Triada Virchowa – czym jest i co oznacza?

Triada Virchowa jest określeniem opisującym czynniki prowadzące do powstania zakrzepicy żylnej. Oznacza także typowe objawy raka nerki. Guz Virchowa opisuje ponadto obecność przerzutów w węźle chłonnym w dole nadobojczykowym, w którym lokalizują się przerzuty nowotworów złośliwych (tak zwany węzeł Virchowa).

Triada Virchowa a zakrzepica żylna

Zakrzepica żylna jest schorzeniem, w którym powstają zakrzepy w żyłach głębokich. Do ich powstawania predysponują czynniki wchodzące w skład tzw. triady Virchowa, czyli:

  • wolniejszy przepływ krwi w naczyniach, np. w wyniku długotrwałego unieruchomienia kończyny (co często ma miejsce w przypadku złamań) lub na skutek ucisku na żyłę;
  • przewaga prozakrzepowych czynników nad inhibitorami procesu krzepnięcia;
  • uszkodzenie ściany naczyń, np. na skutek urazu, cewnikowania naczynia lub operacji.

Opisane czynniki prowadzą do rozwoju zakrzepicy żył głębokich, głównie kończyn dolnych, a rzadziej – górnych.

Zakrzepica – przyczyny

Na powstanie zakrzepicy żylnej wpływ mają liczne czynniki ryzyka, wśród których wymienić możemy:

  • otyłość,
  • starszy wiek,
  • urazy oraz złamania kości, zwłaszcza długich kości kończyn dolnych,
  • niedowłady kończyn prowadzące do długotrwałego unieruchomienia pacjenta,
  • operacje,
  • zakrzepicę żylną przebytą w przeszłości, a także występującą rodzinnie,
  • chorobę nowotworową,
  • niewydolność serca,
  • niewydolność oddechową,
  • sepsę,
  • trombofilię, czyli zespół chorobowy, w którym mamy do czynienia z zaburzeniami krzepnięcia, prowadzącymi do nadmiernego tworzenia się zakrzepów (trombofilia może być wrodzona lub nabyta),
  • żylaki kończyn dolnych,
  • zapalne choroby jelit, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
  • choroby wątroby, które prowadzą do zaburzeń w układzie krzepnięcia,
  • zespół nerczycowy,
  • ciążę oraz połóg,
  • leczenie hormonalne.

Wśród przyczyn zakrzepicy wymienia się również ucisk na żyłę przez guza, malformacje naczyniowe lub krwiaki, a także długą podróż samolotem.

Zakrzepica żył głębokich – objawy

Zakrzepica żylna przebiega często bezobjawowo lub objawy mogą być tylko nieznacznie nasilone. Pacjent często skarży się na ból w obrębie łydki w trakcie chodzenia, a także zgłasza się do lekarza z powodu obrzęku kończyny dolnej. U części pacjentów występuje ból w spoczynku. Może pojawić się ocieplenie kończyny, ból podczas jej ucisku. Zaobserwować możemy również poszerzenie żył powierzchownych, blade lub sine zabarwienie kończyny.

Lekarz podczas badania fizykalnego u niektórych pacjentów może wywołać tzw. objaw Homansa. Polega on na wystąpieniu bólu łydki podczas zgięcia grzbietowego stopy.

Zakrzepy, które powstają w żyłach głębokich kończyn, mogą ulec fragmentacji i przedostać się do krążenia płucnego. Skutkiem tego może być zatorowość płucna będąca wynikiem zwężenia lub zamknięcia tętnicy płucnej. Objawia się ona dusznością, bólem w klatce piersiowej, może wystąpić krwioplucie. W rzadszych przypadkach materiał zatorowy może dotrzeć do krążenia mózgowego, prowadząc do udaru niedokrwiennego mózgu.

Triada Virchova – objawy guza nerki

Rak nerki jest najczęstszym złośliwym nowotworem tego narządu. Określenie triada Virchowa odnosi się także do objawów triady charakterystycznych dla nowotworów nerki. Obejmują one:

  • krwiomocz, najczęściej występujący okresowo,
  • ból lokalizujący się w okolicy lędźwi,
  • guz wyczuwalny przez powłoki brzuszne.

Innymi objawami raka nerki są: ubytek masy ciała, okresowa gorączka, uczucie osłabienia, powiększenie węzłów chłonnych, obrzęki nóg, nocne poty, wyniszczenie, podwyższone ciśnienie tętnicze.

Objawy raka nerki pojawiają się najczęściej, gdy rozwój tego nowotworu jest już zaawansowany. Sam nowotwór wykrywany jest zazwyczaj przypadkowo, gdy wykonujemy badania obrazowe jamy brzusznej z innego powodu.

Niepokojącym symptomem, który powinien wzbudzić nasz niepokój i wymaga pilnej diagnostyki jest krwiomocz. Jest to pierwszy objaw u wielu pacjentów.

Lekarz zleca badania laboratoryjne, w których można stwierdzić niedokrwistość, wzrost aktywności enzymów wątrobowych, wzrost poziomu wapnia we krwi, wzrost stężenia kreatyniny i mocznika, obecność krwinek czerwonych w moczu oraz badania obrazowe, w tym: USG, TK lub MR jamy brzusznej, arteriografię nerkową.

Rak nerki – przerzuty

Około 30% chorych, u których wykrywany jest rak nerki, ma stwierdzone przerzuty. Lekarz badając pacjenta, może stwierdzić powiększenie węzłów chłonnych, co świadczy niekiedy o obecności przerzutów w ich obrębie.

Przerzuty odległe stwierdzane są najczęściej w płucach. W dalszej kolejności rak ten daje przerzuty do kości, wątroby oraz ośrodkowego układu nerwowego. Ich obecność pogarsza rokowanie pacjenta.

Węzeł Virchowa a guz

Węzeł Virchowa jest węzłem chłonnym położonym w dole nadobojczykowym. Lokalizują się w nim przerzuty nowotworów: szyi i głowy, piersi, żołądka oraz innych nowotworów jamy brzusznej, miednicy. Powodem tworzenia się przerzutów w tym węźle chłonnym jest fakt, że jest on miejscem spływu chłonki z zajętych okolic.

W jego miejscu tworzy się wówczas guz, który jest twardy i nieprzesuwalny względem podłoża. Zmieniony w wyniku przerzutów z raka żołądka węzeł chłonny zwany jest objawem Troisiera. Może być on pierwszym objawem obecności nowotworu złośliwego żołądka. Z tego też powodu węzeł Virchowa nazywany jest węzłem wartowniczym.

Bibliografia

  • Szczeklik A., Gajewski P., Choroby wewnętrzne – kompendium. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2011.
  • Kokot F., Choroby wewnętrzne, Tom I, Wydanie VIII. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006.
  • Noszczyk W., Chirurgia – repetytorium. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009.
  • http://www.onkonet.pl/dp_nump_raknerki.php#menu3
  • Baumgart D. C., Fischer A., Virchow's node. Lancet, 2007, 370, 9598: 1568.
Opublikowano: ; aktualizacja: 05.10.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Angiografia nerkowa

Angiografia nerkowa jest to badanie radiologiczne tętnic nerkowych z użyciem kontrastu. W obrębie tych naczyń ...

Rak nerki – leczenie

Rak nerki nie jest częstym nowotworem, ale wyjątkowo podstępnym. Rozwija się bardzo szybko, nie dając ...

Rak nerki

W nerkach, jak we wszystkich innych narządach, może pojawić się nowotwór (nie zawsze złośliwy). Guzy ...

Choroby nerek

Choroby nerek można podzielić na choroby wrodzone oraz nabyte, a także na patologie przebiegające w ...

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa to zbiorcze pojęcie odnoszące się do zakrzepicy żył głębokich, przebiegającej klinicznie pod ...

Guz nerki – przyczyny, objawy, leczenie guza na nerce

Guz nerki przez długi czas może nie dawać specyficznych objawów. Zmiana nie rośnie szybko, a ...

Zakrzepica żylna – przyczyny, objawy, badania, dieta, zapobieganie

Przyczyny zakrzepicy (trombozy) obejmują niezdrowy styl życia i patologie w obrębie układu krążenia. Przy zakrzepicy ...

Dieta dla osób leczonych onkologicznie

Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ...

Scyntygrafia nerek

Scyntygrafia nerek jest obrazową metodą pozwalającą na dokładną ocenę wyglądu nerek oraz ich funkcji wydalniczej. ...

Ból nerki – jakie mogą być przyczyny bólu nerek?

Ból w chorobach nerek lokalizuje się najczęściej w okolicy lędźwiowej. Jego charakter oraz objawy towarzyszące ...

Wideo – Rak nerki

Rak nerki stanowi ok. 3 % nowotworów występujących u osób dorosłych. Nowotworów ten wykrywany jest ...

Wideo – Nowotwory układu moczowo-płciowego

Nowotwory układu moczo-płciowego obejmują głównie: nowotwory złośliwe męskich narządów płciowych: gruczołu krokowego, jądra, prącia, (złośliwe ...

Komentarze (0)