Sercowy zespół X – co to jest, jak się leczy, jakie są rokowania?

Sercowy zespół X, czyli CSX, jest rodzajem choroby niedokrwiennej serca, w której przebiegu dochodzi do zaburzenia kurczliwości tętniczek. Objawia się bólem w klatce piersiowej pojawiającym się zarówno w podczas aktywności fizycznej, jak i w czasie spoczynku. Podstawowym badaniem umożliwiającym prawidłową diagnostykę jest koronografia.

Co to jest zespół CSX?

Sercowy zespół X, zwany też kardiologicznym zespołem X lub CSX (z ang. cardiac syndrome X), jest stosunkowo młodą jednostką chorobową. Wyodrębniono ją i zdefiniowano po raz pierwszy dopiero w 1973 roku. Jest to odmiana niezwykle popularnej dzisiaj choroby niedokrwiennej serca z grupy stabilnych zespołów wieńcowych. W odróżnieniu jednak od większości schorzeń z tej grupy, w badaniu koronarograficznym chorych z CSX nie obserwuje się istotnych zwężeń w tętnicach wieńcowych. Na skutek różnych czynników dochodzi do nadmiernego kurczenia bądź niewystarczającego rozkurczania tętniczek, czego konsekwencją staje się niedokrwienie mięśnia sercowego.

Zespół ten charakteryzuje się bólem w klatce piersiowej związanym z wysiłkiem lub występującym w spoczynku.

Przyczyny zespołu sercowego X

Wśród przyczyn dolegliwości bólowych towarzyszących schorzeniu wymienia się również niekontrolowane wydzielanie substancji wazoaktywnych (działających bez/pośrednio na średnicę naczyń). Taką substancją jest np. adenozyna, która wydzielona w zbyt dużych ilościach pobudza receptory bólowe. Podobnie na nocyceptory (receptory bólowe) może działać nadmierna stymulacja układu adrenergicznego bądź jego nieadekwatna odpowiedź.

Układ adrenergiczny, to część autonomicznego układu nerwowego, który odpowiada za regulację ciśnienia tętniczego krwi. Swoją nazwę bierze od jednej z głównych substancji przekaźnikowych – adrenaliny. W momencie wyrzutu do krwi zbyt dużej ilości adrenaliny, u chorych z sercowym zespołem X dochodzi do zwiększonej reakcji serca w postaci nadmiernego skurczu tętniczek wieńcowych i stymulacji receptorów bólowych.

Dowiedziono, że u ponad 30 proc. osób cierpiących na CSX, zdiagnozowano zaburzenia psychiczne nasilające dolegliwości bólowe.

Kardiologiczny zespół X – objawy

Nie można wskazać żadnych charakterystycznych objawów CSH. Zwykle ból sercowy przypomina ból dławicowy, jednakże istnieje kilka istotnych różnic.

  • Przede wszystkim ból pojawia się podczas i po wysiłku, ale też w czasie spoczynku. Nasila go stres, odwodnienie, niektóre leki.
  • Trwa dłużej niż w przypadku dławicy piersiowej, bowiem nawet powyżej 30 minut od zaprzestania aktywności.
  • Trudno dokładnie zlokalizować miejsce bólu i jego zasięg.
  • Nitrogliceryna podana podjęzykowo, nie przynosi ulgi.
  • Podczas napadów bólowych u części pacjentów pojawiają się ataki lęku i paniki.

Symptomy zespołu sercowego najczęściej dotykają kobiet (ponad 70 proc.). Choroba występuje jest głównie u pań po i w okresie okołomenopauzalnym, czyli około 50 roku życia. To nieznacznie ułatwia różnicowanie z innymi schorzeniami układu krążenia.

Jak rozpoznać sercowy zespół X?

Podstawowa diagnostyka opiera się na wykluczeniu innych chorób układu sercowo-naczyniowego, a przede wszystkim stabilnej dławicy piersiowej związanej z miażdżycą naczyń wieńcowych. Sposób rozpoznawania zespołu wynika już jego definicji. Zdradza go:

  • pojawiający się okresowo ból dławicowy;
  • obniżenie odcinków ST w badaniu EKG podczas trwania próby wysiłkowej (na bieżni, rowerku stacjonarnym lub na ergometrze);
  • prawidłowa budowa i średnica tętnic wieńcowych w koronarografii (brak zwężeń, blaszek miażdżycowych wewnątrz tętnic);
  • brak skurczu tętnic wieńcowych nasierdziowych podczas podawania acetylocholiny lub ergonowiny w trakcie koronarografii (tzw. ujemna próba prowokacyjna)

Podsumowując, aby rozpoznać sercowy zespół X konieczny jest wywiad z pacjentem, z którego dowiemy się o częstotliwości, okolicznościach i charakterze bólu w klatce piersiowej. Następnie warto wykonać standardowe lub 24-godzinne EKG (zwłaszcza w trakcie trwania dolegliwości), gdyż często już w tym badaniu pojawiają się zmiany odcinka ST sugerujące sercowe pochodzenie bólu.

Najważniejszym badaniem wykluczającym typową chorobę niedokrwienną o etiologii miażdżycowej jest koronarografia. Badanie to polega na dostaniu się za pomocą specjalnego cewnika do tętnic wieńcowych serca poprzez tętnicę promieniową (na przedramieniu) lub udową (okolice pachwiny). Do cewnika podawany jest tzw. kontrast, czyli substancja umożliwiająca dokładne zobrazowanie tętnic w aparacie rentgenowskim. Brak zwężeń w badaniu koronarograficznym stanowi podstawę do wykluczenia stabilnej dławicy piersiowej.

Sercowy zespół X – leczenie

W zależności od podłoża choroby, leczenie dobieramy indywidualnie do pacjenta. Istotą terapii jest zmniejszenie lub całkowite zlikwidowanie napadów dławicowych. W tym celu stosuje się typowe leki przeciwdławicowe:

  • azotany (niektórym pacjentom przynoszą nieznaczną ulgę);
  • blokery kanału wapniowego (antagoniści wapnia np. aplodypina, nifedypina, lacydypina);
  • ß-blokery (np. atenolol, bisoprolol, karwedilol)

W razie potrzeby można zalecić pacjentowi leki uspokajające i/lub przeciwlękowe.

Jakie są rokowania?

Warto również zwrócić uwagę chorego na zmianę stylu życia. Ogromny nacisk kładzie się na utrzymanie prawidłowej masy ciała, regularny, umiarkowany wysiłek fizyczny i unikanie stresowych sytuacji. Tym, co pozwala patrzeć optymistycznie w przyszłość, jest bardzo dobre rokowanie dotyczące tej choroby. Nie spotyka się zawałów serca, niewydolności czy nagłej śmierci sercowej u osób, u których zdiagnozowano jedynie sercowy zespół X. 7–letnie przeżycie od momentu rozpoznania choroby, u chorych nieleczonych wynosi ponad 96 proc.

Opublikowano: ; aktualizacja: 19.10.2017

Oceń:
4.4


Może cię

Ból w klatce piersiowej po wysiłku

Ból w klatce piersiowej jest jednym z najważniejszych objawów chorób serca. Bardzo często związany jest ...

Dławica piersiowa (dusznica bolesna) – przyczyny, objawy, leczenie

Ból w klatce piersiowej związany z wysiłkiem lub stresującą sytuacją może oznaczać dławicę piersiową, która ...

Ból w klatce piersiowej – jakie są przyczyny i co to znaczy, kiedy boli w klatce piersiowej?

Ból w klatce piersiowej może być objawem wielu różnych schorzeń (np. nerwicy, zapalenia opłucnej, refluksu ...

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie, konsekwencje

Migotanie przedsionków to najczęstsze zaburzenie rytmu serca. Przyczyny arytmii tego typu to m.in. nadciśnienie tętnicze ...

Wideo – Bóle w klatce piersiowej

Bóle w klatce piersiowej mogą być spowodowane bardzo groźnymi chorobami, dającymi daleko idące konsekwencje dla ...

Złamanie i pęknięcie mostka

Do złamania mostka najczęściej dochodzi w trakcie wypadku komunikacyjnego, na skutek uderzenia o kierownicę lub ...

Nerwica serca – przyczyny, objawy, leki, leczenie domowe, skutki

Nerwica serca to problem, który dotyczy coraz większej liczby osób, między 20. a 40. rokiem ...

Neuralgia międzyżebrowa – objawy, przyczyny, badania, leczenie i stosowane leki

Neuralgia międzyżebrowa należy do rodziny schorzeń zwanych nerwobólami i obok neuralgii nerwu trójdzielnego jest jedną ...

Ból dławicowy – jakie są objawy i jak rozpoznać ból wieńcowy?

Ból dławicowy towarzyszący chorobie wieńcowej (dławienie, ucisk lub gniecenia za mostkiem) zwany jest bólem wieńcowym ...

Nerwobóle w klatce piersiowej

Ból w klatce piersiowej zaliczany jest do tych objawów, które budzą największy niepokój wśród pacjentów. ...

Zapalenie chrząstek żebrowych u dzieci

Zapalenie chrząstek żebrowych (łac. costochondritis) znane jest także pod nazwą zespołu Tietzego (ang. Tietze's syndrome). ...

Ból w klatce piersiowej u dziecka

Ból w klatce piersiowej u dziecka jest spotykany rzadziej niż u dorosłych – większość pacjentów ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon