Nawracające zakażenia układu moczowego – częste zapalenia pęcherza i cewki moczowej

Częste zapalenia pęcherza moczowego oraz cewki moczowej dotyczą głównie kobiet, czego przyczyną są odmienności anatomiczne obu płci. Częstość infekcji wzrasta w ciąży, wówczas należy je bezwzględnie leczyć. Nawracające zakażenia układu moczowego w większości przypadków nie są groźne. Jeżeli jednak pojawiają się bardzo często, wówczas wymagają pogłębionej diagnostyki.

Częste zakażenia układu moczowego

Jako nawrotowe zakażenia układu moczowego (ZUM) uznaje się kolejne infekcje układu moczowego, występujące mimo leczenia przeciwdrobnoustrojowego (głównie z zastosowaniem antybiotyków). Wynika to z nieskuteczności uprzedniego leczenia i przetrwania drobnoustrojów w drogach moczowych – nawrotowe zakażenia pęcherza i cewki moczowej są więc spowodowane tą samą bakterią.

Ponowne zakażenia układu moczowego – na dowolnym poziomie – cewki, pęcherza bądź nerek są spowodowane nowym czynnikiem etiologicznym, najczęściej nową bakterią. Zwykle rozpoznaje się je po dwóch tygodniach od poprzedniej infekcji.

Nawrotowe i ponowne zakażenia pęcherza moczowego i cewki moczowej wymagają wyjaśnienia, ponieważ ich przyczyną może być szereg schorzeń przewlekłych, wad anatomicznych, które należy leczyć w pierwszej kolejności. Błędem jest wprowadzanie kolejnych antybiotykoterapii bez analizy możliwych przyczyn.

Jakie są objawy ZUM?

Zakażenie układu moczowego stwierdza się, jeżeli obecne są tak zwane objawy dyzuryczne:

  • częste oddawanie moczu,
  • oddawanie małych ilości moczu,
  • parcie na pęcherz,
  • ból, pieczenie podczas oddawania moczu,
  • skurcze, bolesność podbrzusza,
  • podwyższona temperatura,
  • nudności, rzadziej wymioty,
  • krwiomocz.

W badaniach laboratoryjnych poszukuje się bakterii w moczu. Bakteriomocz może być bezobjawowy – w moczu można zaobserwować patogeny, ale nie wywołują one opisanych wyżej objawów. Bakteriomocz objawowy stwierdza się przy 103 CFU/ml u kobiety z objawami zakażenia pęcherza moczowego i u mężczyzny z objawami ZUM.

Przyczyny częstych infekcji układu moczowego

Nawracające, częste zapalenia pęcherza moczowego i cewki moczowej są częstsze u kobiet. Wynika to z odmienności anatomicznych – cewka moczowa kobiety jest krótsza, stąd łatwiej o przeniesienie zakażenia na wyższe poziomy układu moczowego – do pęcherza moczowego i nerek. Mniejsza jest też odległość ujścia zewnętrznego cewki moczowej i odbytu, dlatego u kobiet szybciej dochodzi do kolonizacji dróg moczowych bakteriami z układu pokarmowego. Poza tym przedsionek pochwy jest rezerwuarem bakterii uropatogennych (powodujących typowe infekcje układu moczowego).

Czynnikiem ryzyka przeniesienia bakterii z pochwy i okolic ujścia zewnętrznego cewki moczowej na wyższe poziomy układu moczowego jest współżycie. U aktywnych seksualnie kobiet zdecydowanie częściej mamy do czynienia z nawrotowych zakażeniami pęcherza moczowego. Ta choroba doczekała się też swojej nazwy – choroba miesiąca miodowego, co jest ściśle powiązane z etiologią zjawiska.

Wyżej wymienione przypadki określa się jako wstępujące zakażenie pęcherza moczowego. Stanowią zdecydowaną większość przyczyn infekcji układu moczowego (około 98%). Pozostałe przypadki to zakażenie drogą krwiopochodną, które są bardzo rzadkie i występują przede wszystkim u osób z obniżoną odpornością. Przykładem jest np. gruźlica układu moczowego.

Dlaczego zakażenie nawraca?

Do czynników ryzyka nawrotowych zakażeń układu moczowego należą:

  • ciąża i połóg,
  • niewyrównana cukrzyca,
  • kamica moczowa,
  • zastój moczu,
  • obecność cewnika moczowego,
  • refluks (wsteczny odpływ) pęcherzowo-moczowodowy,
  • wady anatomiczne układu moczowego.

Najczęstszą bakterią, która powoduje nawracające zakażenia pęcherza i cewki moczowej jest Escherichia coli. Do innych, dość częstych, należą bakterie naturalnie bytujące w przedsionku pochwy i okolicach genitaliów, które nie są jałowe: Staphylococcus saprophyticus, Proteus mirabilis, Klebsiella, Enterococcus.

Chlamydia i rzeżączka są przyczyną zakażeń pęcherza i cewki moczowej u aktywnych seksualnie kobiet (powodują do 30% wszystkich zakażeń w tej grupie osób).

Infekcje grzybicze układu moczowego występują u osób wyniszczonych, z upośledzoną odpornością, leczonych długotrwałą antybiotykoterapią, z niewyrównaną cukrzycą. Są one rzadko przyczyną nawrotowych zakażeń pęcherza i cewki moczowej.

Powikłania zakażeń układu moczowego

Obecnie rzadko dochodzi do ciężkich powikłań zakażeń pęcherza i cewki moczowej – przyczyniła się do tego w dużej mierze antybiotykoterapia. Wśród grup ryzyka, zwłaszcza u osób o upośledzonej odporności, np. osób przyjmujących leki immunosupresyjne mogą rozwinąć się poważne powikłania. Do powikłań nawrotowych zakażeń pęcherza moczowego i cewki zaliczamy:

  • ropień nerki – zarówno części rdzeniowej, jak i kory nerki; mogą powstawać mnogie ropnie nerek – badaniem rozpoznającym ropnie nerek jest TK (tomografia komputerowa); gdy intensywna antybiotykoterapia nie przynosi efektów, leczeniem jest drenaż ropnia, rzadziej nefrektomia – wycięcie nerki;
  • ropień okołonerkowy – wysięk między nerką a powięzią nerkową; może być efektem roponercza, ropnia korowego nerki; leczeniem jest drenaż ropnia i intensywna antybiotykoterapia;
  • martwica brodawek nerkowych – w jej wyniku dochodzi do oddzielenia brodawki od układu kielichowo-miedniczkowego; jest to charakterystyczne powikłanie cukrzycy;
  • przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek – na drodze wstępującej z pęcherza moczowego; może powodować przewlekłą niewydolność nerek; rozpoznanie na podstawie scyntygrafii nerek;
  • ostre zapalenie gruczołu krokowego i najądrza – może być przyczyną zatrzymania moczu, objawów tzw. ostrej moszny;
  • urosepsa – zespół uogólnionej reakcji zapalnej organizmu spowodowanej infekcją układu moczowego; stan bezpośredniego zagrożenia życia.

Leczenie nawracającego zapalenie pęcherza i cewki moczowej

Leczenie polega na eliminacji drobnoustrojów powodujących ZUM. Można zacząć od leczenia empirycznego, stosując powszechnie obowiązujące schematy leczenia, biorąc pod uwagę czynniki, takie jak wiek, płeć, czynniki ryzyka, ciąża, cukrzyca, wydolność nerek, uczulenie na poszczególne antybiotyki. Gdy leczenie empiryczne jest nieskuteczne, należy wykonać posiew moczu z antybiogramem, który da odpowiedź, jaki patogen wywołał zakażenie i na jakie antybiotyki jest on wrażliwy. W przypadku nawrotowych, częstych zakażeń pęcherza i cewki moczowej należy poszukiwać ich przyczyn: wykonać USG jamy brzusznej, badanie ogólne moczu, w dalszej kolejności tomografię komputerową brzucha, scyntygrafię nerek, badania czynnościowe układu moczowego w kierunku refluksu pęcherzowo-moczowodowego.

Obecnie w większości przypadków nie zaleca się leczenia samego bakteriomoczu bez objawów klinicznych. Bakteriomocz bezobjawowy leczymy tylko w następujących grupach podwyższonego ryzyka przeniesienia zakażenia na wyższe poziomy układu moczowego:

  • kobiety ciężarne (zakażenie może indukować np. poród przedwczesny);
  • mężczyźni przed operacją przezcewkowej resekcji gruczołu krokowego;
  • inne operacje urologiczne, w trakcie których może dojść do krwawienia z błony śluzowej dróg moczowych.
Opublikowano: ; aktualizacja: 08.04.2016

Oceń:
4.2


Może cię

Co oznacza obecność białych krwinek w moczu?

Obecność białych krwinek w moczu czyli leukocyturia może być spowodowana wieloma czynnikami na czele z ...

Wideo – Zapalenie cewki moczowej

Izolowane zapalenie cewki moczowej, bez zapalenia pęcherza moczowego, nie zalicza się do klasycznych zakażeń układu ...

Zapalenie pęcherza moczowego – objawy, leczenie i zapobieganie

Ostre zapalenie pęcherza jest najczęściej występującym zakażeniem układu moczowego. Choroba ta należy do grupy określanej ...

Wideo – Ból podczas oddawania moczu – przyczyny

Dysuria to objaw chorobowy polegający na bolesnym oddawaniu moczu, któremu często towarzyszy uczucie pieczenia w ...

Ból przy oddawaniu moczu

Ból przy oddawaniu moczu (inaczej dyzuria) to stosunkowo częsta dolegliwość, która dotyka zarówno kobiet, jak ...

Dieta na pęcherz moczowy

Zapalnie pęcherza moczowego stanowi często nawracającą, uciążliwą przypadłość dotykającą głównie kobiety. Nieleczone może prowadzić do ...

Pieczenie i ból przy oddawaniu moczu – objawy dyzuryczne

Dyskomfort, ból przy oddawaniu moczu i pieczenie to dolegliwości, które określane są jako objawy dyzuryczne. ...

Zapalenie dróg moczowych

W warunkach prawidłowych drogi moczowe powyżej zwieracza pęcherza moczowego są jałowe. Oznacza to, że w ...

Zakażenie dróg moczowych – objawy i leczenie

Ogromna ilość kobiet choruje z powodu infekcji pęcherza moczowego czy cewki moczowej. Zakażenia dróg moczowych ...

Wideo – Zapalenie pęcherza moczowego

Zapalenie pęcherza moczowego zalicza się do zakażeń dolnego odcinka układu moczowego. Częściej występuje ono u ...

Jak zapobiegać zakażeniom układu moczowego?

Zakażenia układu moczowego (ZUM) mogą przebiegać w formie błahej infekcji lub bardzo poważnego procesu chorobowego ...

Chlamydioza – objawy na skórze i inne, badanie, leczenie, powikłania

Chlamydioza to choroba przenoszona drogą płciową. Zazwyczaj rozwija się bezobjawowo, dotyka zarówno mężczyzn, jak i ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon