Przełom nadciśnieniowy – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, pierwsza pomoc

Przełom nadciśnieniowy (kryza nadciśnieniowa) to gwałtowny skok ciśnienia tętniczego. Ból głowy, szumy uszne, duszność to objawy wysokiego ciśnienia, które powinny skłonić do przyjęcia leków. Obniżenie ciśnienia jest konieczne z uwagi na ryzyko groźnych powikłań narządowych w postaci obrzęku płuc czy udaru mózgu. W takich przypadkach leczenie przełomu nadciśnieniowego odbywa się w szpitalu.

Przełom nadciśnieniowy – nagłe skoki ciśnienia

Przełom nadciśnieniowy nazywany jest inaczej kryzą nadciśnieniową. Jest to stan kliniczny, w którym dochodzi do nagłego skoku ciśnienia tętniczego. Zwykle wartości ciśnienia skurczowego przekraczają 180 mm HG, a ciśnienia rozkurczowego 120 mmHg. (Dla porównania prawidłowe ciśnienie krwi wynosi około 120/80 mm Hg). Dzięki rozpowszechnieniu stosowania leków przeciwnadciśnieniowych, kryzy występują stosunkowo rzadko. Nie wolno jednak ich bagatelizować ze względu na ryzyko poważnych powikłań.

W kardiologii wyróżniamy dwa stany, w przebiegu których dochodzi do gwałtownego wzrostu ciśnienia: stan nagły i stan pilny. Stany nagłe, to sytuacje, w których wysokiemu ciśnieniu tętniczemu towarzyszą powikłania narządowe. W ich przebiegu dochodzi do zagrożenia życia. Najlepiej leczyć je w szpitalu, pod fachowym okiem lekarzy, za pomocą leków obniżających ciśnienie, podawanych dożylnie.

W przeciwieństwie do stanów naglących, w stanach pilnych, mimo wysokiego ciśnienia krwi, nie dochodzi do powikłań narządowych. W jego przebiegu nie ma bezpośredniego zagrożenia życia i szybko postępującego uszkodzenia narządów. Można je leczyć w warunkach ambulatoryjnych, za pomocą leków podawanych doustnie.

Jakie są przyczyny przełomu nadciśnieniowego?

Przełom nadciśnieniowy przyczyny może mieć bardzo różne. Wymienia się tu: nagłe odstawienie leków przeciwnadciśnieniowych (tzw. efekt odbicia), przewlekłe stosowanie niektórych leków (glikokortykosteroidów), niestosowanie się do zaleceń lekarskich, niewłaściwie dobrane leczenie, zaburzenia lękowe, skok ciśnienia związany z operacją (okołooperacyjny), wzrost ciśnienia po urazie (np. rozległym oparzeniu), wysokie ciśnienie po używkach kokaina, amfetamina, LSD).

Przełom nadciśnieniowy u dzieci najczęściej wywołany jest:

  • chorobami nerek,
  • chorobami naczyń nerkowych,
  • koarktacją (zwężeniem) aorty,
  • guzami hormonalnie czynnymi.

Przyczyny te mogą wystąpić również u osób dorosłych. Ponadto zaobserwowano częstsze występowanie kryzy nadciśnieniowej u płci żeńskiej, osób otyłych oraz osób przyjmujących wiele leków jednocześnie.

Wysokie ciśnienie – objawy kryzy nadciśnieniowej

Przełom nadciśnieniowy, to stan kliniczny, w przebiegu którego dochodzi do wzrostu ciśnienia tętniczego krwi. Wysokie ciśnienie krwi, początkowo doprowadza do uszkodzenia mikrokrążenia. Następnie może dojść do niewydolności narządowej.

Objawy wysokiego ciśnienia to:

  • zawroty głowy,
  • szumy uszne,
  • krwawienie z nosa,
  • niepokój,
  • objawy neurologiczne: nudności, wymioty, ból głowy, senność, zaburzenia koncentracji, pamięci, dezorientacja, zaburzenia widzenia, zaburzenia świadomości, drgawki, drętwienia kończyn, objawy ogniskowe,
  • ból w klatce piersiowej (mogący być objawem niedokrwienia mięśnia sercowego lub zawału serca),
  • duszność, kaszel,
  • oddawanie dużych ilości moczu (natriureza ciśnieniowa),
  • zaburzenia widzenia związane z uszkodzeniem siatkówki.

Pierwsza pomoc przy przełomie nadciśnieniowym powinna polegać na ułożeniu pacjenta w pozycji półsiedzącej z lekko uniesioną głową. Ważne jest zapewnienie dostępny do świeżego powietrza, wyciszenie hałasów. Jeżeli mamy wiedzę na temat przyjmowanych przez chorego leków na nadciśnienie, należy mu je podać i wezwać pogotowie.

Dlaczego przełom nadciśnieniowy jest niebezpieczny?

Do nadciśnieniowych stanów nagłych, czyli wymagających natychmiastowej interwencji medycznej, na oddziale intensywnej terapii zalicza się:

  • ostrą niewydolność lewokomorową,
  • obrzęk płuc,
  • encefalopatię nadciśnieniową,
  • udar mózgu,
  • rozwarstwienie aorty,

Dodatkowo przy znacznie podwyższonym ciśnieniu, do stanów nagłych zalicza się krwotok do OUN, nadciśnienie okołooperacyjne, ostry zespół wieńcowy, rzucawkę oraz stan przedrzucawkowy, przełom wywołany guzem chromochłonnym (łac. phaeochromocytoma) nadnerczy, nadciśnienie związane ze stosowaniem amfetaminy, kokainy, LSD. U osób z wieloletnim nadciśnieniem tętniczym, doszło do wielu zmian adaptacyjnych w narządach. Dzięki czemu pacjent lepiej toleruje ciśnienie powyżej normy. Nagły spadek ciśnienia u nadciśnieniowca może doprowadzić do złego samopoczucia, zawrotów głowy, zaburzenia równowagi.

W przypadku nadciśnieniowego stanu pilnego, chorzy często są zaadoptowani do wzrostu ciśnienia. Do stanów pilnych, czyli kiedy przełom ciśnieniowy wiąże się w uszkodzeniami narządowymi, zalicza się: umiarkowane rozległe oparzenie ciała, przełom nadciśnieniowy w twardzinie układowej, w układowym zapaleniu naczyń, w przebiegu kłębuszkowego zapalenia nerek, nadciśnienie okołooperacyjne, nadciśnienie „z odbicia” po nagłym odstawieniu leków przeciwnadciśnieniowych, przełom wywołany przedawkowaniem leków (sympatykomimetyków), nadciśnienie odruchowe, uszkodzenie rdzenia kręgowego.

Rozróżnienie obu stanów w przebiegu kryzy ciśnieniowej jest niezwykle trudne i wymaga dużego doświadczenia. Jest jednak konieczne, aby wdrożyć odpowiednie postępowanie i leczenie.

Powikłania przełomu nadciśnieniowego

Nie można lekceważyć przełomu nadciśnieniowego. Powikłania bywają bardzo poważne. Wyróżniamy wśród nich:

  • powikłania ze strony układu nerwowego: udary mózgu, encefalopatia nadciśnieniowa, krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego,
  • powikłania ze strony układu krążenia: rozwarstwienie aorty, niewydolność serca, zawał serca, niedokrwienie serca, ostra niewydolność lewokomorowa serca, obrzęk płuc, zaburzenia rytmu serca, niedokrwistość hemolityczna mikroangiopatyczna,
  • powikłania ze strony nerek: niewydolność nerek,
  • powikłania ze strony narządu wzroku: mikrowylewy, odklejenie siatkówki,
  • powikłania ze strony przewodu pokarmowego: krwawienie do przewodu pokarmowego.

W przypadku przełomu nadciśnieniowego w ciąży powikłaniem może być stan przedrzucawkowy lub rzucawka.

Diagnostyka i leczenie przełomu nadciśnieniowego

Diagnostyka przełomu nadciśnieniowego, to przede wszystkim wnikliwy wywiad lekarski. Ponadto należy zmierzyć ciśnienie tętnicze i ocenić jego wartość na obu kończynach górnych. Konieczne jest również przeprowadzenie panelu podstawowych badań, w celu ustalenia przyczyny przełomu i wykrycia ewentualnych powikłań narządowych. Do badań tych zalicza się:

  • morfologię krwi,
  • ocenę parametrów nerkowych,
  • ocenę stężenia elektrolitów we krwi,
  • badanie ogólne moczu,
  • EKG.

Ponadto powinno wykonać się badanie dna oka, tomografię komputerową głowy (jeżeli podejrzewany jest udar mózgu), echo serca. Badania pomogą wyodrębnić osoby z uszkodzeniami narządowymi, wymagającymi natychmiastowej pomocy medycznej.

Leczenie przełomu nadciśnieniowego polega na obniżeniu wartości ciśnienia. Tempo obniżania ciśnienia zależy od sytuacji klinicznej. W przypadku nadciśnieniowych stanów naglących (encefalopatii nadciśnieniowej, rzucawki, rozwarstwienia aorty, obrzęku płuc, krwawienia wewnątrzczaszkowego i.in) konieczna jest hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii. Leczenie nadciśnieniowych stanów pilnych często wymaga jedynie leczenia ambulatoryjnego. Czasami konieczna jest kilkugodzinna obserwacja na izbie przyjęć. Aby doraźnie obniżyć ciśnienie podawane są leki doustne (kaptopryl, labetalol). Niekiedy konieczna jest zmiana wytycznych w leczeniu nadciśnienia.

Bibliografia:

  1. Interna Szczeklika, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków, 2013.
  2. Kardiologia, E. Braunwald, wyd. Elsevier, Wrocław 2005.
  3. Kardiologia po Dyplomie 2012; 11 (6): 17–22
  4. Artykuł poglądowy: https://journals.viamedica.pl/arterial_hypertension/article/viewFile/12708/10542
Opublikowano: ; aktualizacja: 23.02.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Zły wynik cholesterolu – jakie są objawy i skutki?

Lipidogram (profil lipidowy) to badanie, które pozwala określić skład związków tłuszczów we krwi. Dyslipidemię rozpoznaje ...

Operacja tętniaka aorty

Tętniaki oznaczają poszerzenie tętnicy o więcej niż połowę jej normalnej średnicy. Najczęściej dotyczą aorty, głównej ...

Owrzodzenie podudzi

Owrzodzenia podudzi to rana na skórze w obrębie nogi od kolana w dół (do kostek). ...

Tony serca – pierwszy, drugi, tony dodatkowe podczas osłuchiwania

Osłuchiwanie serca to jedno z podstawowych badań przedmiotowych, pozwalające na ocenę tonów serca, czyli odgłosu ...

Wideo – Nadciśnienie tętnicze

Nadciśnienie tętnicze jest chorobą , która dotyka w Polsce kilku milionów ludzi. Na podstawie badań ...

Wysokie i podwyższone ciśnienie u dziecka

Nadciśnienie tętnicze u maluchów diagnozowane jest znacznie rzadziej niż u osób dorosłych. Wysokie ciśnienie występuje ...

Takotsubo (zespół złamanego serca) – co to jest, jakie są objawy, jak wygląda leczenie i rokowanie?

Złamane serce kojarzy się przede wszystkim z zawodem miłosnym – okazuje się jednak, że pojęcie ...

Skoki ciśnienia – przyczyny, badania, leczenie, skutki

Nadciśnienie tętnicze zwiększa ryzyko udaru czy zawału. Niebezpieczne są także wahania i skoki ciśnienia tętniczego. ...

Zastoinowa niewydolność serca – przyczyny, objawy, leczenie

Niewydolność serca oznacza stan, w którym jego praca staje się niewystarczająco efektywna, by zaspokoić potrzeby ...

Wysokie ciśnienie – przyczyny, objawy, leczenie podwyższonego ciśnienia

Przyczyną wysokiego ciśnienia tętniczego jest głównie niezdrowy styl życia – nadmiar soli w diecie, otyłość, ...

Ciężkie nogi – przyczyny i domowe sposoby na uczucie ciężkich nóg

Uczucie ciężkich nóg to problem mogący dotykać nawet połowę populacji. Przyczyny dolegliwości mogą być rozmaite ...

Alkohol a choroby serca i naczyń

Uzależnienie od alkoholu ma negatywny wpływ na większość narządów człowieka, najczęściej powoduje schorzenia trzustki, wątroby ...

Komentarze (1)


Bardzo dobry artykuł, znalazłem wszystko czego szukałem!
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon