Sanacja jamy ustnej – co to jest, jakie są wskazania, ile kosztuje, czy jest refundowana?

Sanacja jamy ustnej polega na całkowitym wyleczeniu wszelkich patologii w jamie ustnej (np. leczenie próchnicy, usuwanie kamienia nazębnego). Wskazaniem do tego zabiegu jest przede wszystkim decyzja o ciąży oraz planowana operacja. Jakie postępowanie lecznicze obejmuje sanacja i jaka jest jego cena? Czy zabieg sanacji jamy ustnej jest refundowany przez NFZ?

Sanacja – co to, na czym polega?

Definicją sanacji jest uzdrowienie jamy ustnej poprzez wszelkie czynności stomatologiczne i chirurgiczne, np. usunięcie kamienia nazębnego, pozostałości korzeniowych, wypełnienie ubytków próchnicowych. Można wyróżnić sanację bezwzględną i względną.

Sanacja bezwzględna, czyli radykalne usunięcie wszystkich zapalnych ognisk w jamie ustnej jest wykonywana u pacjentów ze schorzeniami odogniskowymi lub ich podejrzeniem. Sanacja względna wykonywana jest u pacjentów ogólnie zdrowych, bez schorzeń odogniskowych.

Sanacja jamy ustnej a pierwotne ognisko zapalne

Pierwotne ognisko zapalne można zdefiniować jako zmiany zapalne najczęściej o przewlekłym charakterze, będące źródłem oddziaływania bakteryjnego, toksycznego, alergicznego lub nerwowego, wywołujące kliniczne objawy choroby odogniskowej i podtrzymujące zmiany chorobowe w narządach odległych (określanych jako ognisko wtórne). Można je zatem określić jako ognisko przyczynowe, powstające jako pierwsze i oddziałujące na inny narząd.

Do ognisk pierwotnych najczęściej zalicza się stany zapalne lub bakteryjne, w większości powstające w obrębie głowy – w jamie ustnej, migdałkach podniebiennych, zatokach obocznych nosa, śliniankach.

Wśród zębopochodnych ognisk zakażenia można wyróżnić:

  • ogniska wewnątrzzębowe (tzw. I-rzędowe) – proces patologiczny ograniczony jest do jamy zęba,
  • ogniska przyszczytowe (tzw. II-rzędowe) – umiejscowione przy szczycie korzenia zęba,
  • ogniska w przyzębiu – ubytki kostne w przebiegu periodontopatii, utrudnione wyrzynanie zębów,
  • inne – np. torbiele zawiązkowe, zapalenia kości, ciała obce.

Zakażenia odogniskowe mogą rozprzestrzeniać się przez ciągłość – z tkanki na tkankę sąsiadującą, a także drogą krwionośną i limfatyczną.

Sanacja jamy ustnej a choroby „od zębów”

Obecność ogniska zakażenia może prowadzić do wystąpienia wielu chorób lub podtrzymywać już istniejące choroby przewlekłe. Lista tych schorzeń jest długa, a przy tym zapewne niekompletna, gdyż pokrewieństwo choroby w narządzie poza obrębem głowy z chorobą w obrębie jamy ustnej jest bardzo trudno dowieść. Wśród najważniejszych chorób można wymienić m.in.:

  • infekcyjne zapalenie wsierdzia lub mięśnia sercowego,
  • chorobę wieńcową,
  • zawał serca,
  • udar mózgu,
  • zapalenie płuc,
  • zaostrzenie POChP,
  • osteoporozę,
  • reumatoidalne zapalenie stawów (RZS),
  • zagrożenie przedwczesnym porodem,
  • odczyny alergiczne,
  • leczenie immunosupresyjne.

W tych wszystkich wymienionych przypadkach powinna być wykonana bezwzględna sanacja jamy ustnej, którą przeprowadza się w osłonie antybiotykowej.

Sanacja jamy ustnej – jakie są wskazania, kiedy wykonać?

Na dobrą sprawę każdy człowiek powinien mieć zawsze wysanowaną jamę ustną. Regularne wizyty kontrolne w gabinecie stomatologicznym połączone z cyklicznymi kontrolnymi zdjęciami RTG dają pewność co do zachowania w zdrowiu jamy ustnej wraz z zębami oraz ograniczenia możliwości powstawania wspomnianych chorób odogniskowych.

Niestety większość społeczeństwa nie dba o regularne kontrole i leczenie, więc istnieje lista chorób i innych czynników, przy których wykonanie sanacji jamy ustnej jest konieczne. Udowodniono ich związek ze stanami zapalnymi jamy ustnej i infekcjami zębów.

Sanacja a planowanie ciąży

Do tej listy można dołączyć sanację jamy ustnej przed ciążą, gdyż zły stan uzębienia matki może szkodliwie wpływać na płód i termin porodu (należy pamiętać, że w przypadku konieczności leczenia zębów w ciąży, najlepszym okresem jest II trymestr).

Sanacja jamy ustnej przed operacją

Wymagana jest również sanacja jamy ustnej przed operacją. Niezbędne jest to przed zabiegami każdego typu, szczególnie jeśli chodzi o te dotyczące serca, przeszczepy bądź operacje usunięcia nowotworu.

Powinno się także wysanować jamę ustną przed podejmowaniem leczenia onkologicznego z pomocą chemioterapii i radioterapii, gdyż ewentualne późniejsze leczenie bądź konieczność usunięcia zębów może grozić poważnymi powikłaniami prowadzącymi nawet do tzw. martwicy popromiennej kości.

Często, aby poddać się operacji bądź leczeniu onkologicznemu, należy uzyskać zaświadczenie o sanacji jamy ustnej od lekarza dentysty. Należy pamiętać, że bardzo ważną sprawą jest sanacja jamy ustnej u dziecka, by zapewnić jego prawidłowy rozwój bez chorób towarzyszących, których można z łatwością uniknąć.

Sanacja – jakie zabiegi w jamie ustnej obejmuje?

Wszystkie zabiegi profilaktyczne i lecznicze w obrębie jamy ustnej możemy zaliczyć do sanacji. Lekarz od jamy ustnej decyduje o konieczności i kolejności wykonywanych zabiegów, w zależności od stanu klinicznego pacjenta.

Należy wyeliminować wszystkie stany zapalne jamy ustnej i przeprowadzić jej dezynfekcję, a nie tylko czynności dotyczące zębów; można do nich zaliczyć stan zapalny języka, ust, grzybicę dziąseł.

Często pada pytanie co do grzybicy jamy ustnej, jaki lekarz zajmuje się jej leczeniem. Zadanie to należy do każdego lekarza dentysty, a specjalistami w tej dziedzinie są lekarze periodontolodzy.

Sanacja jamy ustnej – cena, NFZ

Cena sanacji jest zależna od liczby zabiegów, jakie powinno się wykonać, a więc od stanu zębów i innych tkanek. Większość tych zabiegów można wykonać w ramach NFZ.

W przypadku osób niepełnosprawnych, dzieci niewspółpracujących lub konieczności szybkiego wykonania wszystkich czynności można rozważyć sanację jamy ustnej w znieczuleniu ogólnym, gdzie – o ile są takie możliwości – wszystkie konieczne zabiegi są wykonywane jednocześnie.

Bibliografia

  • Dominiak M., Zapała J., Gedrange T., Podstawy chirurgii stomatologicznej. Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2013.
  • Bartkowski S. B., Chirurgia szczękowo-twarzowa. Wydawnictwo AGES, Kraków 1996.
  • Kryst L., Chirurgia szczękowo-twarzowa. Wydanie V. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
Opublikowano: ; aktualizacja: 04.10.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Tabletki barwiące zęby u dzieci czy płyn wybarwiający płytkę nazębną? Co wybrać, jakie są efekty?

Próchnica zębów to problem dotyczący ok. 95 proc. osób dorosłych. Statystyki nie są też optymistyczne, ...

Erozja szkliwa – przyczyny, objawy i leczenie erozji zębów

Erozja szkliwa to uszkodzenie zaliczane do ubytków niepróchnicowych. Wśród jej przyczyn wymienia się m.in.: dietę ...

Leczenie zębów pod narkozą – kiedy, jak się przygotować, czy są przeciwwskazania?

Leczenie zębów pod narkozą to dobre rozwiązanie dla pacjentów z dentofobią, ponieważ umożliwia leczenie wszystkich ...

Zęby w ciąży

Regularne wizyty w gabinecie dentystycznym są tak samo ważne jak wizyty u lekarza ogólnego. Niewiele ...

Próchnica a serce

Powszechnie wiadomo, że zaniedbanie higieny jamy ustnej prowadzi do rozwoju próchnicy. Niewiele jednak osób zdaje ...

Ubytki niepróchnicowego pochodzenia – abrazja, atrycja, abfrakcja, erozja – przyczyny, leczenie, skutki

Ubytki niepróchnicowego pochodzenia nie powstają na skutek działania bakterii próchnicotwórczych. Ich przyczyną są procesy: abrazji, ...

Białe plamy na zębach – jakie są przyczyny, jak się ich pozbyć i w jaki sposób je usunąć?

Przebarwienia i białe plamy na zębach mogą powstać w wyniku nieprawidłowości rozwojowych w trakcie tworzenia ...

Próchnica wtórna – przyczyny, objawy, leczenie próchnicy pod plombą

Próchnica wtórna powstaje pod założonym już wypełnieniem. Jeśli nie jest w porę leczona, doprowadza do ...

Usuwanie kamienia nazębnego – skaling, laser, ultradźwięki czy domowe sposoby?

Kamień na zębach to efekt mineralizacji płytki nazębnej. Przyczyną jego powstawania może być m.in. wysoka ...

Wyrywanie zębów – stałego, mleczaka, ósemki, w ciąży – wskazania, przebieg, zalecenia, przeciwwskazania, powikłania

Wskazaniem do wyrywania zębów (ekstrakcji) jest m.in.: rozległa próchnica, nawracające ropne zapalenia czy nieprawidłowe lub ...

Rodzaje plomb dentystycznych – amalgamatowe, glassjonomerowe, kompozytowe, porcelanowe – wypadanie, cena, refundacja

Plomba w zębie to potoczna nazwa wypełnienia, które lekarz dentysta zakłada po opracowaniu ubytku próchnicowego. ...

Angina Ludwiga – przyczyny, objawy, badania, rozpoznanie, leczenie, rokowanie

Angina jest powszechną chorobą zakaźną, angina Ludwiga to natomiast ropne zapalenie dna jamy ustnej wywołane ...

Komentarze (0)