Takotsubo (zespół złamanego serca) – co to jest, jakie są objawy, jak wygląda leczenie i rokowanie?

Brak zdjęcia

3 stycznia 2019

Złamane serce kojarzy się przede wszystkim z zawodem miłosnym – okazuje się jednak, że pojęcie to związane jest również z chorobą mięśnia sercowego, którego objawy mogą przypominać zawał. Zespół złamanego serca (inaczej zespół takotsubo, kardiomiopatia takotsubo lub kardiomiopatia stresowa) częściej dotyczy kobiet i wiąże się z silną traumą. Czy takotsubo można leczyć i jakie jest rokowanie?

Zespół złamanego serca – co to za choroba?

Zespół złamanego serca, znany także jako zespół lub kardiomiopatia takotsubo, to choroba mięśnia sercowego. Jej bardziej naukowa nazwa to zespół balotującego koniuszka albo zespół akinetycznego (unieruchomionego) koniuszka. Koniuszek serca to anatomiczna struktura stanowiąca część lewej komory.

Schorzenie to po raz pierwszy opisała (w 1990 roku) japońska grupa badaczy, a nazwa pochodzi od naczynia posiadającego wąską szyjkę i szerokie dno, które służy do połowu ośmiornic – taki właśnie kształt przyjmuje wtedy serce w badaniu ultrasonograficznym.

Syndrom złamanego serca na pierwszy rzut oka bardzo przypomina zawał serca, jednak po przeprowadzeniu badań okazuje się, że naczynia wieńcowe nie są dotknięte miażdżycą. Wszyscy pacjenci mają jednak pewną wspólną cechę – każdy z nich doświadczył, w ciągu ostatnich 2 dni, bardzo trudnego przeżycia.

Kardiomiopatia stresowa, jak bywa nazywana choroba złamanego serca, może dotyczyć nawet 1 proc. osób, u których pierwotnie zdiagnozowano ostry zespół wieńcowy na tle miażdżycowym. Aż 90 proc. przypadków tego schorzenia dotyczy kobiet po 65. roku życia. Uważa się, że odpowiada za to pomenopauzalny spadek poziomu estrogenów, który wywiera negatywny wpływ na stan mikrokrążenia sercowego.

Choroba złamanego serca – jakie są przyczyny?

Kardiomiopatia takotsubo najprawdopodobniej związana jest z dużym wyrzutem hormonów stresu (są to katecholaminy, których przykładem jest adrenalina). Ich wpływ może powodować przemijającą niewydolność serca, dającą objawy takie jak choroba wieńcowa na tle miażdżycowym.

Zwiększone stężenie hormonów stresu we krwi jest najczęściej spowodowane przeżyciem jakiegoś trudnego, przygnębiającego wydarzenia lub nadmiernym stresem i silnym lękiem.

Najczęstsze przyczyny kardiomiopatii takotsubo to: śmierć współmałżonka, rozstanie/zakończenie związku, kłopoty finansowe, utrata pracy, ciężka choroba, wypadek.

Zawał a zespół złamanego serca – objawy

Objawy zespołu złamanego serca bardzo często przypomina objawy zawału. Najczęściej obejmują one:

  • ból w klatce piersiowej za mostkiem,
  • duszność,
  • brak tchu lub przyspieszony oddech,
  • napady lęku,
  • nudności i wymioty,
  • utratę przytomności,
  • zaburzenia świadomości.

Skóra jest blada i zimna, pojawia się również zlewny, zimny pot.

Dokładniejsze badania przeprowadzane już na oddziale szpitalnym także mogą wskazywać na zawał serca. W EKG pojawiają się zmiany charakterystyczne dla innych ostrych zespołów wieńcowych, podniesione są także enzymy sercowe – troponiny. Innym parametrem, którego podwyższone stężenie może towarzyszyć tej kardiomiopatii są peptydy natriuretyczne.

