Szkliwo zęba – czy i jak można zregenerować i odbudować?

Szkliwo jest najtwardszą tkanką w ludzkim organizmie. Utracone szkliwo nie regeneruje się. Próba jego odbudowy jest możliwa przy pomocy domowych sposobów, takich jak dieta i stosowanie specjalnych past. Środki te określane są jako płynne, sztuczne szkliwo, jednak ich skuteczność jest ograniczona. W niektórych przypadkach konieczne będzie leczenie protetyczne.

Szkliwo zęba jakie funkcje spełnia?

Szkliwo (łac. enamelum) jest najtwardszą tkanką w organizmie człowieka. Stanowi ochronę zębiny na całej powierzchni korony zęba przed czynnikami uszkadzającymi. Grubość warstwy szkliwa jest różna w obrębie korony. Najgrubsza warstwa pokrywa zębinę na guzkach powierzchni żujących i zgryzowych, najcieńsza jest na brzegach siecznych.

Grubość szkliwa zmniejsza się w kierunku szyjki zęba do połączenia z cementem korzeniowym. Powierzchnia szkliwa nazębnego jest gładka, choć czasem znajdują się na niej mniejsze lub większe zagłębienia. Szkliwo składa się w 96,5 proc. z substancji nieorganicznych (fosforan wapnia, węglan wapnia, fosforan magnezu w postaci hydroksyapatytów) i w 3,5 proc. z substancji organicznych (białka) i wody.

Szkliwo w zębach mlecznych jest w mniejszym stopniu zmineralizowane niż w zębach stałych. Jego warstwa jest o połowę cieńsza i mniej przezroczysta. Z tego wynika bielszy kolor zębów mlecznych i ich większa podatność na próchnicę.

Przeczytaj więcej o hipoplazji i niedorozwoju szkliwa.

Dlaczego szkliwo ulega uszkodzeniom?

Szkliwo ulega uszkodzeniom nie tylko przez kwasy pochodzenia bakteryjnego. Jest to tkanka ulegająca fizjologicznemu, powolnemu starciu przez całe życie człowieka. U niektórych jednak starcie jest znacznie szybsze, patologiczne. Szczególnie obecne jest to u osób, u których występuje bruksizm, czyli zgrzytanie zębów, oraz u pacjentów z nieuzupełnionymi brakami zębowymi zaburzającymi zwarcie zębów. Zdarte szkliwo może wskazywać na wyżej wymienione zaburzenia. Takie zjawisko często można zaobserwować u ludzi coraz młodszych, ze względu na obecny w ich życiu codziennym stres.

Patologiczne starcie często będzie przeoczone w początkowej fazie. Jest to proces postępujący, więc do zmieniającego się wyglądu pacjenci powoli się przyzwyczajają. Niestety ubytki w szkliwie zębów bocznych powodują zwiększenie nacisku na zęby przednie i dopiero uszkodzone szkliwo informuje nas o powadze problemu.

Zmniejszenie wysokości zębów i ciągłe zgrzytanie może spowodować przerost i nadmierne napięcie mięśni żucia, co nada twarzy „kwadratowy” wygląd. Brak leczenia może skutkować objawami bólowymi ze strony stawów skroniowo-żuchwowych, których eliminowanie jest już skomplikowane.

Ścieranie zębów odsłoni zębinę. Zębina nie jest tak wytrzymałą tkanką, więc ten proces przyspieszy. Jego konsekwencją mogą być stany zapalne miazgi, które eliminuje się leczeniem kanałowym. Jeśli widzimy u siebie takie objawy, warto wykonać u stomatologa odpowiednią szynę relaksacyjną, aby zmniejszyć napięcie mięśniowe. Uszkodzenie możliwe jest także po aparacie, po leczeniu ortodontycznym.

Dlaczego szkliwo trzeba wzmocnić?

Zdecydowanie najczęstszą chorobą, która dotyka szkliwo jest jego demineralizacja, nazywana też odwapnieniem. Jest to początek procesu próchnicowego. Przez bakteryjną fermentację cukrów powstają różne kwasy organiczne i spada pH w jamie ustnej. Powoduje to rozpuszczanie minerałów i powierzchni szkliwa. Można zaobserwować to na zębach jako powstanie białej plamy.

Proces ten dotyka twardych tkanek zęba na skutek rozpuszczania szkliwa kwasami pochodzącymi z jedzenia, środowiska pracy lub organizmu. Obserwujemy ten proces u osób spożywających duże ilości owoców i soków owocowych, napojów sportowych. Narażeni są ludzie pracujący w przemyśle (ze względu na kwasy powstające w środowisku pracy) oraz osoby dużo pływające w basenach (ze względu na działanie chloru dodawanego do wody). Ubytek pojawia się również u osób z nawracającymi wymiotami i refluksem żołądkowo-jelitowym (ze względu na działanie kwasów żołądkowych na zęby).

Czy można odbudować szkliwo przy pomocy diety?

W życiu codziennym ważne jest przestrzeganie diety przeciwpróchnicowej. Taka dieta zakłada ograniczenie spożycia słodyczy i – w szczególności – słodkich napojów. U dzieci i młodzieży sprawdza się model „słodkich sobót”, zamiast codziennego, kilkukrotnego jedzenia cukrów. W jadłospisie powinny przeważać pokarmy twarde, ziarniste, nawet włókniste.

Dieta na odbudowę szkliwa zakłada zwiększenie udziału wapnia w codziennym jadłospisie. Jeżeli nie ma innych przeciwwskazań zdrowotnych, zaleca się zwiększenie spożycia mleka i jego przetworów, takich jak białe sery i naturalne jogurty.

Dowiedz się, czym jest kwasowa erozja szkliwa i jak jej zapobiegać?

Czy uszkodzone szkliwo się regeneruje?

Niestety, raz utracone szkliwo nie regeneruje się. Jego leczenie jest możliwe poprzez proces remineralizacji. Jest obecnie na rynku wiele preparatów, potocznie określanych jako płynne szkliwo lub sztuczne szkliwo. Dzięki nim jest możliwy zabieg odbudowujący. Należy go wykonać zanim w zębie pojawi się nieodwracalny ubytek tkanek.

Domowe sposoby zakładają głównie użycie past. Najpopularniejsze środki to te oparte na fluorze. Jony fluoru zastępują rozpuszczone jony wodorotlenowe w szkliwie i tworzą bardziej odporny na próchnicę fluoroapatyt. Dodatkowo fluor hamuje aktywność bakteryjną. Odbudowa szkliwa występuje również na skutek użycia preparatów z kompleksem fosfopeptydu kazeiny i amorficznego fosforanu wapnia.

Regularne wizyty profilaktyczne z profesjonalną remineralizacją są odpowiedzią na pytanie, jak wzmocnić szkliwo zębów. Należy pamiętać, że nie wykazano negatywnego wpływu fluoru na organizm człowieka przy stosowaniu miejscowej profilaktyki próchnicy, znany jest natomiast jednoznacznie pozytywny efekt przeciwpróchnicowy.

Jak odbudować szkliwo?

Uzupełnianie jego braku na zębach polega na zastąpieniu go sztucznym materiałem. Rodzaj odbudowy powinien zostać wybrany przez pacjenta wspólnie z lekarzem dentystą. Sposoby leczenia zależą od możliwości i finansów. Nowoczesna stomatologia oferuje wiele metod, od założenia najtańszych wypełnień, po leczenie kompleksowe, obejmujące leczenie protetyczne i rehabilitację mięśniową. Cena takiego leczenia sięga najczęściej kilkuset złotych.

Lekarz dentysta po badaniu określi potrzeby pacjenta i zaproponuje leczenie. Jak wspomniano, nie istnieje pasta odbudowująca ubytki szkliwa. Dostępne na rynku pasty remineralizujące szkliwo świetnie uzupełniają standardowe pasty z fluorem. Jako preparaty przywracające równowagę mineralną w jamie ustnej, sprawdzają się u osób z problemem próchnicy oraz zalecane są po profesjonalnym oczyszczeniu zębów i usunięciu kamienia. Dzięki przyjemnym smakom nie ma problemu z użyciem ich również u dzieci.

Bibliografia

  • Jańczuk Z., Stomatologia zachowawcza – zarys kliniczny, Wydania III. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008.
  • Piątowska D., Kariologia współczesna – postępowanie kliniczne. Wydawnictwo Med Tour Press International, Otwock 2009.
  • Szpringer-Nodzak M., Wochna-Sobańska M., Stomatologia wieku rozwojowego, Wydanie IV poprawione. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
Opublikowano: ; aktualizacja: 24.05.2019

Oceń:
4.8


  • Tagi:

Może cię

Alkohol a wątroba – jak alkohol działa na wątrobę?

Nadużywanie alkoholu może prowadzić do chorób wątroby – stłuszczenia, zapalenia i marskości. Wątroba bierze na ...

Szczękościsk – przyczyny, leczenie, ćwiczenia

Szczękościsk polega na przemijającej niemożności otwarcia jamy ustnej na skutek odruchowego skurczu mięśni stawu skroniowo-żuchwowego. ...

Wkłady koronowe – inlay, onlay, overlay – wskazania, etapy wykonywania, alternatywa

Wkłady koronowe (inlay, onlay czy overlay) są uzupełnieniami protetycznymi znacznie trwalszymi od zwyczajnego wypełnienia, jakie ...

Hemisekcja (usunięcie połowy zęba) – kiedy wykonać i jak odbudować ząb po hemisekcji?

Hemisekcja polega na usunięciu korzenia z częścią koronową zęba. Zabieg wykonuje się w przypadku: głębokiej ...

Wybity ząb u dziecka

Urazy zębów dotyczą zarówno uzębienia mlecznego, jak i stałego. Po próchnicy jest to najczęstsza przyczyna ...

Grillz na zęby – co to jest, czy noszenie jest bezpieczne, jaka jest cena i gdzie kupić?

Grillem nazywamy ozdobne nakładki zakładane na zęby, bardzo popularne wśród gwiazd. Trend ten zapoczątkowali wykonawcy ...

Antybiotyk na zęba – kiedy stosować i czy istnieje antybiotyk na ból zęba?

Pacjenci często pytają o antybiotyk na ból zęba. W tym przypadku należy pamiętać, że działają ...

Spuchnięte usta – przyczyny obrzęku warg

Spuchnięte usta rodzą znaczny dyskomfort. Dodatkowo mogą być bolesne, popękane, suche, piekące. Opuchnięte wargi mogą ...

Znieczulenie przewodowe – co to jest, jakie są rodzaje, jak działa, jakie są przeciwwskazania i skutki uboczne?

Jednym z rodzajów znieczuleń jest znieczulenie przewodowe, które powoduje odwracalne przerwanie przewodnictwa nerwowego, co wykorzystuje ...

Zgrzytanie zębami u dziecka – jakie są przyczyny i jak leczyć?

Zgrzytanie zębami u dziecka (np. w nocy czy podczas snu) dotyczy coraz większego odsetka dzieci ...

Powiększone brodawki na języku – jakie są przyczyny i jak leczyć?

Brodawki języka (okolone, nitkowate, grzybowate oraz liściaste), które pełnią wiele funkcji podczas jedzenia, mogą ulegać ...

Licówki ceramiczne – kiedy zakładać, jakie są rodzaje, przeciwwskazania i alternatywa?

Licówki są płytkami wykonanymi z cienkiego materiału, które nakłada się na zęby. Wskazania do ich ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon