Objaw Homansa – ujemny i dodatni – czy oznacza zakrzepicę kończyn dolnych?

Objaw Homansa to jeden z symptomów, który może pojawić się w przebiegu zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych. Polega na bolesności kończyny przy wykonaniu odpowiedniego ruchu. Choć test Homansa jest prosty w wykonaniu to w praktyce odchodzi się od jego stosowania ze względu na niską skuteczność, dostępność dokładniejszych badań, a także ryzyko przemieszczenia się skrzepliny w czasie badania.

Objaw Homansa – co to jest?

Objaw Homansa po raz pierwszy opisany został w latach trzydziestych w artykule, który wskazywał, że możliwą przyczyną zatorowości płucnej jest zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych. Symptom ten występuje wtedy, gdy pojawia się zakrzep w żyle głębokiej.

Zbadanie objawu Homansa jest stosunkowo proste. Na początku konieczne jest wyprostowanie przez pacjenta kończyny dolnej w stawie kolanowym, następnie lekarz unosi ją ku górze i dokonuje zgięcia stopy pacjenta w kierunku grzbietowym (ku przedniej części goleni). W sytuacji, kiedy temu ruchowi towarzyszą dolegliwości bólowe, objaw uznawany jest za dodatni i może to oznaczać, że u badanego wystąpiła zakrzepica kończyny dolnej lub zakrzepica żyły udowej.

Objaw Homansa – zastosowanie i zagrożenia

Obecnie dzięki dużej dostępności precyzyjnych badań obrazowych test Homansa jest przeprowadzany zdecydowanie rzadziej niż w przeszłości.

Nie tylko ze względu na dostępność lepszych metod diagnostycznych odchodzi się od badania objawu Homansa. Spowodowane jest to również i tym, że cechuje on się niską czułością i swoistością.

Test Homansa niesie ze sobą również pewne ryzyko – otóż w trakcie jego przeprowadzania możliwe jest, że zakrzep obecny w naczyniu żylnym kończyny dolnej odseparuje się i zacznie krążyć w krwiobiegu.

Taka sytuacja jest bardzo groźna, gdyż może skutkować nawet wystąpieniem zatorowości płucnej. Z tego właśnie powodu zdecydowanie odradza się pacjentom przeprowadzania badania objawu Homansa samodzielnie w warunkach domowych.

Zakrzepica żył głębokich – przyczyny

Omawiając objaw Homansa, należy wyjaśnić czym jest zakrzepica żył głębokich. Przyczyniać się do jej wystąpienia może bardzo wiele różnych czynników ryzyka m.in. wiek powyżej 45 lat, otyłość czy różne stany związane z dłuższym unieruchomieniem kończyny dolnej (przykładem może być złamanie kości udowej).

Zakrzepica żył może być spowodowana przez schorzenia, takie jak sepsa, niewydolność serca (szczególnie znacznie zaawansowana – w III i IV klasie NYHA) oraz toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów, żylaki żył głębokich i różne infekcje.

Ryzyko wystąpienia zakrzepicy żył głębokich zwiększone jest również u ciężarnych kobiet, a także u osób, które dużo podróżują – lot samolotem, podczas którego przez wiele godzin człowiek nie rusza się z miejsca, może skutkować tym, że pojawi się zakrzep w stopie.

Zakrzepica żył głębokich może rozwijać się w konsekwencji jakichś medycznych, np. rozległych zabiegów operacyjnych, ale i wprowadzeniu do wnętrza naczyń krwionośnych pacjenta jakiegoś cewnika czy stosowaniu doustnych środków antykoncepcyjnych.

Objaw Homansa – symptom zakrzepicy

Objaw Homansa to jeden z możliwych objawów zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych. Aby jednak móc go stwierdzić, konieczne jest przeprowadzenie badania lekarskiego. Jednak u osób, u których rozwinął się zakrzep w stopie czy inna postać skrzepliny, pojawiają się zdecydowanie łatwiejsze do stwierdzenia dolegliwości. Objawy zakrzepicy żylnej nóg mogą bowiem obejmować:

  • ból łydki (zakrzepica prowadzi szczególnie do bólu podczas chodzenia), a czasami ból dołu podkolanowego lub bóle podkolanowe; czasami chorzy ogólnie określają swoje dolegliwości bólowe ogólnie jako ból nóg – zakrzepica może prowadzić do tak nasilonego bólu, że choremu ciężko będzie umiejscowić go w jakiejś konkretnej części nogi,
  • obrzęk kończyny, w której doszło do zakrzepicy,
  • tkliwość uciskowa,
  • wzmożone ucieplenie kończyny z zakrzepicą,
  • zmiana zabarwienia skóry (zwykle staje się ona blada, ale może i ona przybierać sinawy kolor),
  • stan podgorączkowy lub gorączka (występujące wtedy, kiedy w okolicy zakrzepu dojdzie do rozwinięcia się stanu zapalnego).

Zakrzepica może przebiegać również zupełnie niezauważalnie. Pierwsze objawy schorzenia (np. ból i obrzęk) mogą w bardzo krótkim czasie przybierać na sile i stanowić przyczynę znacznego dyskomfortu u pacjenta, skłaniającego do konsultacji lekarskiej. Wtedy właśnie z reguły zlecane są badania potwierdzające lub wykluczające to schorzenie. W przebiegu choroby zakrzep może umiejscawiać się w różnych naczyniach żylnych – przykładem jest żyła podkolanowa.

Zakrzepica – diagnostyka

Każde schorzenie wymaga odpowiedniej diagnostyki. Oprócz testu Homansa wykonuje się także inne badania.

Jeśli pojawi się podejrzenie, że u pacjenta rozwinęła się zakrzepica żył – badanie krwi wskazuje m.in. ilość D-dimerów we krwi. Ponadto czasami zlecane jest również wykonanie morfologii krwi lub/i oznaczenie współczynnika filtracji kłębuszkowej nerek (eGFR).

Gdy podejrzewana jest zakrzepica, badania laboratoryjne niestety nie wystarczą do jej rozpoznania – w diagnostyce wykorzystuje się także badania obrazowe, takie jak ultrasonografia (podczas której możliwe jest wykrycie obecności zakrzepu w którejś z żył kończyny dolnej – to badanie żył głębokich jest wykorzystywane dość często), czy w uzasadnionych przypadkach tomografia komputerowa.

Objaw Homansa – leczenie

Sam objaw Homansa nie podlega leczeniu – konieczne jest leczenie choroby, która do tego objawu doprowadziła.

Podstawowe znaczenie ma podawanie pacjentowi preparatów przeciwkrzepliwych, takich jak heparyny czy doustne antykoagulanty (zarówno nowszej generacji – rywaroksaban czy dabigatran, jak i antagonistów witaminy K, którymi są warfaryna i acenokumarol).

Zdaniem eksperta

Początkowe stadium zakrzepicy nie wymaga hospitalizacji. Wystarczy stosowanie leków przeciwkrzepliwych oraz specjalnej opaski uciskowej. Niezbędna jest jednak stała kontrola lekarska, by zapobiec niebezpiecznym powikłaniom, takim jak zatorowość płucna czy udar mózgu.

Czytaj więcej

Standardowy czas leczenia wynosi 3 miesiące, lecz może się wydłużyć gdy u pacjenta istnieją czynniki ryzyka ponownego wystąpienia zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych.

U osób, u których wystąpiła zakrzepica, leczenie naturalne – obok farmakologicznego – jest również bardzo istotne. Tutaj wykorzystanie znajdują m.in. opaski uciskowe, ale i wyjątkowo ważny jest ruch. Brak aktywności fizycznej znacząco zwiększa bowiem ryzyko wystąpienia jednostki, którą jest zakrzepica kończyn dolnych.

Bibliografia

  1. Interna Szczeklika 2016/2017, red. P. Gajewski, wyd. Medycyna Praktyczna
  2. Ambesh P. et al., Homan’s sign for deep vein thrombosis: A grain of salt?, Indian Heart J. 2017 May-Jun; 69(3): 418–419
  3. Homan's Sign Test, https://www.physio-pedia.com/Homan%27s_Sign_Test, [data dostępu: 21.09.2018]
Opublikowano: ; aktualizacja: 24.09.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Rozwarstwienie aorty – przyczyny, objawy, leczenie, operacja, powikłania

Rozwarstwienie aorty występuje zwykle po 60 r.ż., częściej u mężczyzn. Najważniejszym czynnikiem, który zwiększa ryzyko ...

Zakrzepica żylna – przyczyny, objawy, badania, dieta, zapobieganie

Przyczyny zakrzepicy (trombozy) obejmują niezdrowy styl życia i patologie w obrębie układu krążenia. Przy zakrzepicy ...

Triada Virchowa – czym jest i co oznacza?

Triada Virchowa jest określeniem opisującym czynniki prowadzące do powstania zakrzepicy żylnej. Oznacza także typowe objawy ...

Obrzęk stóp – przyczyny i domowe sposoby na obrzęknięte stopy

Obrzęk kończyn dolnych może wiązać się z brakiem aktywności fizycznej czy cyklem menstruacyjnym. Ustalenie przyczyny ...

Zakrzepica żył a ciąża

Podczas ciąży w organizmie kobiety zachodzi szereg zmian predysponujących do rozwoju zakrzepicy żylnej. Następstwa zakrzepicy ...

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa to zbiorcze pojęcie odnoszące się do zakrzepicy żył głębokich, przebiegającej klinicznie pod ...

Zespół pozakrzepowy – przyczyny, objawy, badania, leczenie, zapobieganie powikłaniom

Zespół pozakrzepowy to powikłanie zakrzepicy żył głębokich. Jego objawy to szereg zaburzeń w odpływie krwi ...

Tętniak serca – przyczyny, objawy, badania, leczenie tętniaka na sercu

Tętniak serca to poważne powikłanie zawału. Przyczyną tętniaka na sercu rzadziej jest m.in. choroba niedokrwienna. ...

Ból łydek – jakie są przyczyny bólu w łydce i co robić?

Ból łydek jest dokuczliwym objawem, który dotyka wielu pacjentów. Ból łydki należy do symptomów mało ...

Ubytek przegrody międzyprzedsionkowej

Ubytek przegrody międzyprzedsionkowej (ASD ang. atrial septal defect) jest drugą co do częstości, po ubytku ...

Opuchlizna nóg – jakie są przyczyny i sposoby na opuchliznę na nogach?

Przyczyny opuchlizny nóg są zróżnicowane. Najczęściej jest to jeden z pierwszych objawów przewlekłej niewydolności żylnej ...

Zapalenie żył w nodze – przyczyny, objawy i leczenie zapalenia żył kończyn dolnych

Zapalenie żył w nodze najczęściej współwystępuje z zakrzepicą żył, której powikłanie stanowi. Przyjmuje postać zakrzepowego ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon