Wady zgryzu – jakie są rodzaje i jak się leczy?

Brak zdjęcia

8 stycznia 2019

Klasyfikacja wad zgryzu obejmuje wady poprzeczne, przednio-tylne, pionowe, zębowe, a także anomalie dotyczące budowy zębów (nieprawidłowości zębowe). Przyczyn rozwoju krzywego zgryzu u dzieci i dorosłych jest wiele – dzieli się je na czynniki ogólne oraz czynniki miejscowe. W leczeniu wad zgryzu wykorzystuje się aparaty ortodontyczne, mioterapię, a czasem konieczne jest przeprowadzenie operacji.

Wady zgryzu u dzieci i dorosłych – jakie są przyczyny?

Wady ortodontyczne to nic innego jak nieprawidłowa budowa szczęki i/lub żuchwy bądź zaburzenia zębowe. Mogą być one bardzo różnorodne, na przykład niedorozwój szczęki, nadmierne wysunięcie żuchwy czy też zęby wysunięte do przodu.

Przyczyny wad zgryzu są bardzo różnorodne. Czynnik powodujący wadę może być genetyczny (niektóre zespoły wad wrodzonych), zacząć działać już w życiu płodowym lub mogą być to zaburzenia wywołane w późniejszym okresie po urodzeniu. W etiologii powstawania wad ortodontycznych możemy wyróżnić czynniki ogólne oraz czynniki miejscowe.

Czynniki ogólne:

  • czynniki zewnątrzpochodne działające w życiu płodowym – nieprawidłowe położenie płodu, uraz, niedobór witamin u matki, używki, choroby wirusowe podczas ciąży;
  • zaburzenia wewnątrzwydzielnicze – akromegalia, karłowatość przysadkowa;
  • choroby ogólnoustrojowe – krzywica.

Czynniki miejscowe:

  • dysfunkcje – czyli zaburzenia czynności fizjologicznych, np. zła pozycja dziecka w czasie snu (głowa zbyt odchylona do tyłu bądź zbyt pochylona do przodu – spowodowana za wysoką poduszką), zła pozycja oraz złe smoczki podczas karmienia sztucznego (poleca się stosowanie smoczków Mullera i Baltersa imitujących ssanie z naturalnej piersi), wada postawy, dysfunkcja połykania (przetrwały typ połykania niemowlęcego), oddychanie przez usta, niewydolne wargi, zbyt późne wprowadzenie u dziecka stałych pokarmów;
  • parafunkcje – czyli szkodliwe nawyki, takie jak: ssanie palca czy smoczka, obgryzanie ołówków lub paznokci, zgrzytanie zębami.

W przyczynach powstawania wad zgryzu u dzieci nie można ominąć próchnicy oraz zbyt wczesnej utraty zębów mlecznych – jako jej następstwa, co może skutkować nieprawidłowym wyrzynaniem się ich stałych następców. Wśród dzieci częste są również urazy.

Wady zgryzu – rodzaje (klasyfikacja)

Rodzaje wad zgryzu są oparte na podziale w odniesieniu do trzech płaszczyzn przestrzennych – pośrodkowej, czołowej oraz poziomej. W praktyce bardzo rzadko obserwuje się zmiany odnoszące się tylko do jednej płaszczyzny. Można wyróżnić następujące wady opisane poniżej.

Wady poprzeczne

To wady rozpoznawane przy ocenie według płaszczyzny strzałkowej ciała ludzkiego (inaczej nazywanej płaszczyzną pośrodkową, dzielącą człowieka na pół). Do tej grupy należą wady, w których zęby boczne są za bardzo wysunięte do boku lub znajdują się w pobliżu języka i podniebienia. W ich skład wchodzą:

  • zgryz krzyżowy – zęby dolne zachodzą na górne, ale nie ma przesunięcia całej żuchwy;
  • boczne przemieszczenie żuchwy – zęby dolne zachodzą na górne wraz z przesunięciem całej kości żuchwy w jedną stronę;
  • zgryz przewieszony – zęby boczne górne zachodzą w zbyt dużym stopniu na zęby boczne dolne i nie kontaktują się z nimi prawidłowo w zwarciu.

Wady przednio-tylne

Są one rozpatrywane w stosunku do płaszczyzny czołowej (czyli takiej, według której patrzymy na człowieka na wprost). W ich skład wchodzą zaburzenia, w których żuchwa lub szczęka są za bardzo wysunięte do przodu bądź przesadnie cofnięte, mianowicie:

  • wady dotylne – tyłozgryz, tyłożuchwie (retrogenia) – w tyłozgryzie zęby żuchwy są cofnięte ku tyłowi w stosunku do zębów szczęki, a w tyłożuchwiu dołącza się do tej nieprawidłowości zgryzu cofnięcie całej żuchwy;
  • wady doprzednie – przodozgryz, przodożuchwie (progenia) – analogicznie jak w tyłozgryzie i tyłożuchwiu, z różnicą w ustawieniu zębów i żuchwy za bardzo doprzednio w stosunku do kości szczęki.

Wady pionowe

Są wadami rozpatrywanymi pod kątem płaszczyzny horyzontalnej (w poprzek ludzkiego ciała). W tej grupie rozpoznaje się wady, w których zęby za bardzo zachodzą na siebie w kierunku górno-dolnym lub nie dochodzą do siebie nawzajem przy zagryzieniu. Zalicza się do nich:

  • zgryz otwarty – zęby górne nie kontaktują się z dolnymi i między łukami widnieje szpara;
  • zgryz głęboki – zęby górne za bardzo zachodzą na zęby dolne, a wyrostki kości, w których są umieszczone zęby, są zahamowane we wzroście na wysokość.

Wady zębowe

W przypadku tych wad ma miejsce złe ustawienie zębów względem siebie. Mogą one być spowodowane zarówno zbyt małym, jak i zbyt dużym wymiarem kości lub zmniejszonymi lub zwiększonymi zębami. W ich skład wchodzą:

  • stłoczenia zębów – wynikają one z dysproporcji między zbyt małą podstawą kostną w stosunku do zbyt dużych zębów; mogą one wynikać z niedorozwoju kości szczęki lub żuchwy bądź z wielkozębia; zęby są zazwyczaj ułożone pod pewnym kątem, by zająć jak najmniej miejsca w łuku i się w nim zmieścić;
  • szparowatość – tak zwane zęby odseparowane; przyczyną ich powstania jest nadmierny rozwój podstawy kostnej lub zbyt małe zęby.

Nieprawidłowości zębowe

Wyróżnia się tu anomalie dotyczące budowy zębów, ich liczby, położenia bądź czasu wyrzynania.

Wyróżnia się również wady z rozległymi zmianami w stosunku do trzech płaszczyzn, takie jak: wielkożuchwie, małożuchwie, wielka szczęka, mała szczęka czy protruzja dwuszczękowa.

Wady zgryzu – leczenie – aparat i operacja

Nieprawidłowy zgryz powinien być leczony. Jego korekta nie jest konieczna jedynie ze względów estetycznych. Pacjenci nie zdają sobie sprawy, że takie wady mogą skutkować później ogromnymi problemami z układem pokarmowym, a zęby źle ustawione, na które siły wyzwalane podczas żucia są skierowane w nieodpowiedni sposób, szybciej mogą ulec utracie, niż zęby prawidłowo położone.

Lekarzem, który zajmuje się tą jednostką chorobową jest lekarz ortodonta. Korekta zgryzu różni się w zależności od problemu i wieku pacjenta – zaburzenia ortodontyczne u dzieci są leczone zupełnie inaczej niż wady zgryzu u dorosłych.

To lekarz decyduje, jakie leczenie jest konieczne w danym przypadku – każdy pacjent jest inny, ma inaczej ustawione zęby, z inną szybkością tkanki odpowiadają na leczenie oraz różne jest zaawansowanie wady. Bywa tak, że teoretycznie ta sama wada u dwóch różnych pacjentów leczona jest w zupełnie inny sposób.

Lekarze mają do wykorzystania wiele rodzajów aparatów ortodontycznych, od aparatów czynnościowych ruchomych stosowanych u dzieci, przez aparaty stałe, kończąc na leczeniu kompleksowym, ortodontyczno-chirurgicznym.

Operacja bywa konieczna w bardzo dużych nieprawidłowościach zgryzowych, jednak jej przeprowadzenie jest możliwe dopiero po zakończeniu wzrostu pacjentów – zabiegi nie są wykonywane u dzieci i młodzieży.

Mioterapia – ćwiczenia ortodontyczne w leczeniu wad zgryzu

Ćwiczenia ortodontyczne na krzywy zgryz stosowane są w celu zharmonizowania działania poszczególnych grup mięśniowych oraz wzmocnienia niektórych mięśni. Sprawdzają się bardzo dobrze jako postępowanie zapobiegawczo-lecznicze, jako czynnik wspomagający działanie aparatów lub jako stabilizacja wyników leczenia (szczególnie w przypadku wad przednio-tylnych oraz zgryzów otwartych). Mają też zastosowanie przy oduczaniu niemowlęcego typu połykania, u dzieci oddychających nawykowo przez usta, w wadach dotylnych, doprzednich oraz w zgryzach krzyżowych.

Kluczem do sukcesu jest odpowiednio dobrany przez lekarza zestaw ćwiczeń (pacjent powinien wykonywać je regularnie). Pomaga to często zniwelować wadę lub zapobiec jej pogłębianiu.

Bibliografia

  • Karłowska I., Zarys współczesnej ortodoncji, Wydanie 4. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
  • Łabiszewska-Jaruzelska F., Ortopedia szczękowa. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 198.
Opublikowano: ; aktualizacja: 08.01.2019

Oceń:
4.7


Może cię

Bruksizm

Bruksizm, czyli nieświadome zgrzytanie zębami przez sen, jest schorzeniem charakterystycznym dla wieku dziecięcego, ale zmaga ...

Piłowanie zębów – na czym polega, czy boli, jaka jest cena?

Piłowanie zębów (strippping) to bezbolesny zabieg wykonywany bez znieczulenia. Wskazaniem do pionowej redukcji szkliwa są ...

Higiena jamy ustnej przy noszeniu aparatu ortodontycznego

Noszenie aparatu ortodontycznego (stałego czy zdejmowanego) wymaga od pacjenta szczególnej dbałości o higienę jamy ustnej. ...

Zgryz krzyżowy (u dzieci i dorosłych) – przyczyny, objawy, leczenie

Zgryz krzyżowy jest wadą ortodontyczną, która polega na zachodzeniu zębów dolnych na zęby górne. Przyczynami ...

Urazy w jamie ustnej

Urazy w jamie ustnej mogą być wywołane przez uszkodzenia mechaniczne lub poparzenia termiczne. Najczęściej ich ...

Zgrzytanie zębami podczas snu

Zgrzytanie zębami określane jest fachowo mianem bruksizmu. Zjawisko to może występować podczas snu, jak i ...

Aparat ortodontyczny – rodzaje, budowa, zakładanie, efekty, czyszczenie, cena, NFZ, opinie

Wskazaniem do stosowania aparatów ortodontycznych (stałych lub ruchomych) są m.in. wady zgryzu. Dzięki leczeniu u ...

Zaciskanie zębów (w dzień i w nocy) – przyczyny, skutki i leczenie zaciskania szczęki

Zaciskanie zębów związane jest z nadmierną czynnością mięśni zaciskających szczęki. Przyczyny zaciskania szczęki to m.in. ...

Ścieranie zębów (starte szkliwo) – jakie są przyczyny i jak leczyć starte zęby?

Ścieranie zębów to proces fizjologiczny, postępujący z wiekiem. Bywa jednak, że nie jest procesem naturalnym, ...

Zgryz przewieszony – leczenie u ortodonty i aparatem

Zgryz przewieszony należy do wad poprzecznych zgryzu. Przyczyny jego występowania obejmują m.in. czynniki genetyczne oraz ...

Stłoczenie zębów – przyczyny, leczenie, powikłania stłoczonych zębów

Kiedy mamy do czynienia z zębami, które na siebie nachodzą, mówi się o tzw. stłoczeniach. ...

Zgrzytanie zębami u dziecka – jakie są przyczyny i jak leczyć?

Zgrzytanie zębami u dziecka (np. w nocy czy podczas snu) dotyczy coraz większego odsetka dzieci ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon