Zgryz przewieszony – leczenie u ortodonty i aparatem

Zgryz przewieszony należy do wad poprzecznych zgryzu. Przyczyny jego występowania obejmują m.in. czynniki genetyczne oraz nieprawidłowe wyrzynanie się zębów bocznych. Ortodonta rozpoznaje zgryz przewieszony w zwarciu szczęk, gdy występuje nieprawidłowe zachodzenie zębów na siebie. W zaawansowanych przypadkach u pacjenta stwierdzane są zmiany w rysach twarzy. Jak wygląda leczenie zgryzu przewieszonego i jakie aparaty ortodontyczne są stosowane?

Zgryz przewieszony – co to za wada?

Zgryz przewieszony wraz ze zgryzem krzyżowym, bocznym czynnościowym przemieszczeniem żuchwy oraz laterogenią należy do wad zgryzu z grupy wad poprzecznych. Powstaje najczęściej na skutek dysproporcji między łukami zębowymi szczęki i żuchwy – poszerzenia górnego łuku zębowego lub zwężenia dolnego łuku zębowego. Może też dojść do występowania obu tych objawów jednocześnie.

Wadę rozpoznaje się poprzez sprawdzenie ustawienia zębów w stosunku do linii pośrodkowej ciała. Dotyczy ona zębów przedtrzonowych oraz trzonowych, nie dotyczy z kolei zębów siecznych i kłów. Zgryz przewieszony może powstać jednostronnie (wada lewostronna, prawostronna) lub obustronnie.

Postać obustronna z reguły stanowi powikłanie nasilonych form tyłozgryzu. W praktyce najczęściej spotykany jest zgryz przewieszony obejmujący tylko jeden ząb, co – jeśli dotyczy tylnych odcinków szczęk – nie jest problemem pod względem estetycznym.

Jakie są przyczyny zgryzu przewieszonego?

Jako przyczyny dysproporcji w szerokości łuków lekarze ortodonci wymieniają:

  • czynniki genetyczne,
  • nieprawidłowe ułożenie zawiązków zębów bocznych powodujące nieprawidłowy kierunek ich wyrzynania,
  • wadliwą czynność języka z nadmiernym jego oddziaływaniem na szczękę bądź niedostatecznym oddziaływaniem na żuchwę,
  • brak koordynacji w wymianie uzębienia w łuku górnym i dolnym,
  • makroglosję (czyli zbyt duży język) oraz mikroglosję (za mały język).

Ten typ wady ortodontycznej jest rzadko obserwowany jako osobno istniejąca wada zgryzu. Najczęściej współistnieje z innymi anomaliami, między innymi z tyłozgryzem całkowitym z przechyleniem siekaczy górnych lub z wychyleniem siekaczy, zgryzem otwartym, zgryzem głębokim, zgryzem krzyżowym po przeciwnej stronie (w wadzie jednostronnej) lub przy stłoczeniach zębów i braku miejsca w łuku zębowym.

Jak rozpoznać zgryz przewieszony?

Zgryz przewieszony jest rozpoznawany w zwarciu szczęk, w przypadku gdy występuje nieprawidłowe zachodzenie zębów na siebie. Zęby boczne górne swoją powierzchnią podniebienną kontaktują się ze stroną policzkową zębów bocznych dolnych. Powierzchnie zgryzowe zębów łuku górnego (szczęki) nie kontaktują się z powierzchniami zgryzowymi łuku dolnego (żuchwy) lub kontakt jest niepełny. Ma to miejsce w przypadku, gdy jest szeroka szczęka górna – występuje przerost szczęki lub niedorozwój żuchwy.

Zaawansowane wady ortodontyczne mają swoje odzwierciedlenie w rysach twarzy. W przypadku tej wady zmiany w rysach wyrażają się dysproporcją pomiędzy górną szerokością twarzy na wysokości łuków jarzmowych i dolną szerokością twarzy na wysokości kątów żuchwy. Ten typ budowy jest często określany mianem twarzy trójkątnej. Wada ta jest też typowym objawem SFS (ang. short face syndrome), czyli zespołu krótkiej twarzy, który charakteryzuje się skróceniem pionowego wymiaru dolnego odcinka twarzy. Objaw ten nie jest jednak charakterystyczny wyłącznie dla zgryzu przewieszonego.

Zdjęcia rentgenowskie – pantomogram oraz cefalometria nie są przydatne przy rozpoznaniu tej wady, tak jak w przypadku wszystkich wad poprzecznych. Ich wykonanie jest jednak konieczne przed dokładną diagnostyką – w celu wykrycia innych zaburzeń.

Leczenie zgryzu przewieszonego – na czym polega?

Proces leczenia tej wady zgryzu jest różny w zależności od wieku, w jakim pacjent zgłosi się do gabinetu stomatologicznego. U dzieci w uzębieniu mlecznym lub mieszanym najlepszym postępowaniem jest szlifowanie zębów bocznych mlecznych, które utrudniają niezbędną w tej wadzie rozbudowę dolnego łuku zębowego.

Jeśli zęby zachodzą na siebie w większym wymiarze niż 2 mm, zdarza się, że samo zeszlifowanie nie jest wystarczające. Konieczne bywa usunięcie zęba trzonowego mlecznego – dopiero takie postępowanie umożliwi odpowiednie rozklinowanie zębów i wzrost żuchwy.

Zgryz przewieszony – leczenie aparatem

U dzieci będących przed skokiem wzrostowym (u dziewczynek jest to około 11.–13. roku życia, u chłopców w wieku 12–14 lat) można zastosować aparaty ortodontyczne czynnościowe. Do tego rodzaju aparatów lekarz dodaje elementy, których działanie pokieruje wzrost szczęki i żuchwy w pożądanym kierunku. Najczęściej używany jest aparat czynnościowy Ostrowskiego, w którym specjalnie umieszczone sprężyny boczne hamują wzrost szczęki, a śruba w dolnej płycie aparatu rozbudowuje dolny łuk zębowy. Bywa konieczne zastosowanie specjalnej korony o przedłużonym jednym boku bądź doklejenie do zęba takiego boku z materiału kompozytowego.

Jeśli wadzie towarzyszy nadzgryz, polecane jest zastosowanie płaszczyzny nagryzowej wraz z krótką płytką dolną. Wygląda to w ten sposób, że na stałe zostaje zacementowana płaszczyzna na kłach górnych, a podniesione zwarcie zostaje jednocześnie wykorzystane do rozbudowy dolnego łuku zębowego.

Należy zaznaczyć, że sumienne stosowanie ruchomych aparatów przez dzieci oraz pilnowanie odpowiedniego czasu ich noszenia może uchronić przed koniecznością zastosowania stałego aparatu cienkołukowego lub grubołukowego w późniejszych latach. To właśnie te typy aparatów są stosowane u pacjentów starszych. Do tych rodzajów aparatów konieczne jest zastosowanie dodatkowych elementów, jak pętle na podniebieniu, do których dociągane są zęby nieprawidłowo ustawione w zgryzie przewieszonym.

Leczenie tego rodzaju wady zgryzu jest istotne, gdyż ogranicza ona doprzednie i doboczne ruchy żuchwy podczas aktu żucia i może je znacząco upośledzać. Skutkiem tego mogą być problemy innych układów organizmu, np. choroby gastryczne.

Bibliografia

  • Karłowska I., Zarys współczesnej ortodoncji, Wydanie 4. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
  • Łabiszewska-Jaruzelska F., Ortopedia szczękowa. Państwo Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1983.
  • Notzel F., Schultz C., Kompendium diagnostyki ortodontycznej. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2004.

Opublikowano: ; aktualizacja: 04.12.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Urazy w jamie ustnej

Urazy w jamie ustnej mogą być wywołane przez uszkodzenia mechaniczne lub poparzenia termiczne. Najczęściej ich ...

Przodozgryz u dzieci i dorosłych – przyczyny, objawy, leczenie doprzednich wad zgryzu

Przodozgryzy to inaczej doprzednie wady zgryzu. Przyczynę wysunięcia żuchwy względem szczęki stanowią m.in.: czynniki genetyczne, ...

Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Zgryz otwarty zaliczany jest do wad pionowych. Charakterystyczny jest tu brak kontaktu zębów dolnych z ...

Retainer – co to jest, jakie są rodzaje, jak długo nosić, w jaki sposób czyścić, ile kosztuje?

Prostowanie zębów i leczenie ortodontyczne wad zgryzu to długotrwały proces, którego efekty łatwo zniweczyć poprzez ...

Mikrognacja – przyczyny, objawy, leczenie aparatem, operacja

Mikrognacja szczęki, inaczej mikrognatyzm lub hipoplazja szczęki, to jedna z wad szkieletu czaszkowo-twarzowego. Przyczyną jej ...

Higiena jamy ustnej przy noszeniu aparatu ortodontycznego

Noszenie aparatu ortodontycznego (stałego czy zdejmowanego) wymaga od pacjenta szczególnej dbałości o higienę jamy ustnej. ...

Zgryz krzyżowy (u dzieci i dorosłych) – przyczyny, objawy, leczenie

Zgryz krzyżowy jest wadą ortodontyczną, która polega na zachodzeniu zębów dolnych na zęby górne. Przyczynami ...

Tyłozgryz i tyłożuchwie – przyczyny, objawy, leczenie dotylnych wad zgryzu

Tyłozgryz oraz tyłożuchwie to dotylne wady zgryzu. W pierwszym rodzaju mamy do czynienia z cofnięciem ...

Ścieranie zębów (starte szkliwo) – jakie są przyczyny i jak leczyć starte zęby?

Ścieranie zębów to proces fizjologiczny, postępujący z wiekiem. Bywa jednak, że nie jest procesem naturalnym, ...

Podniebienie gotyckie – jak wygląda, czy można leczyć, jaki aparat?

Podniebienie gotyckie to choroba wrodzona, występowaniu której towarzyszy wiele objawów, w tym wady zgryzu czy ...

Wady zgryzu – jakie są rodzaje i jak się leczy?

Klasyfikacja wad zgryzu obejmuje wady poprzeczne, przednio-tylne, pionowe, zębowe, a także anomalie dotyczące budowy zębów ...

Stłoczenie zębów – przyczyny, leczenie, powikłania stłoczonych zębów

Kiedy mamy do czynienia z zębami, które na siebie nachodzą, mówi się o tzw. stłoczeniach. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon