Tętniak serca – przyczyny, objawy, badania, leczenie tętniaka na sercu

Brak zdjęcia

11 czerwca 2018

Tętniak serca to poważne powikłanie zawału. Przyczyną tętniaka na sercu rzadziej jest m.in. choroba niedokrwienna. Do objawów zalicza się zaburzenia rytmu serca i spadek wydolności organizmu. Badania (UKG, EKG, tomografia, rezonans) i leczenie są niezbędne z uwagi na ryzyko pęknięcia tętniaka. Stosuje się leki przeciwkrzepliwe, a w przypadku postępującej niewydolności, operację usunięcia zmiany i założenia by-passów.

Co to jest tętniak serca?

Tętniaki często są kojarzone z tętnicami, zwłaszcza z tętniakiem aorty. W odniesieniu do naczyń krwionośnych jest to poszerzenie ich światła wypełnione krwią. Natomiast tętniak serca (ang. ventricular aneurysm) to uwypuklenie fragmentu bliznowato zmienionej tkanki serca.

Wyróżnia się dwa typy tętniaków na sercu.

  • Tętniaki prawdziwe powstają zwykle w na przedniej ścianie lewej komory, w okolicy koniuszka serca. Tkanka bliznowata, z której są zbudowane, rzadko ulega pęknięciu. Nie ma natomiast zdolności kurczenia się, ani prawidłowego przewodzenia impulsów.
  • Tętniaki rzekome powstają kiedy krew wydostaje się z przerwanego naczynia wieńcowego lub z pękniętej komory serca do worka osierdziowego. Otaczające tkanki ograniczają dalsze krwawienie, jednak ryzyko pęknięcia tętniaka rzekomego jest dużo większe.

Tętniak serca po zawale i inne przyczyny tętniaka na sercu

Tętniak lewej komory występuje u 10 proc. chorych po przebytym zawale mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI) z całkowitym zamknięciem lewej tętnicy wieńcowej. Jest to zdecydowana większość wszystkich przypadków tętniaka serca. Czasami jednak, aneuryzm powstaje w tkance nie objętej blizną pozawałową.

Tętniak może sporadycznie występować u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, w czasie epizodu ostrego niedokrwienia. Bardzo rzadkimi przyczynami są: przerwanie ciągłości tętnicy wieńcowej w wyniku urazu klatki piersiowej, choroba Chagasa, sarkoidoza. Z uwagi na tak specyficzną etiologię, tętniak serca u dzieci rozpoznawany jest sporadycznie.

Rzekome tętniaki na sercu występują dużo rzadziej. Najczęściej powstają również jako powikłanie zawału. Tętniak prawdziwy może stać się rzekomym, jeśli dojdzie do jego pęknięcia. Do pozostałych przyczyn należą powikłania po zapaleniu mięśnia sercowego, zabiegach kardiochirurgicznych lub cewnikowaniu naczyń wieńcowych, np. w czasie koronarografii.

Aneurysm – jakie są objawy tętnika w sercu?

Przy tętniaku serca objawy długo mogą się nie pojawiać z uwagi na powolny rozwój zmiany. Ten typ tętniaka zazwyczaj rozwija się w lewej komorze. „Bańka” tętniaka może utrudniać przepływ krwi do tkanek obwodowych, a tym samym ograniczać wydolność pacjenta, co bywa wyraźnie odczuwane zwłaszcza przy wysiłku fizycznym. Ponadto wewnątrz tętniaków mogą tworzyć się skrzepliny. Jeśli taki skrzep dostanie się do naczyń krwionośnych, może spowodować zator danego naczynia i niedokrwienie tkanki. Może to skutkować np. udarem mózgu lub bolesnym niedokrwieniem kończyny.

Blizna po zawale nie przewodzi prawidłowo impulsów pobudzających mięsień do skurczu. Stąd mogą się pojawić trudne do wyleczenia komorowe zaburzenia rytmu serca. Duże tętniaki uniemożliwiają prawidłowe kurczenie się mięśnia sercowego, co prowadzi do jego niewydolności. Objawami niewydolności są:

  • osłabienie,
  • duszność,
  • obrzęki (powiększenie obwodu brzucha, przyrost masy ciała),
  • suchy kaszel, czasami z odkrztuszaniem podbarwionej krwią treści.

Badania serca w rozpoznaniu tętniaka

Ryzyko pęknięcia tętniaka serca prawdziwego jest znacznie większe niż tętniaka prawdziwego. Niesie to za sobą ryzyko groźnego dla życia krwotoku. Diagnostyka bywa problematyczna, ponieważ do najczęstszych objawów należą: ból w klatce piersiowej, duszności i objawy niewydolności serca. Wszystkie wymienione symptomy występują również w przebiegu choroby wieńcowej, na którą zachorowalność jest dużo większa. W trakcie osłuchiwania często występuje szmer skurczowo-rozkurczowy, który z kolei może być trudny do odróżnienia od szmeru w przebiegu niedomykalności mitralnej. Zmiany w badaniu EKG są również niespecyficzne.

Podstawą do rozpoznania aneuryzmu serca jest badanie echokardiograficzne (UKG). Badanie to można wykonać przez klatkę piersiową, ale dużo większą dokładność uzyskuje się z zastosowaniem głowicy przełykowej. W celu oceny przepływu krwi do i z tętniaka wykonuje się badanie dopplerowskie.

Zmiany widoczne w EKG przy tętniaku lewej komory to uniesienie odcinka ST w odprowadzeniach przedsercowych.

Bardzo dobrym narzędziem do zobrazowania tętniaka prawdziwego lub rzekomego są również badania, takie jak tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny. Badania te pozwalają ocenić obecność skrzeplin we wnętrzu tętniaka, zmierzyć średnicę jego szyjki i jamy. W prostym badaniu RTG może być natomiast widoczna zmiana sylwetki serca.

Do różnicowania tętniaków prawdziwych i rzekomych wykorzystuje się wymienione badania obrazowe, TK i MR. Tętniaki rzekome wyróżniają się tym, że ich szyjka jest dużo węższa niż jama.

Leczenie i rokowanie przy tętniaku na sercu

Obecność tętniaka lewej komory istotnie zwiększa ryzyko zgonu po zawale serca. Istnieje ryzyko arytmii, niewydolności serca czy powikłań zatorowo-zakrzepowych. Wskazane jest stosowanie farmakologicznej profilaktyki przeciwkrzepliwej, np. antagonistami witaminy K (acenokumarol, warfaryna). Jeśli u pacjenta pojawiają się nawracające epizody komorowych zaburzeń rytmu lub farmakologiczne leczenie niewydolności serca jest nieskuteczne, należy podjąć leczenie kardiochirurgiczne. Operacja przy tętniaku serca polega na usunięciu zmiany i wykonaniu pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG), czyli tzw. by-passów. Taki zabieg znacznie poprawia rokowanie i stan zdrowia pacjenta.

W przypadku pacjentów z nieleczonym tętniakiem rzekomym, ryzyko pęknięcia i wystąpienia śmiertelnego krwotoku wynosi prawie 50 proc.. Podstawą jest również leczenie kardiochirurgiczne polegające na usunięciu tętniaka i zamknięciu pękniętej ściany serca.


Bibliografia:

  1. P. Gajewski (red.): Interna Szczeklika 2015: Medycyna Praktyczna 2015, s. 211.
  2. S. J. Hutchison: Diagnostyka powikłań zawału serca, wyd. I. Wrocław: Elsevier Urban & Partner, 2010; s. 139–143.
  3. H. A. Ba’Albaki, S. D. Clements (1989), Left Ventricular Aneurysm: A Review. Clinical Cardiology; https://doi.org/10.1002/clc.4960120102
  4. C. Frances, A. Romero, D. Grady (1998), Left ventricular pseudoaneurysm. Journal of the American College of Cardiology. https://doi.org/10.1016/S0735-1097(98)00290-3
Opublikowano: ; aktualizacja: 02.07.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Choroba Takayasu – przyczyny, objawy, badania, leczenie, powikłania, rokowanie

Choroba Takayasu jest rzadko występującą chorobą tętnic. Jej przyczyny nie są do końca poznane. Ze ...

Zespół Dresslera – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rokowania, powikłania

Zespół Dresslera to postać zapalenia osierdzia, która pojawia się w związku z wystąpieniem jakiejś innej ...

Stres a choroby układu sercowo-naczyniowego

Stres w znaczeniu biologicznym oznacza każdą zmianę w środowisku, która zagraża homeostazie ustrojowej, czyli istniejącemu, ...

Jak zapobiegać powstawaniu żylaków?

Przewlekła niewydolność żylna i żylaki kończyn dolnych – jej najczęstsza manifestacja kliniczna – to częsty ...

Zasady leczenia nadciśnienia tętniczego

Leczenie nadciśnienia tętniczego nie oznacza wyłącznie przyjmowania leków. Podstawowym elementem leczenia nadciśnienia tętniczego jest modyfikacja ...

Zatorowość płucna – przyczyny, objawy, leczenie zatoru płucnego

Zatorowość płucna to stan, kiedy światło pnia płucnego, tętnic płucnych lub ich rozgałęzień zwęża się ...

Wideo – Nadciśnienie pierwotne i wtórne

Nadciśnienie tętnicze może mieć charakter pierwotny, jest wówczas uwarunkowane genetycznie i zwykle rozwija się powoli ...

Wideo – Zawał mięśnia serca

Zawał serca jest ostrą postacią choroby niedokrwiennej serca. Związany jest on z wystąpieniem znacznej różnicy ...

Wideo – Co to jest miażdżyca i dlaczego powstaje?

Miażdżyca jest chorobą naczyń polegającą na tworzeniu się wewnątrz ścian naczyń blaszek miażdżycowych, które utworzone ...

Wideo – Farmakologiczne metody leczenia nadciśnienia tętniczego

Chory na nadciśnienie tętnicze powinien być w pierwszej kolejności leczony metodami niefarmakologicznymi poprzez modyfikację stylu ...

Triada Virchowa – czym jest i co oznacza?

Triada Virchowa jest określeniem opisującym czynniki prowadzące do powstania zakrzepicy żylnej. Oznacza także typowe objawy ...

Jak upał wpływa na organizm? Dla kogo jest groźny?

Letnie upały dla części osób oznaczają pojawienie się dodatkowych, niepożądanych dolegliwości – gorszego samopoczucia, osłabienia, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon