Zatrzymana ósemka – przyczyny, objawy, usuwanie, powikłania

Zaburzenia wyrzynania zębów dotyczą najczęściej zębów mądrości – są to trzecie zęby trzonowe. Niewyrżnięte ósemki mogą powodować szereg nieprzyjemnych dolegliwości. Usunięcie zatrzymanej ósemki jest często zabiegiem niezbędnym, aby zatrzymać dolegliwości bólowe czy nie dopuścić do rozwoju zaburzeń zgryzu. Pacjent z dylematem „usuwać czy nie” powinien przede wszystkim udać się do swojego stomatologa oraz wykonać zdjęcie panoramiczne.

Zatrzymana ósemka – przyczyny

Ząb zatrzymany to ząb, który jest w kości, ale nie wyrznął się – nie widać go w jamie ustnej, natomiast częściowo zatrzymana ósemka jest widoczna w dziąśle, jednak nie całkowicie (prawdopodobnie wyrzyna się krzywo).

Główną przyczyną zębów zatrzymanych jest brak miejsca w łukach zębowych do ich wyrznięcia. Inną przyczyną mogą być urazy, jednak co do tego istnieją wątpliwości. Prócz ósemek zatrzymane mogą być także kły górne, dolne zęby przedtrzonowe, a niekiedy zęby sieczne centralne (pierwsze).

Zęby mądrości stwarzają pacjentom najwięcej trudności w higienizacji, a także dostarczają przykrych dolegliwości w postaci bólu, czy ucisku, co prowadzi do stłoczeń pozostałych zębów, a to z kolei wiąże się z leczeniem ortodontycznym.

Zatrzymana ósemka – objawy

Wyrzynanie ósemek podręcznikowo powinno nastąpić pomiędzy 18. a 25. rokiem życia. Jeśli u osób powyżej tej górnej granicy wiekowej podczas analizy zdjęcia ortopantomograficznego (panoramicznego) lekarz dostrzeże zawiązki zębów ósmych, to może stwierdzić, że są to zęby zatrzymane. Jeśli są one wykryte przypadkowo podczas badania radiologicznego i nie dają żadnych objawów – mogą pozostać na swoim miejscu.

Natomiast jeżeli pacjent skarży się na samoistny ból ósemki (a raczej miejsca, w której powinna się ona pojawić) to lekarz dentysta powinien skierować pacjenta na dłutowanie ósemki. Istnieje więcej objawów u pacjenta, gdy występuje częściowo zatrzymana ósemka. Ból, obrzęk, stan zapalny w okolicy tego zęba, kieszonki dziąsłowe, czyli zapalenie dziąseł wraz z wysiękiem płynu dziąsłowego o nieprzyjemnym zapachu.

Dłutowanie – usuwanie zatrzymanej ósemki

Jeśli pacjent jest obciążony chorobami ogólnymi przed dłutowaniem zostanie przygotowany farmakologicznie do zabiegu. Zadecyduje o tym lekarz po dokładnym zebraniu wywiadu. Sam zabieg przeprowadzany jest w sali zabiegowej, w warunkach jałowych w znieczuleniu miejscowym.

Po odkażeniu pola operacyjnego, lekarz nacina dziąsło oraz odsłania kość, która uniemożliwiała prawidłowe wyrzynanie ósemek. Niegdyś do tego służyły odpowiednie dłuta, dzisiaj stosowane są wiertła, dzięki czemu zabieg trwa krócej – od kilkunastu do kilkudziesięciu minut. Po usunięciu zatrzymanego zęba, lekarz stomatolog (chirurg stomatologiczny, bądź chirurg szczękowo-twarzowy) zszywa ranę, wydaje zalecenia po zabiegu oraz informuje o wizycie kontrolnej, podczas której zostaną ściągnięte szwy. Po dłutowaniu u pacjentów zazwyczaj pojawia się obrzęk (opuchlizna), a także ból.

Lekarz stomatolog przepisuje pacjentom leki przeciwbólowe do doraźnego stosowania. Przez kilka kolejnych dni pacjent nie powinien spożywać gorących pokarmów i napojów, a także gryźć powinien drugą stroną jamy ustnej. Po usunięciu ósemki może dojść do przejściowej niedoczulicy nerwu zębodołowego.

Zatrzymane zęby – inne zabiegi

Zatrzymane zęby ektopowe stwarzają szczególny problem. Ektopia bowiem jest to występowanie zęba w miejscu innym niż fizjologiczne, a więc na przykład w zatoce szczękowej, na podniebieniu, w gałęzi żuchwy. Taka sytuacja znacznie wydłuża czas zabiegu i jest bardziej stresująca zarówno dla pacjenta, jak i lekarza. Niecałkowicie zatrzymane ósemki, a więc z widoczną w jamie ustnej częścią korony, gdy resztę zęba pokrywa dziąsło, można odbarczyć, stosując zabieg dekapiszonażu.

Jest to chirurgiczne wycięcie dziąsła znad wyrzynającego się zęba. Stosuje się go pod warunkiem, że ząb stoi prosto w zębodole i nie ma wpływu na stłoczenia zębów. Ortodontyczną metodą jest natomiast ściąganie zatrzymanego zęba. Dotyczy to głównie kłów szczęki, ale można stosować w przypadku innych zębów.

Zatrzymany ząb mądrości – powikłania

Wokół zatrzymanych ósemek mogą powstawać torbiele zębopochodne. Ich obecność najczęściej wykrywana jest przypadkowo podczas diagnostyki radiologicznej. Niestety, torbiele należy wyłuszczać (usuwać) w całości często wraz z zatrzymanym zębem. Wykonuje to (w znieczuleniu ogólnym) chirurg stomatolog lub chirurg szczękowo-twarzowy.

Kolejne powikłania dotyczą zabiegu dłutowania. Po nim występuje zazwyczaj obrzęk. Zdarza się, że rana ulegnie zakażeniu, wywołując stan zapalny. Konieczna wtedy jest wizyta u stomatologa. Jeśli podczas dłutowania zostanie naruszony nerw zębodołowy dolny, u pacjenta może dojść do mrowienia w okolicy policzka, bródki lub całkowita niedoczulica. W przypadku dłutowania górnych ósemek może dojść do połączenia ustno-zatokowego. Wówczas rana jest zszywana z wytworzeniem płata podczas tej samej wizyty.

Bibliografia:

  • Bartkowski S. (red.), Chirurgia szczękowo-twarzowa. Podręcznik dla studentów i lekarzy, wydanie III poprawione i rozszerzone. Wydawnictwo Collegium Medicum UJ, Kraków 1996.
  • Kryst L. (red.), Chirurgia szczękowo-twarzowa, wydanie V zmienione i uzupełnione. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
  • Dominiak M. (red.), Podstawy chirurgii stomatologicznej. Wydawnictwo Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich, Wrocław 2010.
Opublikowano: ; aktualizacja: 08.08.2018

Oceń:
4.0


Może cię

Szczękościsk

Szczękościsk polega na przemijającej niemożności otwarcia jamy ustnej na skutek odruchowego skurczu mięśni stawu skroniowo-żuchwowego. ...

Wyrzynanie zębów – u dzieci i dorosłych – kiedy, ile trwa, sposoby na łagodzenie bólu

Wyrzynanie zębów kojarzone jest zazwyczaj z rosnącymi zębami mlecznymi u dzieci. Okazuje się jednak, że ...

Bruksizm

Bruksizm, czyli nieświadome zgrzytanie zębami przez sen, jest schorzeniem charakterystycznym dla wieku dziecięcego, ale zmaga ...

Choroby dziąseł – jakie są przyczyny parodontozy? Jak leczyć zapalenie dziąseł i przyzębia?

Choroby dziąseł są zwykle skutkiem niedostatecznej higieny jamy ustnej. Najczęściej mamy do czynienia z parodontozą, ...

Piaskowanie zębów – efekty, przebieg i wskazania do piaskowania

Piaskowanie zębów to profesjonalny zabieg higienizacyjny mający na celu usunięcie płytki nazębnej oraz przebarwień (po ...

Odwapnienie zębów – przyczyny i objawy – jak pozbyć się odwapnień na zębach?

Odwapnienie zębów oznacza sytuację, gdzie dochodzi do demineralizacji szkliwa. Przyczyną jest tu nieprawidłowa higiena jamy ...

Dłutowanie ósemki – na czym polega, kiedy wykonać, jak się przygotować, czy są powikłania?

Dłutowanie ósemki to zabieg chirurgicznego usunięcia zęba mądrości. Lekarz nacina dziąsło, odsłania kość specjalnymi wiertłami ...

Stan zapalny zęba – przyczyny, objawy, leczenie zapalenia zęba

Stan zapalny zęba to zapalenie miazgi (pulpitis). Przyczynę stanowią tu czynniki zakaźne (głęboka próchnica, erozje ...

Ból zęba w nocy – jakie są przyczyny i co robić?

Ból zęba w nocy to dość częsta dolegliwość. Przyczyną może być tu zapalenie miazgi powstałe ...

Ozonowanie zębów – leczenie zębów ozonem – kiedy, u kogo, jak wygląda?

Ozon to cząsteczka, która posiada silne właściwości utleniające, a co za tym idzie, działa przeciwbakteryjnie, ...

Ząb zatrzymany – przyczyny, objawy i ściąganie zatrzymanego zęba

O zębie zatrzymanym mówimy, kiedy ten nie wyrznął się na powierzchnię dziąsła lub widoczny jest ...

Resekcja wierzchołka korzenia zęba – na czym polega i kiedy wykonać resekcję korzenia?

Resekcja wierzchołka korzenia zęba polega na odcięciu wierzchołka korzenia zębowego i usunięciu wszelkich otaczających dany ...

Komentarze (0)