Jak zapobiegać chorobom układu krążenia?

Podejmując walkę o życie wolne od chorób układu sercowo-naczyniowego, warto poznać czynniki, które sami jesteśmy w stanie wyeliminować, ponieważ ich obecność w naszym życiu zwiększa ryzyko zachorowania na choroby serca. Szczególnie narażone na wystąpienie tej grupy chorób są osoby mające jednocześnie kilka czynników ryzyka.

Choroby układu krążenia

Choroby układu krążenia należą do najczęstszych przyczyn śmierci. Jak zawsze w medycynie, tak i tym razem lepiej im zapobiegać, niż leczyć, ponieważ kuracja jest trudna i długotrwała – czasami należy ją kontynuować do końca życia. Podejmując walkę o życie wolne od chorób układu sercowo-naczyniowego, warto poznać czynniki, które sami jesteśmy w stanie wyeliminować, ponieważ ich obecność w naszym życiu zwiększa ryzyko zachorowania na choroby serca. Szczególnie narażone na wystąpienie tej grupy chorób są osoby mające jednocześnie kilka czynników ryzyka.

Czym jest miażdżyca i nadciśnienie tętnicze?

Miażdżyca to najgroźniejsza patologia obejmująca naczynia tętnicze, której rozwój powoduje szereg chorób układu krążenia. We wcześniej wspomnianych naczyniach dochodzi do rozwoju tzw. blaszek miażdżycowych, które zwężają ich światło – w skrajnych przypadkach mogą nawet prowadzić do ich całkowitego zamknięcia. W konsekwencji dochodzi do ograniczenia przepływu krwi przez tętnice – te unaczyniające serce również. Pierwszym objawem miażdżycy, niestety bardzo często, jest sam zawał serca.

Nadciśnienie tętnicze to groźna choroba – nie bez powodu nazywana „cichym zabójcą” i nie należy jej ignorować. Wartości ciśnienia tętniczego w miarę upływu lat wzrastają stopniowo, powoli przekraczając bezpieczny poziom dla naszego organizmu, za który przyjmuje się wartość 140/90 mmHg. W większości przypadków choroba przebiega bezobjawowo, ponieważ nasze ciało adaptuje się stopniowo do nowych warunków. Pierwszym krokiem w walce z nadciśnieniem jest niedopuszczenie do niego, jednak w momencie, gdy już na nie zachorujemy, bardzo ważne jest skuteczne i systematyczne leczenie, utrzymujące wartości ciśnienia tętniczego w granicach normy.

Profilaktyka chorób układu sercowo-naczyniowego

Do najczęściej występujących chorób serca i układu krwionośnego zaliczamy nadciśnienie tętnicze oraz miażdżycę, która może prowadzić do choroby niedokrwiennej serca, a ta z kolei do stanu zagrożenia życia, jakim jest zawał mięśnia sercowego. Istnieją czynniki ryzyka rozwoju chorób układu krążenia, na które nie mamy wpływu – są nimi: płeć męska, zaawansowany wiek czy obciążenia rodzinne chorobami serca. Należy jednak pamiętać, że podstawą w profilaktyce chorób układu sercowo-naczyniowego jest prowadzenie zdrowego trybu życia, ponieważ to właśnie od tego, jak żyjemy, w około 50% zależy nasze zdrowie.

Do głównych czynników sprzyjających rozwojowi m.in. nadciśnienia tętniczego i miażdżycy, które możemy skutecznie zwalczać sami (czynniki modyfikowalne), należy zaliczyć otyłość wywołaną niewłaściwą dietą i brakiem lub niedostatkiem aktywności fizycznej, a także nałogi, w tym palenie papierosów i alkohol. Osoby, których dotyczą wymienione czynniki, by zachować dobry stan zdrowia i wyjść z grupy ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, powinny zdecydowanie i stanowczo zmodyfikować swój styl życia. Zasadnicze kroki powinni podjąć w kierunku: redukcji masy ciała, wzrostu tygodniowej aktywności fizycznej oraz całkowitej rezygnacji przede wszystkim z palenia papierosów. Należy pamiętać, że jedynie jednoczesne i radykalne zwalczanie wszystkich czynników ryzyka doprowadzi nas do pełnego sukcesu w profilaktyce chorób układu sercowo-naczyniowego.

Redukcja masy ciała

Odpowiednia do płci i wzrostu masa ciała to bardzo ważny czynnik, wpływający na prawidłowe funkcjonowanie układu krwionośnego. Przy otyłości, a nawet już nadwadze, wzrasta ciśnienie tętnicze. Otyłość (szczególnie brzuszna, gdy obwód pasa wynosi: u kobiety ≥ 80 cm; u mężczyzny ≥ 94 cm), w której mamy do czynienia z nadmiarem tkanki tłuszczowej, jest jednym z czynników rozwoju nadciśnienia tętniczego, dyslipidemii (polegającej na obecności zaburzeń w gospodarce tłuszczowej organizmu), cukrzycy czy choroby niedokrwiennej serca.

Skuteczna redukcja masy ciała jest możliwa poprzez zastosowanie odpowiednio dobranej indywidualnej diety oraz spożywaniu właściwych i wartościowych składników pokarmowych (w odpowiednich ilościach). Przede wszystkim należy ograniczyć spożycie tłuszczów zwierzęcych i najlepiej zastąpić je tłuszczami roślinnymi, które są znacznie zdrowsze. Dobrze byłoby również zrezygnować z cukru wchodzącego w skład np. słodzonych napojów.

Podsumowując, dieta powinna być niskokaloryczna z ograniczoną ilością tłuszczów i węglowodanów. Ponadto ważne jest uregulowanie pór spożywanych posiłków – należy jeść 4-5 razy w ciągu dnia, a odstępy między nimi powinny wynosić nie więcej niż 2-4 godzin. Dużym błędem jest niespożywanie śniadania, ponieważ zapobiega ono nadmiernym wahaniom poziomu glukozy w organizmie. Śniadanie należy jeść zaraz po przebudzeniu. Z kolei kolację powinno spożywać się przynajmniej na 2 godziny przed snem.

Choroby układu krążenia a sport

Sport zmniejsza ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia, a tym samym wydłuża życie. Poza tym zmniejsza ciśnienie tętnicze i przeciwdziała rozwojowi otyłości i cukrzycy. Regularna aktywność fizyczna, bez względu na jej rodzaj, pomaga zredukować masę ciała i dodatkowo poprawia kondycję serca, przez co korzystnie wpływa na ogólną sprawność organizmu.

Osoba zdrowa, niepracująca fizycznie powinna systematycznie ćwiczyć co najmniej 4-5 razy w tygodniu (a nawet codziennie), nie krócej niż 30-45 minut. Należy jednak pamiętać, że przed podjęciem forsownego wysiłku należy skontaktować się z lekarzem w celu oceny wyjściowej kondycji naszego organizmu, by ćwiczenia nam pomogły, a nie zaszkodziły.

Choroby układu krążenia a używki

Picie alkoholu w nadmiernych ilościach powoduje podwyższenie ciśnienia krwi oraz osłabienie i nieskuteczną (niewydolną) pracę serca. Niewielkie ilości alkoholu jednak wpływają korzystnie na funkcjonowanie naszego organizmu. Palenie tytoniu jest bardzo szkodliwe dla całego organizmu – kilkukrotnie zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca. Nikotyna oraz składniki dymu papierosowego prowadzą do szybszego rozwoju zmian miażdżycowych naczyń tętniczych, upośledzając w nich przepływ krwi. Doprowadza to do sytuacji, w której do serca dociera mniej tlenu i substancji odżywczych, niż powinno.

Poza tym nikotyna podnosi ciśnienie tętnicze krwi i przyspiesza akcję serca, co również niekorzystnie wpływa na kondycję serca i całego układu krążenia. Tlenek węgla, powstający w wyniku niecałkowitego spalania tytoniu, wdychany przez palacza wiąże się z hemoglobiną, tworząc karboksyhemoglobinę, która nie przenosi tlenu (a więc do ważnych dla życia narządów – mózgu i serca – dostarczana jest mniejsza ilość tlenu), a ponadto przyspiesza agregację płytek krwi, co może być również związane z rozwojem miażdżycy.

Zalecenia

Do zachowań pozytywnie wpływających na nasz organizm, a w szczególności na układ sercowo-naczyniowy, należy zaliczyć:

  • właściwe odżywianie się (w tym odpowiednia ilość posiłków o indywidualnie dobranej wartości odżywczej),
  • niedopuszczanie do nadwagi,
  • regularna aktywność fizyczna (dobrana indywidualnie w zależności od naszej wyjściowej sprawności fizycznej),
  • odpowiednia długość snu,
  • wystrzeganie się papierosów i ograniczenie spożycia alkoholu,
  • systematyczne badania lekarskie i natychmiastowe leczenie w przypadku schorzeń.
Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Profilaktyka w ginekologii

Priorytetem w profilaktyce ginekologicznej jest zapobieganie nowotworom złośliwym oraz wczesne wykrycie zmian onkologicznych. Konieczne jest ...

Szczepionka na brodawczaka

Jedną z przyczyn występowania raka szyjki jest proces onkogenezy zależny od działania wirusów brodawczaka ludzkiego ...

Omdlenie – przyczyny, rodzaje, objawy przedomdleniowe, pierwsza pomoc, leczenie

Omdlenie to nagła, chwilowa utrata przytomności, której przyczyną jest spadek ciśnienia tętniczego krwi. Należy różnicować ...

Jak wydłużyć życie?

Za jakość i długość naszego życia w dużej mierze decyduje cały szereg tzw. czynników modyfikowalnych, ...

Duszność

Duszność jest subiektywnym odczuciem braku powietrza, utrudnionego oddychania. Może jej towarzyszyć wrażenie skrócenia oddechu lub ...

Choroby układu krążenia a choroby cywilizacyjne

Choroby cywilizacyjne, nazywane również chorobami XXI wieku, to schorzenia wynikające z życia w wysoko rozwiniętej ...

Niedomykalność zastawki aortalnej – przyczyny, objawy, stopnie, leczenie niedomykalności aortalnej

Niedomykalność zastawki aortalnej to rodzaj wady serca, prowadzącej do niedokrwienia narządów. Jej przyczyną są m.in. ...

Jak zapobiegać chorobom serca?

Zapobieganie chorobom serca jest ściśle związane ze zdrowym stylem życia i nosi miano profilaktyki pierwotnej ...

Arytmia serca

Arytmia serca, inaczej nazywana zaburzeniem rytmu serca, to zaburzenie pracy serca polegające na jej przyśpieszeniu, ...

Dieta w chorobach serca

Na rozwój miażdżycy, nadciśnienia tętniczego czy choroby niedokrwiennej serca bardzo duży wpływ ma styl życia, ...

Badania w chorobach serca

W przypadku diagnostyki chorób układu krążenia do postawienia pełnej diagnozy często konieczne okazuje się wykonanie ...

Niedomykalność zastawki mitralnej – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie, powikłania, rokowanie

Niedomykalność zastawki mitralnej (dwudzielnej) to wada polegającą na cofaniu się krwi z lewej komory do ...

Komentarze (0)