Badania w chorobach serca

W przypadku diagnostyki chorób układu krążenia do postawienia pełnej diagnozy często konieczne okazuje się wykonanie badań dodatkowych. Rodzaj zleconego badania zależy od tego, w której części serca (czy w układzie bodźco-przewodzącego serca czy w mięśniu, czy w obrębie zastawek, czy może naczyń unaczyniających serce) rozwija się proces chorobowy.

Badania wykonywane w chorobach serca

Podstawowym badaniem, jakim posługują się lekarze w swojej codziennej praktyce jest badanie fizykalne, składające się z badania podmiotowego i przedmiotowego. Po jego przeprowadzeniu lekarz wysnuwa pewne podejrzenia, co do choroby, z którą zgłosił się pacjent. Do postawienia pełnej diagnozy czasami konieczne okazuje się wykonanie badań dodatkowych. Rodzaj zleconego badania zależy od tego, w której części serca (czy w układzie bodźco-przewodzącego, czyli elektrycznym serca, czy w mięśniu, czy w obrębie zastawek, czy może naczyń unaczyniających serce) toczy się choroba.

W medycynie bez względu na specjalizację, a więc także w kardiologii, badanie pacjenta rozpoczyna się od bardzo dokładnej rozmowy nazywanej badaniem podmiotowym lub wywiadem lekarskim – stanowi on punkt wyjścia do dalszych działań terapeutycznych. Z wywiadu lekarz powinien uzyskać informacje na temat głównych dolegliwości pacjenta, okolicznościach ich pojawienia się, długości trwania, a także wielu innych (w tym również na temat chorób współistniejących) mogących przybliżyć lekarza do trafnej diagnozy i wdrożenia optymalnego postępowania. Po badaniu podmiotowym przychodzi czas na tzw. badanie przedmiotowe (składające się z oglądania, obmacywania, opukiwania i osłuchiwania za pomocą stetoskopu) ukierunkowane na poszukiwanie objawów wskazujących na nieprawidłową pracę układu krążenia. W następnej kolejności, po przeprowadzeniu badania fizykalnego, lekarz prowadzący podejmuje decyzję, jakie badania dodatkowe należy wykonać.

Do badań, którymi posługują się kardiolodzy, zaliczamy badanie krwi - to jedno z podstawowych badań wykonywanych w celu ustalenia przyczyny dolegliwości związanych z układem krążenia. Do najważniejsze, a zarazem najczęściej zlecanych, badań laboratoryjnych należą: troponiny ( najczęściej ich poziom mierzony jest w przypadku podejrzenia zawału serca) morfologia, poziom elektrolitów, profil lipidowy (w którego skład wchodzi cholesterol całkowity oraz jego frakcje LDL i HDL), poziom trójglicerydów, stężenie glukozy na czczo, białko C-reaktywne (w skrócie CRP), a także peptyd natriuretyczny NT-proBNP (najczęściej mierzony u pacjentów z niewydolnością serca).

Badanie ciśnienia tętniczego krwi (w tym również ciągła rejestracja przez 24 godziny) – ciśnienie tętnicze to ciśnienie wywierane przez krew na ścianki tętnic. Systematyczne pomiary ciśnienia krwi to jedna z podstawowych metod kontroli stanu pacjenta, nie tylko cierpiącego na choroby układu krążenia. Pomiarów zazwyczaj dokonuje się metodą Korotkowa, przy użyciu sfigmomanometru i słuchawek lekarskich lub metodami półautomatycznymi. Jeśli chodzi o 24h rejestrację to zasada pomiarów jest podobna jak przy 24h zapisie EKG z tym, że rejestrator podłączony jest do mankietu ciśnieniomierza noszonego na ramieniu- badanie 24h pozwala na ocenę kontroli i zmian ciśnienia tętniczego zachodzących w ciągu doby.

Badanie EKG

Elektrokardiogram, nazywany w skrócie EKG, to najczęściej wydruk na papierze termicznym, wykonanym specjalnym aparatem rejestrującym wraz z elektrodami umieszczonymi na ciele pacjenta, krzywej obrazującej zapis elektrycznej pracy serca. EKG jest uznawane za podstawowe, stosunkowo tanie i proste, badanie dostarczające wielu istotnych informacji na temat serca, ale pośrednio także innych zaburzeń. Na jego podstawie możemy określić rytm a także częstości pracy serca (zdrowe serce, w trakcie spoczynku powinno kurczyć się z częstością od 60 do 100 uderzeń na minutę).

Widoczne w zapisie EKG zaburzenia rytmu serca mogą wskazywać na złe funkcjonowanie układu bodźco-przewodzącego serca lub zaburzenia jonowe. W sytuacji, w której osoba badana została dotknięta zawałem serca, zapis EKG pomoże ocenić umiejscowienie tego patologicznego stanu w mięśniówce serca. Na podstawie badania EKG można także ocenić powiększenie jam serca (zarówno przedsionków jak i komór). Należy jednak pamiętać, że badanie to posiada pewne ograniczenia, dlatego prawidłowy zapis EKG nie zawsze wyklucza obecności choroby, natomiast stwierdzenie odstępstw od prawidłowego zapisu EKG jest prawie zawsze związane z obecnością choroby.

EKG Holtera – to rejestracja czynności elektrycznej serca (podobnie jak w standardowym badaniu EKG) przeprowadzana w sposób ciągły najczęściej przez 24 godzin – niekiedy dłużej. Odbywa się to przez przyklejone do powierzchni klatki piersiowej elektrody połączone z niewielkich rozmiarów urządzeniem noszonym, w trakcie trwania rejestracji, przy pasku. Badanie to pozwala na ocenę patologii serca i zmian jego pracy, które ujawniają się jedynie w określonych warunkach np. w trakcie snu.

Próba wysiłkowa

Próba wysiłkowa – to badanie polegające na stałej rejestracji EKG wraz z jednoczasowym pomiarem ciśnienia tętniczego krwi w trakcie wykonywania wysiłku fizycznego. Badanie to jest bardzo przydatne, ponieważ wysiłek może wywoływać/ujawnić zaburzenia rytmu i/lub niedokrwienie, które w spoczynkowym badaniu EKG jest niewidoczne.

Ergospirometria

Ergospirometria – to badanie łączące elementy próby wysiłkowej oraz spirometrii (badanie oceniającego stan układu oddechowego). Polega na rejestracji zapisu EKG oraz pomiarów ciśnienia krwi w trakcie wykonywaniu wysiłku z jednoczesnymi pomiarami pochłaniania przez organizm tlenu oraz monitorowaniem stanu dróg oddechowych i płuc.

Echo serca

Echokardiografia (ECHO serca, USG serca) – badanie to jest bezbolesne i nieinwazyjne, do ciała pacjenta przykłada się głowicę (podobną do głowicy zwykłego badania USG), które emituje fale ultradźwiękowe. Badanie to pozwala na uzyskanie w czasie rzeczywistym obrazu budowy i pracy serca. Odmianą tego badania jest tzw. „echo przezprzełykowe, które wykonywane jest przy użyciu niewielkiej sondy wprowadzanej do przełyku, w celu dokładniejszego (poprzez zmniejszenie odległości pomiędzy sondą a strukturami serca) uwidocznienia struktur serca.

Echokardiografia obciążeniowa – to badanie polegające na wykonywaniu echa serca w trakcie obciążenia serca wywołanego wysiłkiem fizycznym lub środkami farmakologicznymi. Echokardiografia obciążeniowa jest jedną z metod diagnostyki i oceny rokowania w chorobie wieńcowej.

Tilt Test

Tilt Test – pacjent w trakcie tego badania zostaje umieszczony na specjalnym ruchomym stole, który po podaniu leków, wraz z pacjentem zmienia swoje nachylenie w stosunku do podłoża. Badanie to pozwalające ocenić zaburzenia reakcji organizmu na zmiany pozycji ciała (również gwałtowne) przebiegające głównie pod postacią zaburzeń rytmu serca i nieprawidłowej odpowiedzi ciśnienia tętniczego.

Koronarografia

Koronarografia – to badanie inwazyjne, pozwalające na obejrzenie (w czasie rzeczywistym) i ocenę obecności (a także ich wielkości) zwężeń w tętnicach wieńcowych (czyli tętnicach doprowadzających krew wraz z składnikami odżywczymi do serca). Poprzez nakłucie tętnicy udowej w pachwinie lub tętnicy promieniowej w okolicy nadgarstka, wprowadza się do układu tętniczego cienki cewnik, który poprzez szereg naczyń dociera do początkowego odcinka prawej i lewej tętnicy wieńcowej w miejscu ich odejścia od aorty. Następnie poprzez wprowadzony w ten sposób cewnik zostaje wstrzyknięty środek kontrastowy, którego strumień napotykając na miejsca zwężenia lub całkowitego zamknięcia naczyń wieńcowych wyraźnie ulega zaburzeniu, co jest widoczne na ekranie monitora.

Badanie EPS

Badanie elektrofizjologiczne (EPS) – to inwazyjne badanie polegające na wprowadzeniu do wnętrza serca, przez nakłucie dużych żył w pachwinie, kilku elektrod, które odbierają z wnętrza serca impulsy elektryczne wytwarzane przez układ bodźco-przewodzący serca rejestrując tym samym wewnątrzsercowy zapis EKG. Poza tym przy pomocy tego badania można w sposób kontrolowany stymulować serce, czego celem jest uwidocznienie miejsca powstawania wielu arytmii, a także ich leczenie metodą ablacji.

Opublikowano: ; aktualizacja: 06.03.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Omdlenie – przyczyny, rodzaje, objawy przedomdleniowe, pierwsza pomoc, leczenie

Omdlenie to nagła, chwilowa utrata przytomności, której przyczyną jest spadek ciśnienia tętniczego krwi. Należy różnicować ...

Duszność

Duszność jest subiektywnym odczuciem braku powietrza, utrudnionego oddychania. Może jej towarzyszyć wrażenie skrócenia oddechu lub ...

Choroby układu krążenia a choroby cywilizacyjne

Choroby cywilizacyjne, nazywane również chorobami XXI wieku, to schorzenia wynikające z życia w wysoko rozwiniętej ...

Jak zapobiegać chorobom układu krążenia?

Podejmując walkę o życie wolne od chorób układu sercowo-naczyniowego, warto poznać czynniki, które sami jesteśmy ...

Dieta w chorobach serca

Na rozwój miażdżycy, nadciśnienia tętniczego czy choroby niedokrwiennej serca bardzo duży wpływ ma styl życia, ...

Wady serca u dzieci

Największe ryzyko powstania wady serca w życiu płodowym przypada między 3 a 8 tygodniem ciąży, ...

Niedomykalność zastawki mitralnej – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie, powikłania, rokowanie

Niedomykalność zastawki mitralnej (dwudzielnej) to wada polegającą na cofaniu się krwi z lewej komory do ...

Badanie EKG

EKG jest uznawane za podstawowe, stosunkowo tanie i proste, badanie dostarczające wielu istotnych informacji na ...

Niedomykalność zastawki aortalnej – przyczyny, objawy, stopnie, leczenie niedomykalności aortalnej

Niedomykalność zastawki aortalnej to rodzaj wady serca, prowadzącej do niedokrwienia narządów. Jej przyczyną są m.in. ...

Wady serca u dzieci – objawy i diagnostyka

Wady serca są najczęściej występującymi wadami wrodzonymi u dzieci i stanowią jednocześnie jedną z najczęstszych ...

Arytmia serca

Arytmia serca, inaczej nazywana zaburzeniem rytmu serca, to zaburzenie pracy serca polegające na jej przyśpieszeniu, ...

Holter – jak wygląda EKG serca w badaniu Holtera?

Badanie Holtera to 24 godzinne badanie EKG rejestrujące elektryczną pracę serca. Dzięki temu, że EKG ...

Komentarze (0)