Złamana szczęka – jakie są objawy, jak wygląda leczenie, czy potrzebna operacja?

Złamanie szczęki czy żuchwy może nastąpić w wyniku urazu, ale także jako tzw. złamanie patologiczne (na skutek szerzącego się w kości procesu nowotworowego lub nienowotworowego). Objawy złamania to m.in.: ból szczęki, obrzęk, zaburzenia zgryzu czy niedoczulica wargi dolnej na skutek podrażnienia nerwu. Jakie metody leczenia złamania szczęki są stosowane i czy zawsze konieczna jest operacja?

Złamana szczęka – przyczyny

Czaszka człowieka zbudowana jest z 16 kości. Gdy siła przyłożona do czaszki jest wyższa niż wytrzymałość kości, dochodzi do ich pęknięć i złamań. Powstają one w mechanizmie bezpośrednim lub pośrednim.

Najczęściej do złamań w obrębie czaszki dochodzi na skutek pobicia, po uderzeniu przez drugą osobę. W Polsce ta przyczyna stoi na pierwszym miejscu. Złamana żuchwa czy szczęka występuje też często po wypadku komunikacyjnym czy w zakładzie pracy.

Uszkodzenie szczęki i żuchwy występuje także w sporcie. W zależności od mechanizmu urazu mogą złamać się różne części twarzoczaszki. Są one bardzo niebezpieczne – ze względu na umiejscowienie nieopodal mózgu.

Pęknięta szczęka (czy też złamana) daje szereg nieprzyjemnych dolegliwości sięgających aż oczodołu – stąd wysokie niebezpieczeństwo tych urazów. Bardzo często urazem objęta jest też kość jarzmowa.

Złamana szczęka – objawy

Uraz szczęki czy żuchwy niesie za sobą szereg nieprzyjemnych dolegliwości. W pierwszej kolejności pacjent odczuwa silny ból szczęki lub żuchwy – w zależności od miejsca przyłożenia siły.

W następnej kolejności dochodzi obrzęk, czyli narastająca opuchlizna tkanek miękkich w okolicach objętych urazem. Poszkodowani nierzadko mają wrażenie, jakby głowa powiększyła dwukrotnie swój pierwotny wymiar.

Po urazach twarzoczaszki występuje zaburzenie zgryzu – zęby szczęki i żuchwy „nie pasują” do siebie. Ponadto może dojść do wybicia zęba/zębów. Kość żuchwy jest mimo wszystko cienką kością – po urazie zazwyczaj dochodzi do jej złamania w różnych miejscach.

Często mamy do czynienia ze złamaniem żuchwy z przemieszczeniem, czasem złamaniu ulega też wyrostek kłykciowy żuchwy. Przy tego typu urazach może dojść do niedoczulicy (mrowienia) dolnej wargi na skutek podrażnienia nerwu.

Krew z nosa, krwawienia, posiniaczenia – to wszystko jest także konsekwencją złamania. W niektórych przypadkach żuchwa zbacza z prawidłowego toru przywodzenia/odwodzenia.

Złamanie szczęki – co robić po urazie, jakie badania wykonać?

Pierwsza pomoc polega na skierowaniu rannego do chirurga urazowego, a najlepiej do specjalisty z zakresu chirurgii szczękowo-twarzowej. Lekarze specjaliści wykonają w ambulatoryjnych warunkach niezbędne badania, które potwierdzą, że mają do czynienia ze złamaniem żuchwy lub szczęki.

Podstawowym badaniem, które powinni wykonać w przypadku złamania żuchwy jest pantomografia. Jednak najlepszym z dostępnych badań jest wykonanie tomografii komputerowej (np. CBCT). Nie możemy pozwolić choremu otwierać ust, mówić, przyjmować pokarmów.

Do pierwszej pomocy w przypadku złamania żuchwy zalicza się także obwiązanie głowy elastycznym materiałem tak, aby żuchwa była dociśnięta do szczęki – należy wykonać prowizoryczną procę bródkową.

Pacjentowi najlepiej nie podawać żadnych płynów, nawet przez słomkę, bo być może konieczny będzie zabieg operacyjny, a znieczulenie ogólne wymaga od pacjentów wstrzemięźliwości w jedzeniu i piciu na kilka godzin przed operacją.

Złamanie szczęki – drutowanie i inne metody leczenia

Leczenie złamań szczęki i żuchwy można prowadzić na kilka sposobów, w zależności od rodzaju oraz okolicy złamania. Wśród nich wyróżnia się leczenie: zachowawcze, chirurgiczne oraz mieszane (zachowawczo-chirurgiczne).

Najważniejszym etapem leczenia jest unieruchomienie odłamów kostnych, które zapobiega przed ich przemieszczeniom. W leczeniu zachowawczym stosuje się specjalne szyny stabilizujące odłamy kostne. Do tego celu można wykorzystać własne protezy pacjenta lub np. aparat Gunninga.

Nastawianie szczęki poprzedza etap szynowania. Po kilku tygodniach noszenia „aparatu” następuje zrost kości. Ile trwa? Średnio 6–8 tygodni. Drutowana szczęka jest bardzo niekomfortowa i niehigieniczna dla pacjenta.

Wśród metod chirurgicznych wymienia się osteosyntezę. Operacja żuchwy czy szczęki wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym. Odłamy kostne zespajanie zostają specjalną płytką.

Operacja szczęki – powikłania

Metody zachowawcze czasem nie wystarczają, gdy wystąpi złamanie szczęki czy złamanie żuchwy. Drutowanie może nie przynieść pożądanego efektu bądź w ogóle jest przeciwwskazane. Wówczas wykonuje się operację.

Tak jak każdy zabieg operacyjny, również operacja szczęki może nieść za sobą powikłania. Zalicza się do nich rozejście brzegów rany i zakażenie tkanek miękkich oraz kości. W wyniku tego może dojść do zapalenia, ropni czy nawet ropowicy. Wówczas prócz unieruchomienia należy wdrożyć leczenie przeciwbakteryjne antybiotykami.

Przy złym złożeniu odłamów kostnych może powstać staw rzekomy. Potwierdza się to na podstawie rentgenogramów oraz badania klinicznego polegającego na ruchomości odłamów kostnych. Jeśli do urazu dojdzie w okresie wzrostu, żuchwa czy szczęka mogą mieć niewłaściwy rozwój bądź zahamowany wzrost. Oprócz tego mogą wystąpić problemy z wyrzynaniem zębów, ze stawem skroniowo-żuchwowym. W takim przypadku konieczna jest rehabilitacja.

Złamanie żuchwy – rehabilitacja

Przed przystąpieniem do rehabilitacji niezbędne jest przestrzeganie zaleceń lekarskich w trakcie leczenia. Pacjenci zastanawiają się, w jaki sposób żyć, gdy jest złamana żuchwa. Co jeść? Jak uczestniczyć w normalnym życiu?

Stan po złamaniu żuchwy i szczęki wymaga specjalnej troski. Należy szczególnie dbać o higienę jamy ustnej, aby zapobiec zakażeniom rany. Można przyjmować tylko papkowate, płynne pokarmy, najczęściej spożywane przez słomkę. Trzeba stawiać się systematycznie na wizyty wyznaczone w poradni chirurgii szczękowo-twarzowej czy chirurgii stomatologicznej.

Nie można obciążać organizmu, trzeba zrezygnować z nałogów. Pacjenci zazwyczaj otrzymują zwolnienie lekarskie z pracy. Po prawidłowym zrośnięciu kości można przejść rehabilitację w zakresie różnych specjalizacji stomatologicznych, począwszy od ortodoncji, a skończywszy na protetyce stomatologicznej. Ważna jest także terapia dotycząca stawu skroniowo-żuchwowego.

Bibliografia

  • Bartkowski S. (red.), Chirurgia szczękowo-twarzowa. Podręcznik dla studentów i lekarzy, Wydanie III. Wydawnictwo Collegium Medicum UJ, Kraków 1996.
  • Kryst L. (red.), Chirurgia szczękowo-twarzowa, Wydanie V. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
  • Dominiak M. (red.), Podstawy chirurgii stomatologicznej. Wydawnictwo Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich, Wrocław 2010.
Opublikowano: ; aktualizacja: 12.12.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Zespół Costena – jakie są przyczyny i objawy zespołu Costena?

Zespół Costena (zespół bolesnego stawu skroniowo-żuchwowego), to schorzenie stawu skroniowo-żuchwowego, stąd objawia się przede wszystkim ...

Spuchnięte usta – przyczyny obrzęku warg

Spuchnięte usta rodzą znaczny dyskomfort. Dodatkowo mogą być bolesne, popękane, suche, piekące. Opuchnięte wargi mogą ...

Ból szczęki – jakie mogą być przyczyny bólu w okolicach szczęki?

Najczęstszą przyczyną bólu szczęki są dysfunkcje stawu skroniowo-żuchwowego. Zapalenie i uszkodzenie stawu jest przyczyną bólu, ...

Białe plamy na zębach – jakie są przyczyny, jak się ich pozbyć i w jaki sposób je usunąć?

Przebarwienia i białe plamy na zębach mogą powstać w wyniku nieprawidłowości rozwojowych w trakcie tworzenia ...

Lepka, gęsta ślina z krwią – jakie są przyczyny, co to znaczy?

Ślina, wydzielana przez ślinianki, pełni wiele istotnych funkcji. Kiedy dochodzi do jej zmniejszonego wydzielania, pojawiają ...

Zębiak – rodzaje i objawy – jak wygląda leczenie oraz rokowanie?

Zębiak (odontoma) to zmiana, która jest zaliczane do łagodnych nowotworów jamy ustnej. Wyróżnia się zębiaki: ...

Opuchlizna od zęba – jakie są przyczyny i jak się jej pozbyć?

Opuchlizna od zęba oznacza najczęściej obecność ropni, czyli ostrych ropnych zapaleń tkanek okołowierzchołkowych. Wśród innych ...

Grzybica języka – przyczyny, objawy i leczenie grzybicy na języku

Grzybica na języku to jedna z postaci, jaką przyjmuje kandydoza jamy ustnej. Przyczyną jest tu ...

Afty w jamie ustnej – objawy, przyczyny, leczenie aft

Afty to niewielkie owrzodzenia, które rozwijają się na śluzówce jamy ustnej. Bywają bardzo bolesne i ...

Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Zgryz otwarty zaliczany jest do wad pionowych. Charakterystyczny jest tu brak kontaktu zębów dolnych z ...

Przyczyny i objawy raka jamy ustnej

Rak jamy ustnej w Polsce jest drugim co do częstości występowania, po raku krtani, nowotworem ...

Zgorzel zęba – objawy, leczenie, antybiotyk, jak sobie poradzić?

Miazga zębowa unerwia i odżywia ząb. W przypadku braku odpowiedniej higieny jamy ustnej dochodzi do ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon