroba, w przebiegu której pacjent oddaje mocz niezależnie od woli. Chory odczuwa naglące parcie na mocz. Charakteryztyczne jest także częste oddawanie moczu w dzień i w nocy.

Przyczyna nadreaktywności pechrza nie została do końca wyjaśniona. Zespół objawów nadreaktywnego pęcherza spowodowany jest zaburzeniem czynności skurczowej mięśnia wypieracza, co prowadzi do jego nadwrażliwości i częstszych skurczów oraz zaburzone jest unerwienie pęcherza moczowego.

Pęcherz nadreaktywny rozpoznaje się na podstawie zgłaszanych przez pacjenta objawów. Diagnostyka tej choroby opiera się głównie o wywiad lekarski i stwierdzenie zespołu dolegliwości, jakie podaje chory. Poza tym rozpoznanie pęcherza nadreaktywnego możliwe jest dopiero po wykluczeniu innych chorób układu moczowo-płciowego, które mogą wywoływać objawy częstomoczu, prać naglących i nykturii.

Diagnostyka pęcherza nadreaktywnego – badania u lekarza

Najważniejszymi elementami diagnostyki pęcherza nadreaktywnego są wywiad lekarski oraz dzienniczek mikcji. Pozwalają one na obiektywną ocenę występowania objawów choroby. Ważne są również badania dodatkowe, które pozwalają na wykluczenie innych chorób pęcherza moczowego.

Wywiad lekarski

Podczas wywiadu lekarz pyta o objawy ze strony dolnych dróg moczowych, występowanie parć naglących, częstości oddawania moczu w dzień i w nocy, dolegliwości bólowych, występowania krwiomoczu, przebytych zakażeń dróg moczowych. Istotne znaczenie ma ustalenie innych chorób pacjenta np. neurologicznych, leków jakie przyjmuje z powodu tych chorób, operacji jakim był poddany w przeszłości. Szczególne znaczenie mają zabiegi ginekologiczne, urologiczne, neurochirurgiczne i inne, których zakres obejmował miednicę mniejszą.

Badanie przez pochwę

W badaniu przedmiotowym lekarz bada brzuch chorego, a także narządy płciowe zewnętrzne. Ważnym elementem badania fizykalnego jest badanie przez pochwę, podczas którego lekarz ocenia statykę narządów dna miednicy, napięcie mięśni, stan błony śluzowej pochwy. Wypadanie narządów miednicy przez pochwę np. odbytnicy lub pęcherza, które może powodować występowanie takich samych objawów, jest często wskazaniem do zabiegu operacyjnego, a nie leczenia zachowawczego. Dlatego też lekarz w Poradni Urologicznej może, a nawet powinien zaproponować chorej wykonanie badania ginekologicznego przez pochwę.

Pęcherz nadreaktywny – jakie badania się wykonuje?

Badania laboratoryjne zespół pęcherza nadreaktywnego to przede wszystkim badanie ogólne moczu wykonywane w celu wykluczenia infekcji dróg moczowych. W przypadku nieprawidłowości w badaniu ogólnym moczu konieczne może być wykonanie posiewu moczu z antybiogramem, czyli oceną wrażliwości danego szczepu drobnoustrojów na antybiotyki.

Podstawowym badaniem obrazowym wykonywanym podczas diagnostyki nadreaktywnego pęcherza jest badanie ultrasonograficzne (USG) dróg moczowych z oceną zalegania moczu po mikcji. Przed badaniem USG chory powinien mieć wypełniony pęcherz moczowy (powinien odczuwać parcie na pęcherz). Brak moczu w pęcherzu uniemożliwia jego ocenę, a także utrudnia ocenę gruczołu krokowego u mężczyzn. Badanie wykonane przy słabo wypełnionym pęcherzu moczowym ma niską wartość diagnostyczną i powinno być powtórzone.

Poza tym podczas badania lekarz poprosi chorego o oddanie moczu, a następnie sprawdzi jeszcze raz w badaniu USG, czy chory całkowicie opróżnił pęcherz moczowy. Jeżeli po mikcji pozostanie mocz w pęcherzu, zostanie zmierzona jego objętość, co jest ważnym parametrem oceniającym jakość mikcji (oddawania moczu) u chorego. Należy pamiętać, że warunki oddawania moczu w poradni urologicznej lub w pracowni USG są odmienne od tych, do jakich chory jest przyzwyczajony, poza tym sama wizyta u lekarza może być sytuacją stresową, dlatego też wynik objętości moczu zalegającego po mikcji może być zawyżony i często również z tego powodu badanie to należy powtórzyć. W przypadku podejrzenia zmian nowotworowych pęcherza moczowego konieczne jest wykonanie badania cystoskopowego czyli wziernikowana pęcherza moczowego.

Pęcherz nadreaktywny – badanie urodynamiczne

Badaniem urodynamicznym określa się każde badanie, które pozwala na ocenę czynności dolnych dróg moczowych, głównie prawidłowej pracy pęcherza moczowego. Wyróżnia się nieinwazyjne oraz inwazyjne badania urodynamiczne. To skuteczne i mało inwazyjne badania, które sprawdzają się w diagnostyce zespołu pęcherza nadreaktywnego.

Badania urodynamiczne inwazyjne obejmują:

  • cystometrię,
  • badanie ciśnieniowo-przepływowe,
  • ocenę ciśnienia wycieku,
  • profilometrię cewkową,
  • badanie elektromiograficzne.

Badania urodynamiczne wymagają specjalistycznego sprzętu i mogą być wykonywane w warunkach oddziału urologicznego lub dobrze wyposażonej poradni urologicznej. Badanie polega m. in. na wprowadzeniu cewników do pęcherza moczowego i odbytnicy, wypełnieniu pęcherza moczowego płynem i przeprowadzeniu pomiaru pracy pęcherza moczowego w fazie wypełniania i podczas mikcji.

Nie ma możliwości przeprowadzenia inwazyjnego badania urodynamicznego u wszystkich chorych z podejrzeniem pęcherza nadreaktywnego. Poza tym nadreaktywność wypieracza w badaniu urodynamicznym (która potwierdza rozpoznanie) występuje u ponad połowy chorych z objawami pęcherza nadreaktywnego. Dlatego też obecnie uważa się, że do rozpoznania pęcherza nadreaktywnego nie ma konieczności wykonania inwazyjnych badań urodynamicznych.

Badania urodynamiczne nieinwazyjne obejmują:

  • dzienniczek mikcji,
  • test podpaskowy,
  • ocenę zalegania moczu po mikcji (PVR – Post-Void Residual),
  • ocenę przepływu cewkowego (uroflowmetria).

Pęcherz nadreaktywny – dzienniczek mikcji

Obligatoryjnym elementem diagnostyki pęcherza nadreaktywnego jest przeprowadzenie nieinwazyjnych badań urodynamicznych, w szczególności dzienniczka mikcji. Charakteryzuje się on dużą powtarzalnością i dobrą korelacją z objawami klinicznymi, to znaczy, że pozwala na postawienie trafnego rozpoznania u większości chorych. Powinien być wykonany w każdym przypadku.

Dzienniczek mikcji jest kartą do wypełnienia w formie tabelki, którą chory otrzymuje od lekarza. Ewentualnie chory może sam stworzyć tabelę, w której wpisuje się następujące zdarzenia wraz z godziną ich wystąpienia:

  • ilość przyjętych płynów,
  • ilość wydalanego moczu,
  • występowania nietrzymania moczu,

występowaniem parcia naglącego oraz oceną stopnia nasilenia parcia w skali od 1 do 3, gdzie 1 odpowiada brak parcia, 2 oznacza umiarkowane parcie, 3 – silne parcie. Przykładowo:

  • 7.00 – mikcja – 500 ml,
  • 8.00 – śniadanie – herbata – 300 ml,
  • 11.30 – parcie (2) – bez nietrzymania moczu,
  • 12.00 – mikcja – 200 ml,
  • itd.

Na podstawie tych danych lekarz może zorientować się co do rodzaju problemów występujących u chorego, obiektywnie ocenić pracę pęcherza moczowego oraz postawić trafne rozpoznanie. Dzienniczek mikcji powinien być prowadzony przez 3 dni, z czego jeden dzień powinien być dniem wolnym od pracy.

W warunkach zdrowia w dzień oddajemy mocz 6-7 razy. W nocy nie powinniśmy oddawać moczu, jednak jedna mikcja w godzinach nocnych uznawana jest za normę. Dobowa produkcja moczu nie powinna przekraczać 2,8 litra.

Pęcherz nadreaktywny – test podpaskowy

Test podpaskowy pozwala obiektywnie ocenić ilość popuszczanego moczu. Wykonuje się go w technice 24-godzinnej lub godzinnej. W technice 24-godzinnej lekarz prosi chorą o gromadzenie podpasek z całej doby. Następnie zgromadzone podpaski są ważone, a przyrost ich masy po podzieleniu przez liczbę podpasek pozwala ocenić stopień nietrzymania moczu. W technice godzinnej chora poproszona jest o opróżnienie pęcherza moczowego. Następnie pije 500 ml płynu i odpoczywa 30 minut, po czym wykonuje ćwiczenia (przysiady, chodzenie po schodach). Na koniec testu waży się podpaskę, by ocenić przyrost jej masy.

Ocenę zalegania moczu po mikcji dokonuje się przy użyciu aparatu USG (patrz badania dodatkowe). Uroflowmetria to badanie przepływu cewkowego. Polega ono na oddaniu moczu na specjalną maszynę, która ocenia ilość oddawanego moczu w czasie. Badanie to pozwala na ocenę pracy mięśnia wypieracza oraz różnicowanie przyczyn występowania objawów ze strony dolnych dróg moczowych.

Opublikowano: ; aktualizacja: 30.10.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Ćwiczenia na nietrzymanie moczu

Popuszczanie moczu w trakcie np. intensywnego kaszlu lub kichania to problem, którego nie należy bagatelizować. ...

Zaburzenia statyki narządu rodnego

Narząd rodny kobiety jest utrzymywany w anatomicznie prawidłowej pozycji dzięki siłom pochodzącym z aparatu podporowego ...

Nietrzymanie moczu po porodzie

Nietrzymanie moczu po porodzie jest wstydliwym i, niestety, bardzo powszechnym problemem – dotyczy około 70% ...

Leczenie operacyjne nietrzymania moczu

Na wysiłkowe nietrzymanie moczu skarży się co trzecia młoda kobieta, a po okresie przekwitania nawet ...

Jakie są przyczyny nietrzymania moczu?

Przyczyną nietrzymania moczu może być zaburzenie funkcji mięśni zwieracza lub wypieracza, unerwienia pęcherza, uszkodzenie dróg ...

Leki na drogi moczowe

Leki na drogi moczowe to preparaty stosowane w leczeniu zakażeń dolnych dróg moczowych, ponieważ z ...

Pęcherz nadreaktywny – leczenie

Leczenie pęcherza nadreaktywnego obejmuje wiele metod począwszy od zmiany nawyków i zachowań, poprzez rehabilitację, farmakoterapię, ...

Wysiłkowe nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu to brak kontroli nad oddawaniem moczu, co powoduje problemy higieniczne i utrudnia kontakty ...

Badanie urodynamiczne (urodynamika) – kiedy wykonać, jak się przygotować i jak przebiega?

Urodynamika z pomiarem przepływu moczu jest specjalistycznym badaniem urologicznym pozwalającym na sprawdzenie wielu parametrów mikcji ...

Nietrzymanie moczu – przyczyny

Nietrzymanie moczu, inaczej zwane także inkontynencją, to bezwiedne wyciekanie moczu przez cewkę moczową. Jest to ...

Pęcherz nadreaktywny – przyczyny, objawy, leki i domowe sposoby

Pęcherz nadreaktywny (OAB – angl. overactive bladder) jest chorobą w której występują następujące objawy: parcie ...

Nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu to niekontrolowane wydalanie moczu. Większość chorych stanowią kobiety. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon