Szczepienie przeciwko odrze

Odra jest jedną z najbardziej zaraźliwych chorób zakaźnych na świecie. Często jest przyczyną niebezpiecznych dla zdrowia i życia powikłań, w tym podostrego stwardniającego zapalenia mózgu.Działaniem profilaktycznym zmniejszającym ryzyko zachorowania jest szczepienie ochronne przeciwko odrze, które jest obowiązkowe dla dzieci.

Co to jest odra?

Odra jest chorobą zakaźną, wywoływaną przez wirusa odry,należącego do rodziny Paramyxoviridae. Jedynym źródłem zakażenia jest chory człowiek. Do zakażenia dochodzi na drodze kropelkowej, przez bezpośredni kontakt z wydzieliną z jamy nosowo-gardłowej, moczem lub łzami osoby chorej, a nawet przez kontakt z przedmiotami świeżo zanieczyszczonymi wydzielinami.

Wirus odry wnika do organizmu przez nos, usta lub spojówki. Następnie namnaża się w błonach śluzowych i przedostaje do różnych organów, w tym m.in. nerek, wątroby. Okres wylegiwania choroby wynosi przeciętnie 10-12 dni.

Przeciętnie 2-4 dni przed pojawieniem się wysypki, u osoby chorej można stwierdzić gorączkę, katar, kaszel, a nawet zapalenie spojówek. Charakterystycznym objawem są białe plamki z czerwoną obwódką obecne na błonie śluzowej policzków, nazywane plamkami Fiłatowa-Koplika, a także gruby nalot na języku oraz migdałkach chorego. Następnie na ciele chorego pojawia wysypka, która rozpoczyna się na twarzy, za uszami, a następnie rozprzestrzenia na tułów i kończyny. Jeśli toczące się zakażenie przebiega bez powikłań, to około 2-3 dnia po wystąpieniu wysypki w krwi pojawiają się swoiste przeciwciała, które eliminują wirusy z organizmu.

Częstotliwość zachorowania na odrę

W Polsce w 2010 roku odnotowano 13, zaś w 2011 39 przypadków zachorowań na odrę. W Polsce liczba występujących zakażeń jest mniejsza w porównaniu do pozostałych krajów UE. Najwięcej przypadków infekcji występuje wśród niemowląt.

Jakie mogą być powikłania odry?

Do najczęstszych (1 przypadek na 15 chorych) powikłań odry należą: zapalenie ucha środkowego, płuc oraz biegunka. Do rzadkich należą: zapalenie mózgu, mięśnia sercowego, krtani, tchawicy, spojówki, rogówki, wątroby, wyrostka robaczkowego, jelita grubego, kłębuszków nerkowych oraz małopłytkowość i hipokalcemia. Najcięższym powikłaniem odry jest podostre stwardniające zapalenie mózgu (SSPE), które może pojawić się nawet po kilku, a nawet kilkunastu latach od momentu zakażenia. Największa liczba powikłań występuje u osób dorosłych oraz dzieci niedożywionych, z krzywicą oraz w wieku od 6 miesięcy do 2 roku życia. Około 1-3 przypadków na 100 000 zachorowań na odrę kończy się śmiercią, w przypadku SSPE śmiertelność wynosi 100%.

Profilaktyka odry

Najlepszą ochroną przed zachorowaniem na odrę oraz przed jej powikłaniami jest szczepienie przeciwko odrze. W Polsce jest ono obowiązkowe, polega na podaniu szczepionki poliwalentnej, która zawiera w swoim składzie żywe, atenuowane wirusy odry, różyczki oraz świnki (szczepionka MMR) lub odry, świnki, różyczki i ospy wietrznej ( szczepionka MMR-V).

W Polsce aktualnie dostępne są szczepionki przeciwko odrze,

  • MMRVAX Pro– przeciw odrze, śwince i różyczce,
  • Priorix– przeciw odrze, śwince i różyczce,
  • Priorix-Tetra – przeciw odrze, śwince, różyczce oraz ospie wietrznej.

Kto powinien zostać zaszczepiony przeciwko odrze?

Dzieci zgodnie z kalendarzem szczepień powinny zostać zaszczepione szczepionką MMR w 13-14 miesiącu życia i w 10 roku życia szczepionką przypominającą. Dzieci urodzone po 31 grudnia 1996, które powyżej 10 roku życia nie dostały dwóch dawek szczepionki, powinny uzupełnić brakującą dawkę przed ukończeniem 19 roku życia. Szczepionka MMR jest podawana podskórnie lub domięśniowo. Szczepienie przeciwko odrze może być wykonywane jednocześnie z innymi obowiązkowymi szczepionkami, lecz w inne miejsce na ciele.

Szczepionka MMR jest zalecana: osobom dorosłym, którzy nie byli szczepieni przeciwko odrze w dzieciństwie oraz tym, którzy w przeszłości otrzymały tylko jedną dawkę szczepionki, a także młodym kobietom pracującym w otoczeniu dzieci, czyli w przedszkolu, żłobku, szpitalu, przychodni.

Kiedy nie powinno się szczepić przeciwko odrze?

Przeciwwskazaniami do szczepienia przeciwko odrze są:

  • uczulenie na neomycynę, białko jaja kurzego lub żelatynę,
  • reakcja nadwrażliwości po podaniu wcześniejszej dawki szczepionki,
  • czynna nieleczona gruźlica,
  • choroba hematologiczna (np. białaczka),
  • niedobory odpornościowe,
  • ciąża oraz 3 miesiące przed planowaną ciążą.

 

Krótkotrwałym przeciwwskazaniem jest trwający ostry, infekcyjny stan chorobowy z wysoką gorączką, oraz zaostrzenie choroby przewlekłej. W przypadku transfuzji krwi, osocza lub immunoglobulin szczepienie przeciwko odrze powinno zostać przełożone o co najmniej 3 miesiące.

Niepożądane odczyny poszczepienne

Po podaniu szczepionki mogą pojawić się niepożądane odczyny poszczepienne. Najczęściej mają łagodny charakter, należą do nich: niewysoka gorączka, zapalenie błon śluzowych oraz wysypka. Gorączka oraz wysypka pojawiają się przeważnie w 7-12 dniu po szczepieniu i stan ten może utrzymywać się nawet przez kolejne 2 dni. W miejscu podania szczepionki może pojawić się nieprzyjemne uczucie palenia, pieczenia, a nawet i kłucia. Do rzadko występujących poważnych odczynów poszczepiennych należą: reakcje alergiczne, drgawki, a także zapalenie mózgu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Szczepienia przeciwko krztuścowi

Krztusiec jest chorobą zakaźną wieku dziecięcego, charakteryzującego się silnym i męczącym kaszlem. Nieprawidłowe leczenie często ...

Tężec – szczepionka przeciw tężcowi

Tężec to ostra choroba zakaźna spowodowana przez bakterię Clotridium tetani występująca na całym świecie. Występuje ...

Czy szczepienia są bezpieczne?

Szczepienia, a właściwie pierwsze próby szczepień, pojawiły się już na przełomie XVIII i XIX wieku. ...

Odra u dziecka – pierwsze objawy, szczepienie i leczenie

Odra jest silnie zakaźną wirusową infekcją dróg oddechowych. Choroba ta powoduje występującą na całym ciele ...

Wirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u dzieci

Wirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych należy do spektrum neuroinfekcji, to znaczy chorób zapalnych układu nerwowego. Może ...

Kalendarz szczepień twojego dziecka

Jak najskuteczniej ochronić dziecko przed groźnymi chorobami zakaźnymi, które mogą być groźne dla zdrowia, a ...

Szczepionka przeciw grypie – czy szczepić się przeciw grypie?

Szczepionka przeciw grypie zawiera martwe szczepy wirusa, których zadaniem jest pobudzenie układu immunologicznego do produkcji ...

Szczepienie przeciwko rotawirusom

Chociaż szczepienie przeciwko rotawirusom nie zostało ujęte w Polskim Programie Szczepień Ochronnych, to jest to ...

Szczepienie przeciwko różyczce

Różyczka jest chorobą zakaźną powodowaną przez wirusa różyczki. Do zakażenia dochodzi na drodze kropelkowej lub ...

Wysypka u dziecka

Jedną z najczęstszych przyczyn wizyt dziecka u lekarza są choroby przebiegające z wysypką. Z pozoru ...

Szczepienie – kleszczowe zapaleniu mózgu

Kleszczowe zapalenie mózgu jest chorobą zakaźną przenoszoną przez kleszcze. Przebieg choroby jest ciężki i zagraża ...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienia ochronne u dzieci dzielą się na szczepienia obowiązkowe, które są nieodpłatne oraz szczepienia zalecane, ...

Komentarze (0)