Szczepienie przeciwko tężcowi

Tężec jest chorobą zakaźną wywołaną przez bakterie Clostridium tetanii. Do zakażenia dochodzi w wyniku zanieczyszczenia rany. Bakterie wydzielają silną toksynę, która powoduję skurcz mięśni. Szczepienia przeciwko tężcowi są obowiązkowe dla dzieci do 18 roku życia.

Co to jest tężec?

Tężec jest chorobą zakaźną wywołaną przez beztlenowe bakterie Clostridium tetanii. Zarodniki tych pałeczek bytują w glebie przez wiele lat. Laseczki tężcamogą być także obecne w kurzu domowym, błocie oraz wodzie.

Do zakażania tężcem dochodzi najczęściej w wyniku uszkodzenia skóry i zanieczyszczenia rany najczęściej głębokiej lub miażdżonej. Czasem miejscem wniknięcia zarazka do organizmu może być otarty naskórek.

Okres wylęgania choroby jest zróżnicowany i wynosi od 2 do 50 dni. bakterie namnażają się i produkują silną toksynę – tetanospazminę, która powoduje silny skurcz mięsni. Objawy zakażenia tężcem są dość charakterystyczne. Początkowo zakażenie tężcem, objawia się skurczem mięsni twarzy – szczękościsk, trudności w przełykaniu, pojawia się tzw. uśmiech sardoniczny. W wyniku porażenia mięśni grzbietu, tułów może wygiąć się w łuk. Ponadto mogą wystąpić drgawki. Chory na tężec ma trudności w oddychaniu, które może prowadzić do śmierci.

Częstość zakażeń tężcem

Szczepienia ochronne przeciwko tężcowi zostały wprowadzone w latach 40 XX wieku. Zapadalność na tężca systematycznie spada i związane jest to z obowiązkowymi szczepieniami. Najwyższa zachorowalność na tężec występuje u osób po 50 roku życia. Śmiertelność jest dość wysoka wynosi 30%.

W krajach trzeciego świata, w których występują złe warunki sanitarne, często występują zakażenia okołoporodowe noworodków. Do zakażenia dochodzi w wyniku zanieczyszczenia pępowiny. Objawy pojawiają się w ciągu 3-10 dni.

Profilaktyka tężca

Podstawową profilaktykę tężca stanowią szczepienia ochronne. W Polsce jedyną formą szczepionki przeciw tężcowi jest toksoid (anatoksyna). Toksoid otrzymuje się z toksyny tężcowej izolowanej z hodowli Clostridium tetani. Bakterie pozbawia się zjadliwości formaldehydem lub inaktywuje termicznie. Szczepienia przeciw tężcowi są obowiązkowe wśród dzieci i młodzieży i prowadzone są według kalendarza szczepień. Dzieci i młodzież szczepione są według następującego schematu (na 2013 rok):

I szczepienie – 2 miesiąc życia,

II szczepienie przełom 3 i 4 miesiąca życia – (po 6 tygodniach od poprzedniego),

III szczepienie – 5 miesiąc życia (po 6 tygodniach od szczepienia poprzedniego)

IV szczepienie- 16-18 miesiąc życia.

Następnie przeprowadza się szczepienia przypominające przeciwko tężcowi:

I – 6 rok życia

II – 14 rok życia

III – 19 rok życia (lub ostatni rok nauki)

Dzieci do 2 roku życia szczepi się szczepionką skojarzoną przeciwko błonicy, tężcowi

i krztuścowi (DTP lub DTaP). Szczepionka oznaczona symbolem DTP zawiera komórki krztuśca, w przeciwieństwie do DTaP.

Osoby dorosłe powinny co 10 lat (od 19 roku życia) przyjmować szczepionki przypominające Td. Należy pamiętać, że odporność nabyta po szczepieniu zmniejsza się wraz z wiekiem oraz czasem jaki upłynął od szczepienia.

Przeciwwskazania do szczepienia przeciwko tężcowi

Podawanie szczepionek przeciwko tężcowi jest przeciwwskazane u dzieci i dorosłych, u których wystąpiły po uprzednim szczepieniu ciężkie objawy poszczepienne, w postaci wstrząsu anafilaktycznego.

Nie wolno także podawać dawek przypominających zbyt często zwiększa się wówczas ryzyko wystąpienia nadwrażliwości. Związane jest to z podaniem antygenu, zawartego w szczepionce osobie mającej wysokie miano swoistych przeciwciał w krwi.

Surowice przeciwtężcowe

Osoby, których ciągłość skóry została przerwana w wyniku zranienia, zmiażdżenia lub ukłucia oraz nie były szczepione przeciwko tężcowi w ciągu ostatnich 10 latach podaje się antytoksynę tężcową. Surowica przeciwtężcowa zawiera gotowe przeciwciała, które wiążą obecną we krwi toksynę tężcową. Jednakże po podaniu takiej surowicy, które zawiera obce gatunkowo białko może wystąpić reakcja alergiczna. W Polsce dostępna jest surowica końska oraz znacznie bezpieczniejsza immunoglobulina przeciwtężcowa ludzka.

U osób, których występuje wysokie ryzyko zakażenia tężcem dodatkowo podaje się szczepionkę tężcową lub tężcowo-błoniczą.

Należy pamiętać, iż zawsze trzeba zabezpieczyć rany przed zakażeniem, a w przypadku ran głębokich i rozległych zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu lub pogotowie w celu otrzymania szczepionki lub surowicy przeciwtężcowej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Szczepionka a odporność

Szczepienie ochronne chroni przed wystąpieniem chorób zakaźnych, a także wzmacniają odporność organizmu. Jednakże szczepionki mogą ...

Szczepionka na błonicę

Błonica to ciężka choroba zakaźna, którą wywołują bakterie Corynebacterium diphtheriae i Corynebacterium ulcerans. Objawy błonicy ...

Szczepienie – kleszczowe zapaleniu mózgu

Kleszczowe zapalenie mózgu jest chorobą zakaźną przenoszoną przez kleszcze. Przebieg choroby jest ciężki i zagraża ...

Szczepienie przeciwko różyczce

Różyczka jest chorobą zakaźną powodowaną przez wirusa różyczki. Do zakażenia dochodzi na drodze kropelkowej lub ...

Szczepienia przeciwko krztuścowi

Krztusiec jest chorobą zakaźną wieku dziecięcego, charakteryzującego się silnym i męczącym kaszlem. Nieprawidłowe leczenie często ...

Szczepienie przeciwko pneumokokom

Pneumokoki są jednym z głównych czynników powodujących zakażenia bakteryjne układu oddechowego, zwłaszcza u małych dzieci. ...

Szczepienia noworodka

Szczepionki są preparatami biologicznymi, pochodzenia bakteryjnego lub wirusowego. Podanie określonej szczepionki ma na celu wytworzenie ...

Jak leczyć rany, skaleczenia i zadrapania u dziecka? Jak wybrać najlepszą maść na rany?

U dzieci, ze względu na ich ruchliwość oraz ogromną ciekawość świata, różnego rodzaju zranienia zdarzają ...

Szczepienia przeciwko śwince

Świnka to choroba wirusowa wieku dziecięcego. Objawy świnki są charakterystyczne, gdyż występuje obrzęk ślinianek przyusznych. ...

Tężec – szczepionka przeciw tężcowi

Tężec to ostra choroba zakaźna spowodowana przez bakterię Clotridium tetani występująca na całym świecie. Występuje ...

Tężec

Tężec to ostra i potencjalnie śmiertelna choroba, wywoływana przez neurotoksynę produkowaną przez laseczki Clostridium tetani. ...

Szczepienie przeciwko meningokokom

Meningokoki to bakterie powodujące zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Do zakażenia meningokokami dochodzi w skutek kontaktu osoby ...

Komentarze (0)