Syndrom białego fartucha (u dorosłych, dzieci, w ciąży) – co to jest i jak z nim walczyć?

Syndrom białego fartucha wiąże się z nasilonym stresem podczas wizyty u lekarza. Jego najczęstszym objawem są niekontrolowane wzrosty ciśnienia tętniczego w czasie pomiarów przeprowadzanych w gabinecie, przy obserwowanym prawidłowym wyniku w domu. Szczególnym przypadkiem jest syndrom białego fartucha w ciąży, który należy odróżnić od groźnego w skutkach nadciśnienia ciążowego. Czy zespół ten wymaga pogłębionej diagnostyki i leczenia? Jak radzić sobie z nadmiernym stresem wywołanym wizytą lekarską? Czy syndrom białego fartucha może być niebezpieczny dla zdrowia?

Co to jest syndrom białego fartucha?

Syndrom białego fartucha to, wbrew pozorom, częsta dolegliwość, która może dotyczyć nawet 20 proc. chorych. Stwierdza się u nich zaburzenia wartości ciśnienia tętniczego w czasie jego pomiarów w gabinecie lekarskim. Kluczowe dla rozpoznania syndromu są rozbieżności pomiędzy wartościami mierzonymi w placówce zdrowotnej, a tymi uzyskiwanymi w pomiarach domowych.

Syndrom białego fartucha bywa rozpoznawany w trakcie badań okresowych lub komisji wojskowych. Wysokie ciśnienie jest wówczas powodem, dla którego pacjent kierowany jest do dalszej diagnostyki do lekarza rodzinnego, gdzie zapada decyzją o ewentualnym włączeniu leczenia.

Syndrom białego fartucha w ciąży pojawia się szczególnie często z uwagi na silne obciążenie psychiczne, z jakim zwykle wiąże się każda wizyta lekarska lub położnicza. Niepokój o zdrowie nienarodzonego dziecka oraz możliwe komplikacje sprawia, że stres towarzyszy ciężarnej częściej niż innym pacjentom. Co więcej, dla wielu młodych kobiet, pomiary ciśnienia w czasie ciąży, są pierwszymi badaniami ciśnienia w życiu, co może potęgować uczucie niepewności i niepokoju. Z uwagi na zagrożenie, jakie niesie ze sobą nadciśnienie tętnicze ciężarnych konieczne jest skrupulatne wykluczenie lub potwierdzenie zespołu białego fartucha w tym przypadku.

Zobacz, jak sobie radzić z lękiem przed porodem

Jakie są przyczyny syndromu białego fartucha?

Przyczyn syndromu białego fartucha upatruje się głównie w uwarunkowaniach psychologicznych oraz ewentualnych przykrych doświadczeniach w przeszłości związanych ze służbą zdrowia.

W większości przypadków, przyczyna zespołu pozostaje jednak nieznana, a sam chory neguje silny stres w czasie wizyty u lekarza i pomiaru ciśnienia w gabinecie. Przypuszcza się, że mimo braku odczuwanego lęku, podświadomie chory odczuwa napięcie i niepokój, co przekłada się na zaburzenia pracy układu sercowo-naczyniowego i zwiększony wyrzut hormonów stresu.

Sprawdź, jakie są przyczyny i objawy nerwicy oraz jak ją leczyć

Syndrom białego fartucha – objawy

Choć zespół białego fartucha uważany jest głównie za syndrom mierzenia ciśnienia, może on również przybierać inne formy. Syndrom białego fartucha u dzieci bywa szerszym pojęciem, związanym z nasilonym lękiem przed osobą lekarza bądź dowolną inną osobą z personelu medycznego. Niepokój budzą wówczas wszystkie procedury medyczne, a uzyskanie wiarygodnych wyników badań u krzyczącego i płaczącego dziecka bywa znacznie utrudnione lub niemożliwe.

U osób dorosłych syndrom białego fartucha, poza niekontrolowanymi wzrostami ciśnienia tętniczego, może również objawiać się podwyższeniem wartości pulsu, uczuciem niepokoju, rozdrażnienia czy lęku przed samą wizytą.

Przeczytaj, jak sobie radzić z atakami paniki

Jak walczyć z efektem białego fartucha? Jak sobie radzić?

Sam syndrom, pomimo uciążliwości i możliwych błędów diagnostycznych, jakie za sobą niesie, nie jest powodem do niepokoju. Zdecydowanie również nie jest konieczne leczenie syndromu białego fartucha.

Czy istnieje skuteczny sposób na syndrom białego fartucha? Nie ma jednej gotowej recepty, która pozwoliłaby się uwolnić od dolegliwości, ale duże znaczenie ma atmosfera panująca w gabinecie, komfort psychiczny pacjenta oraz wizyty u znanego już lekarza.

Z punktu widzenia medycznego najważniejsze jest odróżnienie syndromu białego fartucha od faktycznych zaburzeń wartości ciśnienia oraz prawdziwego nadciśnienia. Sposób na syndrom białego fartucha w tym przypadku to regularne pomiary domowe ciśnienia tętniczego oraz kontrola z dzienniczkiem pomiarów w gabinecie lekarskim. W warunkach domowych chory nie odczuwa zwykle presji i stresu, co przekłada się na prawidłowe wartości ciśnienia.

Zobacz, jak wybrać zioła na nadciśnienie

Syndrom białego fartucha czy nadciśnienie?

Drugą, często stosowaną metodą, która odróżnia nadciśnienie białego fartucha od tego istniejącego faktycznie, jest badanie holter ABPM (holter ciśnieniowy). W tym przypadku chory nosi ze sobą niewielkie urządzenie monitorujące wartości ciśnienia tętniczego w trakcie całej doby (niekiedy stosuje się również zapis holterowski dłuższy niż 24-godzinny). Analiza pomiarów pozwala na ustalenie faktycznych wartości ciśnienia tętniczego oraz ewentualnych wskazań do włączenia leczenia.

Istnieją doniesienia o związku efektu białego fartucha z późniejszym rozwojem nadciśnienia tętniczego, stąd często pacjentów z takim rozpoznaniem włącza się do grupy ryzyka schorzeń sercowo-naczyniowych. Aby zmniejszyć ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego zaleca się zmianę stylu życia (zrzucenie zbędnych kilogramów, zmniejszenie zużycia soli, zwiększenie aktywności fizycznej) oraz regularne pomiary ciśnienia tętniczego w domu.

W przypadku strachu przed wizytą u lekarza u dzieci konieczne jest kompleksowe postępowanie zarówno rodziców, jak i personelu medycznego, dzięki któremu młody pacjent ma szansę oswoić się z nieznanymi zabiegami. Cierpliwość, brak nacisków, kar oraz gróźb, to jedne z najważniejszych metod postępowania. Dziecko powinno wiedzieć, co czeka go w gabinecie lekarskim i kiedy jest planowana wizyta.

Bibliografia

  1. Mancia G, Grassi G, Pomidossi G, Gregorini L, Bertineri G, Parati G, et al. Effects of blood pressure measurement by the doctor on patient’s blood pressure and heart rate. Lancet 1983;
  2. Cobos B, Haskard-Zolnierek K, Howard K. White coat hypertension: improving the patient-health care practitioner relationship. Psychol Res Behav Manag. 2015;8:133-41. Published 2015 May 2.
  3. Parati, Gianfranco & Ochoa, Juan & Lombardi, Carolina & Bilo, Grzegorz. (2015). White Coat Hypertension.
  4. Pickering TG, James GD, Boddie C, Harshfield GA, Blank S, Laragh JH. How common is white-coat hypertension? JAMA 1988; 2
Opublikowano: ; aktualizacja: 27.03.2019

Oceń:
4.8


Może cię

Jak żyć z rozrusznikiem serca?

Stymulator serca to małe elektroniczne urządzenie, którego celem jest regulacja pracy serca. Wszczepienie rozrusznika serca ...

Niewydolność prawokomorowa

W sytuacji, w której serce nie spełnia prawidłowo roli pompy, zapewniającej wystarczające ukrwienie narządów obwodowych ...

Przyczyny powstawania żylaków

Żylaki kończyn dolnych to najczęstsza manifestacja kliniczna przewlekłej niewydolności żylnej. To nie tylko problem kosmetyczny. ...

Zawał serca – kto jest najbardziej podatny?

Zawał serca to nieodwracalne uszkodzenie (martwica) fragmentu mięśnia sercowego wywołane zablokowaniem dopływu krwi, wskutek całkowitej ...

Co wpływa na rozwój nadciśnienia tętniczego?

Zmiana stylu życia, jaka nastąpiła wraz z migracją do miast, spowodowała typowy, głównie dla krajów ...

Stan przedzawałowy – jakie są objawy przed zawałem?

Stan przedzawałowy to pewnego rodzaju sygnał alarmowy, który świadczy o rozwoju miażdżycy. Objawy przed zawałem ...

Jak leczyć nadciśnienie tętnicze? Jakie są sposoby na obniżenie ciśnienia?

W większości przypadków nadciśnienie tętnicze nie daje żadnych objawów. To podstępna choroba prowadząca do chorób ...

Choroby serca a stres

Wśród czynników zwiększających ryzyko wystąpienia miażdżycy oraz jej powikłań wymienić należy stres. Osoby mocniej reagujące ...

Bóle nóg – jakie są sposoby na bóle w nogach?

Bóle nóg, uczucie ciężkości i bolesne skurcze to typowe objawy żylaków kończyn dolnych. Przyczyn tych ...

Wideo – Niewydolność prawokomorowa

Leczenie niewydolności serca związane jest z ustaleniem wyjściowej przyczyny, stąd też konieczność wykonania badań laboratoryjnych, ...

Dekstrokardia (serce po prawej stronie) i odwrócenie trzewi – objawy, badania, skutki

Dekstrokardia to stan, w którym serce znajduje się po prawej, a nie po lewej stronie ...

Wideo – Aktywność fizyczna w rehabilitacji kardiologicznej

Dla pacjentów z chorobami serca opracowano model rehabilitacji kardiologicznej, której pierwszy etap dotyczy wczesnego okresu ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon