Szczepienie przeciwko ospie wietrznej

Ospa wietrzna jest najczęściej występującą chorobą wirusową wieku dziecięcego. Jest wywoływana przez wirus ospy wietrznej oraz półpaśca. Źródłem zakażenia jest bezpośredni kontakt z osobą chorą lub pośredni kontakt z przedmiotami wcześniej zanieczyszczonymi wydzielinami z dróg oddechowych osoby chorej.

Co to jest ospa wietrzna?

Ospa wietrzna jest bardzo zaraźliwą chorobą zakaźną, wywoływaną przez wirus Varicella-zoster. Najczęściej chorują osoby przed ukończeniem 25 roku życia, przeważnie w wieku przedszkolnym i szkolnym. Ospa wietrzna u osób dorosłych ma cięższy przebieg niż u dzieci, również częściej występują u nich powikłania, które mogą wymagać hospitalizacji.Najlepszym działaniem profilaktycznym chroniącym przed zakażeniem oraz powikłaniami ospy wietrznej jest szczepienie ochronne.

Źródłem zakażenia jest bezpośredni kontakt z osobą chorą lub pośredni kontakt z przedmiotami wcześniej zanieczyszczonymi wydzielinami z dróg oddechowych osoby chorej. Do zakażenia dochodzi na drodze kropelkowej. Okres wylegiwania choroby wynosi przeciętnie 14-16 dni.

Charakterystycznym objawem ospy wietrznej jest swędząca grudkowo-pęcherzykowa wysypka na tułowiu, twarzy, owłosionej skórze głowy, kończynach, a nawet błonach śluzowych. Wraz z pierwszymi krostkami na skórze, pojawia się gorączka, katar, brak apetytu, bóle stawów oraz mięśni.

Po przebytym zachorowaniu w organizmie wirus pozostaje w postaci utajonej, który w wyniku spadku odporności może się uaktywnić i stać się być przyczyną półpaśca.

Powikłania ospy wietrznej

Ospa wietrzna może powodować różne powikłania. Do najczęściej występujących należy wtórne bakteryjne zakażenie skóry. Do pozostałych powikłań należą: zapalenie płuc, mięśnia sercowego, stawów, nerek, powikłania neurologiczne (zapalenie móżdżku, opon mózgowo-rdzeniowych) oraz małopłytkowość. Bardzo ciężka, a nawet śmiertelna postać ospy wietrznej może wystąpić u pacjentów z niedoborami odporności, u noworodków, u osób z nowotworem złośliwym, w trakcie terapii lekami immunosupresyjnymi oraz u kobiet w ciąży. Zakażenie kobiet w pierwszym trymestrze ciąży może prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń narządowych dziecka.

Częstotliwość zachorowania

W ostatnich latach zwiększyła się liczba odnotowywanych zachorowań na ospę wietrzną. W 2011 roku stwierdzono 172 000, a w 2012 już 207 000 przypadków zachorowań, z czego ponad połowa dotyczyła dzieci poniżej 10 roku życia. Liczba zachorowań jest większa w okresie zimowym oraz wczesną wiosną.

Profilaktyka ospy wietrznej

Najskuteczniejszym działaniem profilaktycznym jest szczepienie ochronne. Szczepionka przeciwko ospie wietrznej zawiera żywy, atentowany wirus varicella-zoster. Występuje w postaci szczepionki monowalentnej skierowanej tylko przeciwko ospie wietrznej lub poliwalentnej, skierowanej dodatkowo przeciwko odrze, śwince oraz różyczce. Może być podawana jednocześnie z innymi szczepionkami, znajdującymi się w kalendarzu szczepień lub jako szczepionka skojarzona (poliwalentna) (MMR-V).

Na rynku są zarejestrowane szczepionki przeciwko ospie wietrznej:

  • Monowalentna – VARILRIX (przeciw ospie wietrznej),
  • Poliwalentna – Priorix-Tetra (przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej).

Zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych (2013), szczepienie przeciwko ospie wietrznej jest bezpłatne, obowiązkowe dla dzieci poniżej 12 roku życia, które m.in.: są zakażone HIV, mają znaczne niedobory odporności, a także u których ma zostać zastosowane leczenie immunosupresyjne lub chemioterapia. Kwalifikują się także dzieci, które nie chorowały na ospę wietrzną, a przebywają w otoczeniu osób wyżej wymienionych oraz te, które przebywają w domach opieki długoterminowej, w domach dziecka, żłobkach, instytucjach opiekuńczych.

Szczepienie jest wszystkim osobom, którzy nie chorowali na ospę wietrzną, a zwłaszcza kobietom, które planują zajście w ciąże.

W Polsce szczepienie odbywa się w dwóch dawkach. Dzieciom pierwsza dawka jest podawana zwykle miedzy 12-18 miesiącem życia, druga co najmniej 6 tygodni później. Dzieciom powyżej 13 roku życia i dorosłym, którzy nie chorowali na ospę wietrzną i nie zostali wcześniej zaszczepieni, podawane są dwie dawki szczepionki w odstępie co najmniej 6 tygodni.

Kiedy nie powinno się szczepić przeciwko ospie wietrznej?

Przeciwwskazaniem do szczepienia przeciwko ospie wietrznej są: ostre i ciężkie stany gorączkowe, odczyny anafilaktyczne po wcześniejszej dawce szczepionki, obniżenie odporności, nadwrażliwość na neomycynę, leczenie salicylanami, nowotwory szpiku lub układu chłonnego, radioterapia, ciąża, karmienie piersią. Niewskazane jest również szczepienie przez 3-11 miesięcy od podania krwi, osocza oraz immunoglobulin.

Niepożądane objawy poszczepienne

Szczepionka przeciwko ospie jest bezpieczna oraz dobrze tolerowana. U osób zdrowych bardzo rzadko powoduje niepożądane odczyny poszczepienne. W miejscu podania szczepionki można zaobserwować zaczerwienienie, obrzęk oraz bolesność. Czasami miedzy 5 a 42 dniem od szczepienia występuje grudkowo-pęcherzykowa wysypka, częściej stwierdza się ją u dzieci z obniżoną odpornością. U osób dorosłych i młodzieży może pojawić się gorączka.

Należy pamiętać, że istnieje możliwość zakażenia wirusem w wyniku kontaktu z zaszczepioną osobą, jeśli na ciele osoby szczepionej pojawia się charakterystyczna wysypka ospy wietrznej. Podanie szczepionki osobom z grupy ryzyka, może spowodować rozwój ospy wietrznej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 18.02.2016

Oceń:
4.7


Może cię

Szczepienia noworodka

Szczepionki są preparatami biologicznymi, pochodzenia bakteryjnego lub wirusowego. Podanie określonej szczepionki ma na celu wytworzenie ...

Półpasiec

Grudkowo-pęcherzykowa wysypka zlokalizowana na twarzy lub klatce piersiowej może być półpaścem, czyli ostrą chorobą wirusową ...

Szczepienia przeciwko gruźlicy

Gruźlica jest jedną z najczęściej występujących chorób zakaźnych na świecie. Około 1/3 całej populacji jest ...

Wideo – Ospa wietrzna

Niemowlęta mogą posiadać odporność przekazaną przez matkę. Początkowo może pojawić się złe samopoczucie, bóle głowy, ...

Zespół Ramsaya Hunta (półpasiec uszny) – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Ramsaya Hunta (półpasiec uszny) to schorzenie wywołane przez wirus ospy wietrznej i półpaśca. Do ...

Herpeswirusy

Herpesviridae, czyli herpeswirusy, to wirusy, z których osiem wywołuje choroby u ludzi. Herpeswirusy są najlepiej ...

Półpasiec – przyczyny, rodzaje, objawy, badania, zaraźliwość, leczenie, szczepionka, powikłania

Półpasiec to choroba zakaźna wywołana przez wirus VZV. Rozwija się wyłącznie u osób, które wcześniej ...

Wysypka na twarzy u niemowlaka i u dziecka – jakie mogą być przyczyny wysypki?

Plamki, krostki i grudki to zmiany skórne, które bardzo często pojawiają się na ciele dziecka. ...

Ospa wietrzna a zakaźność

Ospa wietrzna (łac. varicella) to choroba wywoływana przez Varicella-zoster, wirus z rodziny Herpesviridae. Wirus ten ...

Wysypka u dziecka

Jedną z najczęstszych przyczyn wizyt dziecka u lekarza są choroby przebiegające z wysypką. Z pozoru ...

Szczepionka na brodawczaka

Jedną z przyczyn występowania raka szyjki jest proces onkogenezy zależny od działania wirusów brodawczaka ludzkiego ...

Ospa wietrzna u dziecka

Ospa wietrzna jest ostrą, silnie zaraźliwą chorobą zakaźną wywoływaną przez wirus VZV (Varicella Zoster Virus, ...

Komentarze (0)