W zespole takotsubo dochodzi do zmniejszenia kurczliwości mięśnia sercowego, co jest szczególnie widoczne w obrębie lewej komory i koniuszka serca – zmiany te dobrze obrazuje badanie echokardiograficzne lub wykonanie serii zdjęć rentgenowskich po wprowadzeniu kontrastu bezpośrednio do lewej komory (jest to tak zwana wentrykulografia).

Następnie pacjent trafia zwykle na koronarografię, czyli badanie angiograficzne tętnic wieńcowych, które zwykle nie wykazuje zmian miażdżycowych i wyklucza wystąpienie ostrego zespołu wieńcowego na tle arteriosklerozy.

Zespół (kardiomiopatia) takotsubo – rozpoznanie i diagnoza

Amerykańska organizacja związana z branżą medyczną – Mayo Clinic opracowała kryteria rozpoznania zespołu takotsubo. Do potwierdzenia wstępnej diagnozy spełnione muszą zostać wszystkie kryteria przedstawione poniżej:

  • przemijająca dyskineza koniuszka serca, dotycząca obszaru unaczynienia więcej niż jednej tętnicy wieńcowej,
  • ujemne załamki T lub uniesienie odcinka ST w EKG,
  • brak zwężeń w naczyniach wieńcowych.

Konieczne jest również wykluczenie: kardiomiopatii przerostowej, zapalenia serca, guza chromochłonnego, urazu głowy oraz krwawienia śródczaszkowego.

Takotsubo – jak leczyć?

Zespół złamanego serca to poważny stan chorobowy, który może prowadzić do ostrej niewydolności serca, obrzęku płuc, ostrej niedomykalności zastawki dwudzielnej lub nawet do pęknięcia ściany serca. Śmiertelność w ostrej fazie tego typu kardiomiopatii wynosi około 2 proc.

Leczenie choroby takotsubo opiera się głównie na farmakoterapii. Najczęściej stosowane są betablokery, czyli leki beta-adrenolityczne oraz inhibitory konwertazy angiotensyny (ACEI). Leki te bardzo pozytywnie wpływają na stan naczyń wieńcowych – powodują ich relaksację i zwiększają dopływ krwi do komórek mięśnia sercowego.

Jeśli dojdzie do poważniejszych powikłań, takich jak obrzęk płuc, wskazane może być podanie leków diuretycznych (moczopędnych).

Syndrom złamanego serca – zapobieganie

Zapobieganie chorobie takotsubo nie jest prostym zadaniem. Bardzo ciężko jest całkowicie wyzbyć się w swoim życiu stresu. Nagłe, trudne wydarzenia mogą pojawiać się niezapowiedzianie i czasami nie ma możliwości przygotowania się na nie.

Możliwe jest jednak nauczenie się jak radzić sobie ze stresem. Poniżej przedstawiono kilka rad, które pomogą zachować serce w zdrowiu.

  • Nie wolno dusić w sobie negatywnych emocji.
  • Nie warto angażować się w czynności, które wiążą się ze stresem, jeśli nie jest to konieczne.
  • Odpoczynek jest niezwykle ważny, życie w ciągłym napięciu bez chwili dla siebie bardzo negatywnie wpływa na zdrowie fizyczne i psychiczne.
  • Dobrze znaleźć trochę czasu tylko dla siebie, posłuchać relaksującej muzyki czy obejrzeć dobry film.
  • Dobrym pomysłem będą wyjazdy za miasto, w miejsce gdzie można obcować z naturą.
  • Pomoże również spędzanie wolnego czasu z przyjaciółmi, najlepiej aktywnie, na świeżym powietrzu.
  • Uprawianie sportu codziennie – nie powinien on być jednak zbyt forsowny i trwać za długo.
  • Warto unikać spożywania tłustych, smażonych potraw, picia alkoholu i palenia papierosów.

Zespół złamanego serca – rokowanie

Rokowania w przypadku wystąpienia zespołu złamanego serca są raczej dobre. Bardzo dużo zależy jednak od ciężkości stanu w jakim znalazł się chory, a także od czasu, który minął od pojawienia się objawów do udzielenia fachowej pomocy medycznej. Śmiertelność w ostrej fazie tego typu kardiomiopatii może sięgać 2 proc., a szanse na nawrót objawów u osoby, która w przeszłości doznała zespołu złamanego serca wynoszą około 7 proc. Aż 19 na 20 pacjentów wraca do pełni sił po około 6 tygodniach hospitalizacji i nie prezentuje cech trwałych zaburzeń czynności komór serca.

Bibliografia

  • Opolski G., Kardiologia – kompendium, Wydanie 1, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
  • Galler C., Choroby serca i układu krążenia. Opieka farmaceutyczna, Wydanie 1, Wydawnictwo MedPharm, Wrocław 2011.
  • Gajewski P. (red.), Interna Szczeklika 2017, Wydanie 8, Wydawnictwo MP, Kraków 2017.
  • Paauw D. S. i wsp., Choroby wewnętrzne: praktyczny przewodnik kliniczny, Tom 1, Wydanie 1, Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2009.
  • Karges W., Al Dahouk S., Interna w 5 dni, Wydanie 1, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
  • Rozwodowska M. i wsp., Kardiomiopatia tako-tsubo – problem kliniczny. Folia Cardiologica Excerpta, 2010, 5 (5): 298–304.
Opublikowano: ; aktualizacja: 03.01.2019

Oceń:
4.7


Może cię

Zawał serca – kto jest najbardziej podatny?

Zawał serca to nieodwracalne uszkodzenie (martwica) fragmentu mięśnia sercowego wywołane zablokowaniem dopływu krwi, wskutek całkowitej ...

Choroby serca a stres

Wśród czynników zwiększających ryzyko wystąpienia miażdżycy oraz jej powikłań wymienić należy stres. Osoby mocniej reagujące ...

Troponina I – badanie i norma cTnI

Badanie troponiny I wykonuje się przy podejrzeniu zawału mięśnia serca. Troponiny to białka, które występują ...

Choroba niedokrwienna serca – przyczyny, czynniki ryzyka, objawy, leczenie niedokrwienia serca

Choroba niedokrwienna serca to szerokie pojęcie obejmujące wszystkie stany, w których dochodzi do niedokrwienia mięśnia ...

Badanie CK (kinaza kreatynowa)

CK, czyli kinaza kreatynowa oznaczana jest w przypadku podejrzenia uszkodzenia mięśni szkieletowych, w monitorowaniu leczenia ...

Zapalenie chrząstek żebrowych u dzieci

Zapalenie chrząstek żebrowych (łac. costochondritis) znane jest także pod nazwą zespołu Tietzego (ang. Tietze's syndrome). ...

Mioglobina – badanie, norma, co oznacza podwyższona we krwi i w moczu?

Mioglobina to białko mięśniowe, występujące w mięśniach szkieletowych i mięśniu sercowym. Uszkodzenie mięśni prowadzi do ...

Zawał serca – przyczyny, objawy, postępowanie, leczenie, dieta, skutki

Przyczyną zawału serca jest niedokrwienie oraz niedotlenienie narządu w wyniku nagłego zamknięcia jednej z tętnic ...

Pierwsze objawy zawału serca – wczesne i nietypowe objawy zawału

Zawał serca mięśniowego dotyka osób chorych na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze oraz z wysokim poziomem cholesterolu. ...

Czynniki ryzyka zawału serca

Najczęstszą przyczyną zawału serca jest zaawansowana miażdżyca, dlatego pośrednio czynniki ryzyka rozwoju miażdżycy są jednocześnie ...

Ból w klatce piersiowej – jakie są przyczyny i co to znaczy, kiedy boli w klatce piersiowej?

Ból w klatce piersiowej może być objawem wielu różnych schorzeń (np. nerwicy, zapalenia opłucnej, refluksu ...

Troponina T – badanie i norma

Oznaczenia troponiny T dokonuje się w przypadku podejrzenia zawału mięśnia sercowego. Troponina to białko obecne ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon