Szczepienie przeciwko meningokokom

Meningokoki to bakterie powodujące zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Do zakażenia meningokokami dochodzi w skutek kontaktu osoby podatnej na zachorowanie z bezobjawowymi nosicielami lub osoba chorą. Najczęściej chorują osoby mające osłabione układ odpornościowy oraz dzieci. Istnieje jednak szczepionki chroniące przed tak groźnym schorzeniem.

 

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Meningokoki (dwoinki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych) są to bakterie z gatunku Neisseria meningitidis. Są najczęstszą przyczyną zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz sepsy. Choroby te, wspólnie określane są jako inwazyjna choroba meningokowa.
U bezobjawowych nosicieli naturalnym miejscem występowania meningokoków jest jama nosowo-gardłowa.

Do zakażenia meningokokami dochodzi w skutek kontaktu osoby podatnej na zachorowanie z bezobjawowymi nosicielami lub osoba chorą. Mikroorganizm może dostać się do organizmu na drodze kropelkowej (kaszel, kichanie) lub przez bezpośredni kontakt z osobą chorą (pocałunek). Okres wylegiwania choroby wynosi od 2 do 10 dni, przeciętnie 3-4 dni. Wszyscy bez względu na wiek i płeć mogą zachorować. Najczęściej jednak chorują dzieci od 3 miesiąca życia do 5 lat, młodzież w wieku 11-19 lat, studenci oraz żołnierze, osoby podróżujące w regiony endemiczne i epidemiologiczne, wyniszczone lub z obniżoną odpornością, a także osoby przebywające w zatłoczonych miejscach np., w klubach, dyskotekach, żłobku, przedszkolu.

Objawy zakażenia meningokokami

Menigokoki dzieli się na 12 grup serologicznych, ale najwięcej zakażeń na świecie jest spowodowane przez grupy A, B, C, W135 oraz Y. Większość przypadków zachorowań występuje na terenie Afryki. W Polsce najczęstszą przyczyną zachorowania są meningokoki z serogrupy B i C. Epidemie są powodowane głównie przez drobnoustroje z grupy C.

Początkowe objawy zakażenia meningokokami, przypominają te typowe dla grypy, czyli występuje gorączka, bóle mięśniowe oraz stawowe, a także ogólne złe samopoczucie. W zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych pojawiają się objawy oponowe, do których należą:

  • silne bóle głowy,
  • nudności,
  • wymioty,
  • sztywność karku,
  • drgawki,
  • zaburzenia orientacji i świadomości,
  • światłowstręt,
  • senność.

Objawy sepsy są zróżnicowane, jednak charakterystycznym nie zawsze obecnym symptomem jest wysypka wybroczynowa. U dzieci poniżej 2 roku życia, objawy zakażenia meningokokami mogą być inne. Może pojawić się gorączka, zimnie dłonie i stopy, brak apetytu, wymioty, biegunka, rozpaczliwy płacz, drażliwość, senność, pulsujące ciemiączko u niemowląt, a także wybroczyny na skórze.

U pewnej części osób, po przebytym zakażeniu mogą powstać czasowe lub trwałe powikłania. Do najczęściej występujących należy niedosłuch, uszkodzenie mózgu, ataki epileptyczne, ubytki skóry oraz tkanki podskórnej, amputacje palców lub części kończyn, a nawet zaburzenia emocjonalne.

Szczepionka przeciw meningokokom

W Polsce dopuszczone do obrotu są dwa rodzaje szczepionek przeciwko meningokokom. Szczepionki polisacharydowe są skuteczne wobec meningokoków z grup A i C lub A, C, W135 i Y. Przeznaczone są dla dzieci powyżej 2 roku życia, a także zalecane są osobom wyjeżdżającym zagranicę, zwłaszcza w rejony, w których są przyczyną licznych zachorowań. Od ich podania odporność na meningokoki trwa od 3 do 5 lat.

Nowszej generacji są szczepionki skoniugowane. Skierowane są one przeciwko meningokokom z grupy C oraz A, C, W135 i Y. Szczepionki te są skuteczniejsze, ponieważ zawierają w swoim składzie oczyszczony wielocukier otoczkowy meningokoka. Mogą być podane dzieciom powyżej 2 miesiąca życia. Ponadto zapewniają długotrwałą ochronę przeciwko tym bakteriom oraz zmniejszają liczbę bezobjawowych nosicieli meningokoków.

Wybór rodzaju szczepionki powinien należeć do lekarza, ponieważ zależy od wieku pacjenta i możliwych zagrożeń zdrowotnych. Szczepionkę podaje się w okolicę mięśnia naramiennego, natomiast u niemowląt w przednio-boczną powierzchnię uda.

W Polsce dostępne są następujące szczepionki przeciwko meningokokom:

  • Szczepionki skoniugowane:
    • szczepionka Meningitec,
    • szczepionka NeisVac-C,
    • szczepionka Menveo,
    • szczepionka Nimenrix,
    • szczepionka Menitorix,
  • szczepionki polisacharydowe:
    • szczepionka: Meningo A+C,
    • szczepionka: Mencevax ACWY.

Szczepionki przeciwko meningokokom są bezpieczne, jednak po każdym ich podaniu mogą pojawić się odczyny poszczepienne od niewielkich miejscowych zmian po bardziej ogólne i poważne. Należą do nich: zaczerwienienie, gorączka, wrażliwość na dotyk, ból i obrzęk w miejscu podania, bóle kończyn i mięśni, utrata apetytu. Bardzo rzadko pojawiają się objawy ze strony układu immunologicznego (powiększenie węzłów chłonnych), reakcje anafilaktyczne, nadwrażliwości, układu nerwowego (zawroty głowy, drgawki, parestezja i hipotonia u niemowląt, zaburzenia ze strony pokarmowego (wymioty nudności), a także zaburzenia skórne w postaci wysypki lub pokrzywki.

Przeciwwskazaniem do szczepienia przeciwko meningokokom jest reakcja anafilaktyczna, po wcześniej podanej dawce szczepionki, a także nadwrażliwość na którykolwiek ze składników preparatu. Podanie szczepionki należy przełożyć na inny termin u osób w trakcie trwającego zapalenia oraz gorączki. Gdy istnieje wyraźne ryzyko zakażenia, ciąża nie powinna być przeciwwskazaniem do podania szczepionki. W okresie karmienia piersią szczepienie może zostać przeprowadzone, gdy spodziewane korzyści dla matki przeważają nad ewentualnym ryzykiem dla dziecka. Wysoka ostrożność powinna być również zachowana u osób z zaburzeniami krzepnięcia krwi.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Szczepienie przeciwko polio

Poliomyelitis jest chorobą wywoływaną przez wirus polio. Schorzenie nazywane jest także chorobą Heinego-Medina i objawia ...

Kalendarz szczepień twojego dziecka

Jak najskuteczniej ochronić dziecko przed groźnymi chorobami zakaźnymi, które mogą być groźne dla zdrowia, a ...

Powikłania poszczepienne u dzieci i niemowląt

Lęk przed powikłaniami poszczepiennymi u dzieci i niemowląt często jest przyczyną tego, że rodzice zastanawiają ...

Szczepienia przeciwko śwince

Świnka to choroba wirusowa wieku dziecięcego. Objawy świnki są charakterystyczne, gdyż występuje obrzęk ślinianek przyusznych. ...

Szczepionka przeciw grypie – czy szczepić się przeciw grypie?

Szczepionka przeciw grypie zawiera martwe szczepy wirusa, których zadaniem jest pobudzenie układu immunologicznego do produkcji ...

Szczepienia przeciwko krztuścowi

Krztusiec jest chorobą zakaźną wieku dziecięcego, charakteryzującego się silnym i męczącym kaszlem. Nieprawidłowe leczenie często ...

Szczepienie przeciwko ospie wietrznej

Ospa wietrzna jest najczęściej występującą chorobą wirusową wieku dziecięcego. Jest wywoływana przez wirus ospy wietrznej ...

Szczepienie – kleszczowe zapaleniu mózgu

Kleszczowe zapalenie mózgu jest chorobą zakaźną przenoszoną przez kleszcze. Przebieg choroby jest ciężki i zagraża ...

Czy szczepienia są bezpieczne?

Szczepienia, a właściwie pierwsze próby szczepień, pojawiły się już na przełomie XVIII i XIX wieku. ...

Szczepionka a odporność

Szczepienie ochronne chroni przed wystąpieniem chorób zakaźnych, a także wzmacniają odporność organizmu. Jednakże szczepionki mogą ...

Meningokoki u dzieci

Meningokoki (Neisseria meningitidis) to Gram-ujemne bakterie, które powodują u dzieci ciężkie, zagrażające życiu zakażenie zwane ...

Szczepienie przeciwko tężcowi

Tężec jest chorobą zakaźną wywołaną przez bakterie Clostridium tetanii. Do zakażenia dochodzi w wyniku zanieczyszczenia ...

Komentarze (0)