Powiększone brodawki na języku – jakie są przyczyny i jak leczyć?

Brodawki języka (okolone, nitkowate, grzybowate oraz liściaste), które pełnią wiele funkcji podczas jedzenia, mogą ulegać stanom zapalnym oraz bolesnym powiększeniom. Przyczyną powiększonych brodawek na języku może być nadkażenie (bakteryjne, wirusowe lub grzybicze). Zgłaszany przez pacjentów "pypeć" na języku może wynikać natomiast z przesuszenia błony języka. Co oznaczają i jak leczyć powiększone brodawki z tyłu języka czy u jego nasady?

Brodawki na języku – co to jest?

Na grzbietowej powierzchni języka występuje specjalna błona śluzowa pokryta brodawkami. Pełnią one liczne funkcje podczas jedzenia pokarmów.

Brodawki języka mogą jednak ulegać stanom zapalnym i bolesnym powiększeniom. Takie stany leczy się objawowo płukankami antyseptycznymi (m.in. mieszankami ziołowymi szałwii czy rumianku) bądź przyczynowo, jak np. przy towarzyszących nadkażeniach czy zaburzeniach ogólnoustrojowych.

Na języku wyróżnia się 4 podstawowe typy brodawek: brodawki okolone (papillae vallatae), brodawki nitkowate (papillae filiformes), brodawki grzybowate (papillae fungiformes) oraz brodawki liściaste (papillae foliatae).

Największe to brodawki okolone. Te brodawki u nasady języka układają się w kształt litery V. Występują one zazwyczaj w liczbie od 8 do 12. Posiadają w swej budowie kubki smakowe. Dzięki receptorom w nich zawartych rozróżniamy 5 rodzajów smaku: słodki, słony, kwaśny, gorzki i umami.

Najliczniejszymi brodawkami zaś są brodawki nitkowate. Są one najcieńsze ze wszystkich brodawek na języku. Cechuje je stały wzrost i ścierają się przy żuciu pokarmów. Najdłuższe z nich znajdują się w środkowej części języka i krótsze na brzegach języka.

Pomiędzy tymi nitkowatymi występują zaś brodawki grzybowate – są szersze i mniej liczne. Zlokalizowane są najliczniej w przedniej części języka. Poza funkcją mechaniczną pełnią też funkcję smakową.

Występujące w tylnej części trzonu języka brodawki liściaste odpowiadają także za wrażenia smakowe.

Powiększone brodawki na języku – jakie są przyczyny?

Powiększone brodawki na języku mogą być skutkiem nadkażenia bakteryjnego, wirusowego bądź grzybiczego. Przykładowo powiększonym brodawkom okolonym przy grzybicy języka towarzyszy biały ścieralny nalot na jego powierzchni, a po starciu pozostaje czerwona lśniąca plama. Przerost brodawek okolonych języka może być również spowodowany czynnikami drażniącymi – mechanicznymi bądź chemicznymi (jak np. przy refluksie przełykowo-żołądkowym).

Czasami pacjenci zgłaszają się do lekarza z zauważonymi "powiększonymi brodawkami" z tyłu języka, a okazuje się, że dostrzegli po prostu brodawki okolone na nasadzie języka, które są anatomicznie większe od pozostałych.

"Pypeć” na języku (określenie potoczne stosowane przez pacjentów) może powstać jednak nie tylko na skutek podrażnienia czy nadkażenia, ale również przesuszenia błony śluzowej języka (jak np. w kserostomii), jak i niedoborów witaminowych (np. witamin z grupy B).

Kserostomię, czyli suchość błony śluzowej jamy ustnej, można obserwować m.in. u osób starszych, przy stosowaniu leków antycholinergicznych i antyhistaminowych, w chemioterapii czy też w chorobie Sjögrena.

Powiększone brodawki na języku – leczenie

W przypadku stwierdzonej infekcyjnej choroby języka należy działać przyczynowo, czyli stosować środki eliminujące nadkażenie i stan zapalny brodawek języka. Stosuje się wtedy miejscowo zapisane przez lekarza dentystę żele do smarowania bądź zawiesiny do pędzlowania.

W sytuacji podejrzenia przyczyn ogólnoustrojowych powiększonych brodawek języka, jak niedobory mineralne czy zaburzenia układu pokarmowego, powinno skierować się pacjenta do lekarza rodzinnego celem dalszej diagnostyki i leczenia wykrytych schorzeń.

W pozostałych przypadkach przerostu brodawek językowych postępowanie ogranicza się jedynie do stosowania płukanek antyseptycznych (odkażających) np. zawierających chociażby naturalne substancje ziołowe jak szałwia czy rumianek. Na co dzień należy także pamiętać o codziennej higienie języka poprzez oczyszczanie szczoteczką bądź specjalną skrobaczką.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.10.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Diastema (szpara między zębami) – przyczyny i leczenie przerwy między zębami

Diastema to inaczej szpara między zębami. Przyczyny rozsunięcia tego typu to m.in.: przerost przyczepu wędzidełka ...

Usuwanie kamienia nazębnego – skaling, laser, ultradźwięki czy domowe sposoby?

Kamień na zębach to efekt mineralizacji płytki nazębnej. Przyczyną jego powstawania może być m.in. wysoka ...

Poparzony język – jak wygląda, co na poparzenie, jakie są domowe sposoby?

Poparzony język u dzieci czy dorosłych to powszechna dolegliwość. Przyczyną jest oparzenie wrzątkiem, gorącym jedzeniem ...

Czym jest aftoza i jak ją leczyć?

Aftoza, czyli owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, to bolesna dolegliwość rozwijająca się m.in. w odpowiedzi ...

Rodzaje plomb dentystycznych – amalgamatowe, glassjonomerowe, kompozytowe, porcelanowe – wypadanie, cena, refundacja

Plomba w zębie to potoczna nazwa wypełnienia, które lekarz dentysta zakłada po opracowaniu ubytku próchnicowego. Zła ...

Przyczyny bólu w jamie ustnej

Wszelkie zmiany, które powodują ból w jamie ustnej są bardzo uciążliwe – są wrażliwe na ...

Wkłady koronowe – inlay, onlay, overlay – wskazania, etapy wykonywania, alternatywa

Wkłady koronowe (inlay, onlay czy overlay) są uzupełnieniami protetycznymi znacznie trwalszymi od zwyczajnego wypełnienia, jakie ...

Torbiel zastoinowa (mucocele) – przyczyny, objawy, usuwanie torbieli z wargi

Torbiel zastoinowa związana jest z gruczołami obecnymi na błonie śluzowej. Wśród przyczyn mucocele wyróżnia się ...

Klej do protez – jaki wybrać, jak używać, jak długo trzyma, czy jest szkodliwy?

Ruszająca się czy źle dopasowana proteza może powodować stany zapalne, przerost, a także mikrourazy błony ...

Drobne urazy w jamie ustnej

Drobne urazy w jamie ustnej mogą być następstwem nieprawidłowego, zbyt intensywnego szczotkowania, źle założonego wypełnienia, ...

Ubytki niepróchnicowego pochodzenia – abrazja, atrycja, abfrakcja, erozja – przyczyny, leczenie, skutki

Ubytki niepróchnicowego pochodzenia nie powstają na skutek działania bakterii próchnicotwórczych. Ich przyczyną są procesy: abrazji, ...

Szkliwiak (ameloblastoma) – przyczyny, rozpoznanie, leczenie i rokowanie

Szkliwiak (ameloblastoma, adamantinoma lub adamantoblastoma) należy do nowotworów zębopochodnych. Wśród jego przyczyn wymienia się związek ...

Komentarze (0)