Choroba Takayasu – przyczyny, objawy, badania, leczenie, powikłania, rokowanie

Choroba Takayasu jest rzadko występującą chorobą tętnic. Jej przyczyny nie są do końca poznane. Ze względu na wielomiejscowe występowanie patologii w naczyniach krwionośnych choroba daje różnorodne nieswoiste objawy: bóle brzucha i głowy, biegunki, duszności, omdlenia czy zawroty głowy. Zapalenie aorty jest obarczone dużym ryzykiem poważnych powikłań. Rokowanie w przebiegu zapalenia tętnic Takayasu jest niepomyślne. 

Zapalenie tętnicy (aorty)

W organizmie człowieka wyróżnia się trzy rodzaje naczyń, którymi płynie krew. Są to tętnice, żyły i włośniczki. Tętnicami płynie krew wypływająca z serca. Żyłami natomiast krew do serca wraca. Naczynia włosowate zaś to miejsce, w którym tętnica przechodzi w żyłę. Są to najmniejsze struktury naczyniowe ludzkiego organizmu. Biorąc pod uwagę strukturę tkankową wyróżnia się trzy rodzaje tętnic. Wszystkie one zbudowane są z trzech warstw: błony wewnętrznej, środkowej i zewnętrznej nazywanej również przydanką.

Tętnice typu sprężystego, do których należą naczynia największe. Mają one najbardziej rozbudowaną błonę środkową, w której znajdują się między innymi elastynowe błony sprężyste. Gwarantują one odporność na wysokie ciśnienia. Tętnice średniego kalibru to tętnice mięśniowe. W swojej błonie środkowej posiadają liczne warstwy gładkich komórek mięśniowych umożliwiających regulację ciśnienia przepływającej krwi. Ostatni typ naczyń tętniczych to tętniczki, są naczyniami małego kalibru.

Niekiedy mamy do czynienia z chorobami tętnic. Jedną z nich jest choroba Takayasu. Dotoczy ona największej tętnicy w ciele człowieka, czyli aorty. Proces chorobowy przy zapaleniu tętnic Takayasu obejmuje także jej odgałęzienia.

Choroba Takayasu – co to jest?

Pierwszy raz charakterystyczne dla obrazu choroby zmiany w obrębie gałek ocznych opisał w 1905 roku Japończyk Mikito Takayasu. Inne funkcjonujące nazwy schorzenia to zespół Takayasu (Takayasu disease, Takayasu arteritis, TA), zapalenie tętnic Takayasu, zapalna postać zespołu łuku aorty czy choroba bez tętna.

Zespół Takayasu jest chorobą zapalną dotyczącą aorty oraz, jak wspomniano powyżej, jest odgałęzień, czyli tętnic dużego i średniego kalibru.

Aorta jest najgrubszym i najdłuższym naczyniem tętniczym w organizmie człowieka. Zaczyna się od zastawki aortalnej dzielącej światło naczynia i lewej komory serca. Aortę dzieli się na część wstępującą rozpoczynającą się opuszką aorty, łuk aorty oraz część zstępującą, w której wyróżnia się odcinek piersiowy i brzuszny.

Tętnica główna na całym swym przebiegu oddaje liczne gałęzie, są to między innymi: pień ramienno-głowowy będący odcinkiem początkowym dla tętnicy szyjnej wspólnej prawej oraz tętnicy podobojczykowej prawej, pień trzewny, tętnica podobojczykowa lewa, tętnica szyjna wspólna lewa, tętnice jądrowe lub jajnikowe, tętnice krezkowe, tętnice lędźwiowe, tętnice nerkowe, tętnice przeponowe, tętnice wieńcowe.

Aorta kończy się podziałem na tętnicę biodrową wspólną prawą oraz lewą i tętnicę krzyżową pośrodkową. Schorzenie dotyka przede wszystkim młodych kobiet, chorują one kilkukrotnie częściej niż mężczyźni. Zdarzają się również przypadki choroby Takayasu u dzieci.

Zespół Takayasu – jakie są przyczyny?

Do tej pory nie zidentyfikowano pojedynczego czynnika wywołującego tę zapalną chorobę naczyń tętniczych. Wiele okoliczności prowadzi do uzasadnionych podejrzeń o jej autoimmunologiczny charakter. Opisano antygeny głównego układu zgodności tkankowej, których posiadanie zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania. Bezpośrednią przyczyną pojawienia się symptomów choroby są miejscowe ograniczenia światła naczyń objętych patologią.

Takie zwężenia naczyń krwionośnych powstają w skutek naciekania komórek układu immunologicznego, a dokładnie limfocytów do ścian naczyń. Komórki te lokalizują się głównie w błonie środkowej i zewnętrznej naczyń. Choroba ma charakter wieloogniskowy ze względu na liczne miejsca, w których przewężenia te się pojawiają.

Choroba Takayasu – objawy

Początek opisywanej choroby krążenia często może pozostać niezauważony przez osobę chorą. Dzieje się tak ponieważ zwykle przebiega on jako stan podgorączkowy z poczuciem ogólnego osłabienia oraz bólami mięśniowo-stawowymi, co często przypomina objawy grypy lub choroby reumatycznej. Jedynym symptomem, który może skłonić do podejrzewania choroby tętnic jest stosunkowo rzadko występujący ból zlokalizowany na bocznej powierzchni szyi w miejscu przebiegania tętnicy szyjnej.

Do klasycznych objawów zapalenia aorty występujących w przewlekłym stadium należy nieobecność lub asymetria tętna na kończynach górnych. Symptomy związane bezpośrednio z lokalizacją zmian w bliższych i odległych gałęziach aorty to:

  • arytmia,
  • biegunka,
  • ból głowy,
  • bóle brzucha,
  • chromanie przestankowe kończyn dolnych,
  • duszność,
  • krwioplucie,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • niedokrwienie mózgu,
  • omdlenia
  • rumieniowe zmiany skórne,
  • zaburzenia widzenia,
  • zawroty głowy.

Konkretne objawy choroby Takayasu występują z różną częstością toteż bardzo rzadko zdarza się pojawienie się wszystkich objawów u jednej osoby jednocześnie. Możliwe powikłania naczyniowe choroby to zakrzepy w miejscu zwężenia oraz patologiczne poszerzenia zlokalizowane przed zwężeniem, czyli tętniaki.

Zapalenie aorty – badania na rozpoznanie choroby Takayasu

Rozpoznanie choroby tętnic Takayasu stawia się na podstawie kryteriów Amerykańskiego Kolegium Reumatologii zawierających objawy oraz nieprawidłowości w badaniach dodatkowych. Pierwszym badaniem w kierunku choroby Takayasu jest badanie lekarskie. Dane z wywiadu oraz badania przedmiotowego umożliwiają odpowiednie ukierunkowanie dalszej diagnostyki.

W badaniach krwi często obserwuje się wzrost stężenia białka C-reaktywnego oraz wysokie OB, czyli wykładniki stanu zapalnego. Inne badania dodatkowe to głównie badania obrazowe. W zależności od obecnych objawów w toku diagnostyki wykonuje się ultrasonografię tętnic oraz echokardiografię, RTG klatki piersiowej.

Do bardziej zaawansowanych badań należą angiografia tomografii komputerowej czy rezonansu magnetycznego będące metodami dokładnego obrazowania tętnic. Możliwa jest również obserwacja metabolizmu zmienionych zapalnie tkanek budujących ścianę naczynia przy użyciu pozytronowej tomografii emisyjnej.

Ze względu na różnorodny obraz kliniczny schorzenia wymaga ono różnicowania z innymi jednostkami chorobowymi, co niejednokrotnie może być bardzo trudne. Do patologii mogących mieć podobną manifestację kliniczną należą między innymi: miażdżyca łuku aorty, choroba Behçeta, zespół górnego otworu klatki piersiowej i olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic.

Choroba Takayasu – leczenie

Leczenie choroby Takayasu ukierunkowane jest głównie na redukcję aktywności odczynu zapalnego. Efekty te próbuje się osiągać stosując jako pierwszą linię leczenia kortykosteroidy. Jeżeli terapia ta nie daje oczekiwanych skutków, do terapii włącza się inne leki działające hamująco na układ immunologiczny.

Jeżeli zmiany niedokrwienne spowodowane zwężeniami powodują objawy wymagające leczenia inwazyjnego, stosuje się techniki wewnątrznaczyniowe z zastosowaniem stentów lub udrożnianiem balonowym lub klasyczne otwarte operacje naczyniowe polegające na wytwarzaniu krążenia omijającego przewężenie.

Powikłania i rokowanie w chorobie Takayasu

Jeżeli chodzi o chorobę Takayasu, rokowanie jest niepomyślne, co wynika z braku możliwości skutecznego leczenia zespołu.

Wśród powikłań zapalenia tętnicy głównej należy wymienić z kolei m.in.:

Niekiedy mamy do czynienia z nadciśnieniem płucnym (kiedy proces chorobowy dotyczy tętnic płucnych) oraz nadciśnieniem tętniczym (w sytuacji, kiedy zespół obejmuje tętnice nerkowe).

Opublikowano: ; aktualizacja: 24.07.2018

Oceń:
3.9


Może cię

Stan przedzawałowy – jakie są objawy przed zawałem?

Stan przedzawałowy to pewnego rodzaju sygnał alarmowy, który świadczy o rozwoju miażdżycy. Objawy przed zawałem ...

Zespół żyły głównej górnej – przyczyny, objawy, badania i leczenie

Zespół żyły głównej górnej (inaczej SVCS, ZŻGG) sam w sobie nie jest chorobą. Stanowi natomiast ...

Pień trzewny – zwężenie i ucisk pnia trzewnego – objawy, leczenie

Pień trzewny to bardzo ważna tętnica odchodząca bezpośrednio od aorty i unaczynia narządy jamy brzusznej. ...

Mikroskopowe zapalenie naczyń – przyczyny, objawy, leczenie

Mikroskopowe zapalenie naczyń to dolegliwość ze spektrum chorób reumatycznych związanych z produkcją autoprzeciwciał uszkadzających komórki ...

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (syn. choroba Hortona, zapalenie tętnicy skroniowej) to schorzenie o niewyjaśnionej etiologii, które ...

Zapalenie naczyń krwionośnych

Zapalenia naczyń to choroby o często bardzo niejasnym pochodzeniu. Mogą zajmować naczynia od najmniejszych do ...

Zakrzepica żył kończyn dolnych – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania zakrzepicy nóg

Zakrzepica żył kończyn dolnych oznacza wytworzenie się skrzepu w żyłach głębokich nóg. Przyczyny to m.in.: ...

Bóle nóg – jakie są sposoby na bóle w nogach?

Bóle nóg, uczucie ciężkości i bolesne skurcze to typowe objawy żylaków kończyn dolnych. Przyczyn tych ...

Zespół preekscytacji – co to jest, jakie są objawy i leczenie?

Zespoły preekscytacji to grupa schorzeń wrodzonych, związanych z obecnością dodatkowego pęczka mięśniowego, umożliwiającego przewodzenie pobudzenia ...

Choroba Kawasaki – jakie są przyczyny, objawy i leczenie choroby Kawasakiego?

Choroba Kawasakiego to schorzenie o ostrym przebiegu powodujące zapalenie tętnic. choroba jest diagnozowana przede wszystkim ...

Zły wynik cholesterolu – jakie są objawy i skutki?

Lipidogram (profil lipidowy) to badanie, które pozwala określić skład związków tłuszczów we krwi. Dyslipidemię rozpoznaje ...

Nagła śmierć sercowa (zgon sercowy) – jakie są przyczyny i czy można jej zapobiec?

Nagły zgon sercowy (NZS) to śmierć z przyczyn naturalnych, której przyczyn należy poszukiwać w chorobach ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon