Zespół Dresslera – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rokowania, powikłania

Zespół Dresslera to postać zapalenia osierdzia, która pojawia się w związku z wystąpieniem jakiejś innej choroby (np. zawału serca). Przyczyną schorzenia może być również powikłanie jakiejś operacji kardiochirurgicznej (np. angioplastyki naczyń wieńcowych). Choć zespół Dresslera czasem samoogranicza się, to stanowi jednak poważny problem, ponieważ stwarza zagrożenie wystąpieniem powikłań, m.in. zaciskającego zapalenia osierdzia. Jak wygląda leczenie zespołu Dresslera?

Zespół Dresslera – co to za choroba, jakie są przyczyny?

Po raz pierwszy zespół Dresslera (w terminologii angielskiej określany jako Dressler syndrome) opisany został w 1956 roku – wtedy właśnie kardiolog William Dressler dokonał opisu objawów zespołu osierdziowego następującego po zawale serca. Lekarz uczynił to na bazie obserwacji swoich pacjentów, gdzie u niektórych z nich, po upływie kilku tygodni od zawału mięśnia sercowego, dochodziło do wystąpienia zaburzeń ze strony osierdzia.

Podstawową przyczyną zespołu Dresslera bywa właśnie zawał serca (wtedy określa się go jako pozawałowy zespół Dresslera). Zdarza się jednak, że schorzenie to stanowi komplikację jakichś operacji kardiochirurgicznych – tutaj jako przykłady można podać angioplastykę naczyń wieńcowych, ale i operację wszczepienia pacjentowi by-passów, implantację rozrusznika serca oraz wszelkie inne zabiegi przeprowadzane na tzw. otwartym sercu. Zespół Dresslera miewa jeszcze inną możliwą przyczynę – otóż są nią urazy penetrujące klatki piersiowej.

Zespół Dresslera a zawał serca

Sam zawał serca czy operacja nie prowadzą jednak do wystąpienia zespołu Dresslera. Co prawda dokładne przyczyny występowania jednostki, którą jest zespół pozawałowy Dresslera, nie zostały jednoznacznie określone, to jednak uważa się, że prowadzą do niego zjawiska związane z czynnością układu odpornościowego.

Otóż wtedy, gdy w jakimś miejscu w organizmie pojawiają się jakieś uszkodzenia, elementy układu odpornościowego kierowane są ku nim, w celu przyspieszenia ich regeneracji. Wtedy jednak, kiedy aktywność komórek układu odpornościowego czy produkowanych przez nie przeciwciał jest nadmierna, ich aktywność może przynosić więcej szkody niż pożytku – w takiej sytuacji może dochodzić do nasilenia reakcji zapalnej, czego skutkiem może być właśnie wystąpienie zespołu Dresslera.

Zespół Dresslera – objawy

Zespół Dresslera rozwija się w różnym czasie od wystąpienia zawału serca czy przebycia operacji kardiochirurgicznej – u jednych pacjentów pierwsze dolegliwości pojawiają się w ciągu dwóch do pięciu tygodni, u innych zaś mogą się one rozwijać nawet dopiero po upływie trzech miesięcy.

Objawami zespołu Dresslera mogą być:

  • ból w klatce piersiowej (które nasila się szczególnie po przyjęciu pozycji leżącej oraz przy głębszym oddychaniu i w trakcie kaszlu),
  • gorączka,
  • trudności z oddychaniem,
  • poczucie zmęczenia,
  • spadek apetytu,
  • pogorszenie tolerancji wysiłku.

Opisanych powyżej objawów nie należy bagatelizować, ponieważ może dojść do wystąpienia powikłań zespołu Dresslera.

Zespół Dresslera – rozpoznawanie

Najistotniejszą informacją, która ma znaczenie w diagnostyce zespołu Dresslera, jest ta o przebyciu przez pacjenta jakieś operacji kardiologicznej czy zawału serca. Dolegliwości, które pojawiają się w przypadku tej jednostki, mogą bowiem sugerować całkowicie inne schorzenia, takie jak np. zapalenie płuc, zatorowość płucną czy zastoinową niewydolność serca.

Rozpoznanie zespołu Dresslera postawić jest lekarzom zdecydowanie łatwiej wtedy, kiedy wiedzą oni o tym, jakich problemów doświadczał pacjent przed pojawieniem się u niego nowych, niepokojących objawów.

Zwykle przy podejrzeniu zespołu Dresslera wykonywanych jest u pacjenta wiele rozmaitych badań. Zlecane są analizy laboratoryjne, takie jak m.in. morfologia krwi czy posiew krwi w celu wykluczenia, że za objawy chorego odpowiada jakieś zakażenie.

Znaczenie w diagnostyce mają badania obrazowe – echokardiografia, a czasami również i rezonans magnetyczny serca. Zlecane jest standardowo także badanie elektrokardiograficzne (EKG).

Zespół Dresslera – leczenie

Podstawowym celem leczenia jest ograniczenie związanego z nim stanu zapalnego. Różne bywają metody terapii problemu, którym jest zespół Dresslera – leki stanowią zwykle podstawową metodę leczenia. Początkowo chorym zalecane są środki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, np. ibuprofen czy naproksen. Czas leczenia nimi zwykle jest dość długi, bo wynosi przeważnie około kilka tygodni. W sytuacji, gdy farmakoterapia niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi nie przynosi rezultatów, wykorzystana może być kolchicyna, w ostateczności zalecane jest chorym przyjmowanie glikokortykosteroidów.

Powyżej opisano podstawowe postępowanie lecznicze w przypadku zespołu Dresslera. W sytuacji, gdy u chorego rozwiną się jakieś powikłania, może zaistnieć konieczność rozpoczęcia bardziej inwazyjnego leczenia. Tak bywa u pacjentów, u których dojdzie do pojawienia się wysięku w jamie opłucnej (wtedy konieczny bywa drenaż), czy też u chorych, u których rozwinie się tamponada serca (wymagająca przeprowadzenia perikardiocentezy, czyli usunięcia nadmiaru płynu z worka osierdziowego).

Zespół Dresslera – rokowanie, powikłania

Rokowania pacjentów z zespołem Dresslera – o ile tylko leczenie zostanie u nich wdrożone odpowiednio wcześnie – ogólnie uznawane są za dobre.

Podkreślenia wymaga tutaj jednak to, że jeżeli pacjent raz doświadczył tej jednostki, to ryzyko, że wystąpi u niego ona ponownie, jest niestety zwiększone.

Zespół Dresslera miewa charakter samoograniczający się, gdzie po jakimś czasie dochodzi do jego samoistnego nawet ustąpienia, ale i możliwe jest to, że dojdzie do wystąpienia powikłań tej choroby.

Takowe są zwykle wyjątkowo groźne i mogą nimi być zaciskające zapalenie osierdzia oraz tamponada serca – ze względu na ich ryzyko aż tak istotne jest jak najwcześniejsze rozpoznawanie, a później leczenie zespołu Dresslera.

Bibliografia

  1. Interna Szczeklika 2018/2019, red. P. Gajewski, wyd. Medycyna Praktyczna.
  2. Elikowski W. i inni, „Zespół Dresslera po zatorowości płucnej”, Kardiologia Polska 2009, 67:424-428.
  3. https://www.healthline.com/health/dressler-syndrome#outlook
Opublikowano: ; aktualizacja: 26.09.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Zawał serca – przyczyny, objawy, postępowanie, leczenie, dieta, skutki

Przyczyną zawału serca jest niedokrwienie oraz niedotlenienie narządu w wyniku nagłego zamknięcia jednej z tętnic ...

Badanie CK (kinaza kreatynowa)

CK, czyli kinaza kreatynowa oznaczana jest w przypadku podejrzenia uszkodzenia mięśni szkieletowych, w monitorowaniu leczenia ...

Czynniki ryzyka zawału serca

Najczęstszą przyczyną zawału serca jest zaawansowana miażdżyca, dlatego pośrednio czynniki ryzyka rozwoju miażdżycy są jednocześnie ...

Choroby serca a stres

Wśród czynników zwiększających ryzyko wystąpienia miażdżycy oraz jej powikłań wymienić należy stres. Osoby mocniej reagujące ...

Zawał serca – pierwsza pomoc – jak udzielić pierwszej pomocy przy zawale?

Zawał mięśnia sercowego w przebiegu miażdżycy naczyń wieńcowych jest obecnie najczęstszą przyczyną zgonów na całym ...

Choroba niedokrwienna serca – przyczyny, czynniki ryzyka, objawy, leczenie niedokrwienia serca

Choroba niedokrwienna serca to szerokie pojęcie obejmujące wszystkie stany, w których dochodzi do niedokrwienia mięśnia ...

Ból w klatce piersiowej – jakie są przyczyny i co to znaczy, kiedy boli w klatce piersiowej?

Ból w klatce piersiowej może być objawem wielu różnych schorzeń (np. nerwicy, zapalenia opłucnej, refluksu ...

Zapalenie chrząstek żebrowych u dzieci

Zapalenie chrząstek żebrowych (łac. costochondritis) znane jest także pod nazwą zespołu Tietzego (ang. Tietze's syndrome). ...

Tamponada serca – co to jest, jakie są objawy, leczenie i rokowanie?

Tamponada serca to przedostanie się krwi lub płynu do worka osierdziowego, w którym znajduje się ...

CK-MB – kinaza kreatynowa izoenzym MB (CK-MB mass)

Badanie kinazy kreatynowej – izoenzymu MB jest jednym z badań, które może być wykonane w ...

Zawał serca – kto jest najbardziej podatny?

Zawał serca to nieodwracalne uszkodzenie (martwica) fragmentu mięśnia sercowego wywołane zablokowaniem dopływu krwi, wskutek całkowitej ...

Jak zadbać o kondycję po przebytym zawale serca?

Nadciśnienie tętnicze i miażdżycę naczyń wieńcowych można zaliczyć do chorób cywilizacyjnych XXI wieku. Nasz zabiegany ...

Komentarze (0)